YARGITAY 11. CEZA DAIRESI

11. Ceza Dairesi         2024/2858 E.  ,  2025/84 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2022/732 Değişik İş
SUÇ : Bedelsiz senedi kullanma
KARAR : İtirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Bursa 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.10.2022 tarihli ve 2021/1170 Esas, 2022/843 Karar sayılı kararı ile basit yargılama usulü uygulanarak sanıklar hakkında bedelsiz senedi kullanma suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 223/2-e. maddesi gereğince ayrı ayrı beraatlarına ilişkin hükme yönelik şikâyetçi vekilinin itirazının, aynı Mahkemece şikâyetçinin karar öncesi katılma talebi bulunmadığına dair görüşünü içeren üst yazıyla birlikte incelenmek üzere gönderilmesini müteakip, itirazın reddine ilişkin merci Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.11.2022 tarihli ve 2022/732 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun'un 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 17.11.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 13.02.2024 tarihli ve 2023/885 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.03.2024 tarihli ve KYB-2024/20690 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.03.2024 tarihli ve KYB-2024/20690 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "Basit yargılama usulünde itiraz" başlıklı 252/1. maddesinde yer alan, "251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir." şeklindeki, 252/6. maddesinde yer alan, "Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." şeklindeki,
5271 sayılı Kanun'un “Kanun yollarına başvurma hakkı” başlıklı 260/1. maddesinde yer alan, "Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır." şeklindeki,
Aynı Kanun'un "Kamu davasına katılma" başlıklı 237. maddesinde yer alan, " (1) Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler. (2) Kanun yolu muhakemesinde davaya katılma isteğinde bulunulamaz. Ancak, ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddolunan veya karara bağlanmayan katılma istekleri, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmişse incelenip karara bağlanır. " şeklindeki,
Yine anılan Kanun'un "Katılma usulü" başlıklı 238. maddesinde yer alan, "(1) Katılma, kamu davasının açılmasından sonra mahkemeye dilekçe verilmesi veya katılma istemini içeren sözlü başvurunun duruşma tutanağına geçirilmesi suretiyle olur. (2) Duruşma sırasında şikâyeti belirten ifade üzerine, suçtan zarar görenden davaya katılmak isteyip istemediği sorulur. (3) Cumhuriyet savcısının, sanık ve varsa müdafiinin dinlenmesinden sonra davaya katılma isteminin uygun olup olmadığına karar verilir." şeklindeki düzenlemeler ile,
Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 17/05/2022 tarihli ve 2022/3684 esas, 2022/12501 karar sayılı ilâmında yer alan, "Mahkemece yargılamanın basit yargılama usulüne göre yapılmasına karar verilerek, müşteki ve vekiline... davaya katılmak isteyip istemediği hususlarının beyanları ile birlikte mahkemeye bildirilmesinin, müşteki vekiline 09/01/2021 müştekiye ise 27/01/2021 tarihlerinde tebliğ edilerek ihtar olunduğu, ancak müşteki ve vekili tarafından dosyaya sunulan yazılı bir beyan olmadığı gibi davaya katılma yönünde de bir talebinin bulunmadığı, bu kapsamda müşteki vekilinin ...itiraz hakkının bulunmadığı gözetilerek, itirazın reddi yerine, yazılı şekilde kabulüne ilişkin Konya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 27/05/2021 tarihli ve 2021/402 değişik iş sayılı kararında isabet bulunmamaktadır." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,
Somut olayda, Mahkemesince müştekiye basit yargılama usulüne ilişkin ihtaratlı tebliğin 24/06/2021 tarihinde tebliğ edilmesini takiben, müşteki vekili tarafından dosyaya sunulan yazılı beyan dilekçesi ile müştekinin uğradığı zarar da gözetilerek sanıkların üst sınırdan cezalandırılmaları ve haklarında lehe hükümlerin uygulanmamasının istenmesi ve akabinde inceleme konusu beraat kararına karşı da sanıklar haklarında genel hükümler çerçevesinde duruşma açılarak yargılama yapılması istemi ile müşteki vekili tarafından itiraz edilmesi karşısında, mercii Mahkemesi tarafından müşteki vekilince verilen itiraz dilekçesinin süresinde olup olmadığının değerlendirilerek, süresinde olduğunun kabul edilmesi hâlinde genel hükümlere göre duruşma açılarak karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, itirazın süresinde olmadığının kabul edilmesi hâlinde ise itirazın bu yönden reddine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. 5271 sayılı Kanun'un "Basit yargılama usulü" başlıklı 251. maddesi;
"(1) Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir. (Ek cümle:8/7/2021-7331/23 md.) 175 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca duruşma günü belirlendikten sonra basit yargılama usulü uygulanmaz.
(2) Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını iki hafta içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir.
(3) Beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra mahkemece duruşma yapılmaksızın ve Cumhuriyet savcısının görüşü alınmaksızın, Türk Ceza Kanununun 61 inci maddesi dikkate alınmak suretiyle, 223 üncü maddede belirtilen kararlardan birine hükmedilebilir. Mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir.
(4) Mahkemece, koşulları bulunması hâlinde; kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya hapis cezası ertelenebilir ya da uygulanmasına sanık tarafından yazılı olarak karşı çıkılmaması kaydıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.
(5) Hükümde itiraz usulü ile itirazın sonuçları belirtilir.
(6) Mahkemece gerekli görülmesi hâlinde bu madde uyarınca hüküm verilinceye kadar her aşamada duruşma açmak suretiyle genel hükümler uyarınca yargılamaya devam edilebilir.
(7) Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hâlleri ile soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmaz.
(8) Basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz."
Şeklindedir.
2. 5271 sayılı Kanun’un "Basit yargılama usulünde itiraz" başlıklı 252. maddesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan birinci, ikinci, beşinci ve altıncı fıkralarında;
"(1) 251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir.
(2) İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223 üncü madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır.
...
(5) İkinci fıkra uyarınca verilen hükümlere karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir.
(6) Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir."
Hükümleri yer almaktadır.
3. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; Bursa 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.10.2022 tarihli ve 2021/1170 Esas, 2022/843 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle kurulan beraat hükümlerine şikâyetçi vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, Mahkemece şikâyetçinin katılan sıfatını almadığından bahisle kanun yoluna başvuru hakkı bulunmadığı belirlenerek, 5271 sayılı Kanun'un 252/6 ve aynı Kanun'un 268. maddesi uyarınca dosyanın itirazı incelemekle görevli Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği ve merci Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.11.2022 tarihli ve 2022/732 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de; somut olayda, Mahkemece şikâyetçiye basit yargılama usulünün uygulanacağını bildirir meşruhatlı davetiyenin 24.06.2021 tarihinde tebliğine müteakip, şikâyetçi vekili tarafından öğrenme üzerine sunulan 04.08.2021 tarihli dilekçede sanıkların cezalandırılmalarının talep edilmesi ve inceleme konusu beraat hükümlerine karşı sanıklar haklarında genel hükümler çerçevesinde duruşma açılarak yargılama yapılması istemi ile süresi içerisinde itirazda bulunulması karşısında, merci tarafından şikâyetçi vekilinin itiraz hakkı bulunduğu belirlenerek genel hükümlere göre duruşma açılarak bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesi yerine, itirazın sıfat yokluğundan reddine karar verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.11.2022 tarihli ve 2022/732 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.01.2025 tarihinde karar verildi.