YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2024/2828 E.  ,  2024/7355 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2023/4015 Değişik İş
SUÇLAR : Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik
KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.06.2023 tarihli ve 2023/31540 Soruşturma, 2023/19808 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Eskişehir 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 21.09.2023 tarihli ve 2023/4015 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 21.09.2023'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 18.03.2024 tarihli ve 2024/572 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.04.2024 tarihli ve KYB-2024/34671 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.04.2024 tarihli ve KYB-2024/34671 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında;
Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin, şüphelilerin ... Yapı Petrol isimli şirketin temsile yetkililerini kısa zaman araklıları ile sürekli değiştirdiklerini, şüphelilerin söz konusu temsil değişikliğinden sonra temsile yetkili olmayan kişiler ile sözleşme imzalayarak mağduriyetlere neden oldukları, müşteki ve ... Yapı Petrol isimli şirket arasında imzalanan 06/02/2015 tarihli sözleşme kapsamında müştekinin yerine getirdiği işleri karşılığında ödemesini alamaması nedeniyle başlattığı icra takibine karşı borca ve imzaya karşı itiraz edilerek müştekinin zarara uğratıldığına dair şikayet üzerine yapılan soruşturmada Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, şüphelilerin üzerine atılı suçu işlediklerine dair haklarında kamu davası açmaya yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, müşteki vekili tarafından sunulan 06/02/2015 tarihli sözleşme aslının temin edilmesi, söz konusu sözleşmenin kimin tarafından imzalandığının tereddüte mahal kalmayacak şekilde tespit edilmesi, sözleşmenin imzalandığı tarihte sözleşmeyi imzalayan şirket yetkilisi şüphelinin şirketi temsile yetkili olup olmadığının araştırılarak ortaya konulması, yapılacak tespitler neticesinde şüpheli ifadelerinin alınması, mevcut ise olaya dair tanıkların dinlenilmesi, şikayet konusuna ilişkin hukuk mahkemelerinde görülmekte olan dava dosyalarının getirtilerek incelenmesi, gerekli olması halinde sonucunun beklenmesi, diğer yandan olayın aydınlatılmasına yarar başkaca delillerin toplanması sonrasında yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış

veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ile Eskişehir Atatürk Sağlık Meslek Lisesi pansiyon binası inşaatı ihalesini alan ... Yapı Petrol İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 06.02.2015 tarihli taşeronluk sözleşmesine göre, binanın dış cephe mantolama işinin şikâyetçi tarafından üstenildiğinin, anlaşma konusu yapım işi tamamlandığı halde, kararlaştırılan bedelin ödenmemesi üzerine yapılan icra takibinde borca ve imzaya itiraz edildiğinin, yapılan araştırmalarda adı geçen şirketin sürekli olarak yetkilisinin değiştiğinin ve yetkili olmayan kişilerce imzalanan sözleşmelerden kaynaklanan borçların bu gerekçeyle ödenmemesi suretiyle şüpheliler tarafından haksız menfaat temin edildiğinin iddia olunması karşısında; UYAP üzerinden yapılan incelemede belirlenen Eskişehir 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.02.2019 tarihli ve 2018/594 Esas, 2019/62 Karar sayılı dosyasının getirtilerek incelenmesi, tüm şüpheliler yönünden iş bu dosya ile mükerrer olup olmadığının belirlenmesi, soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi; talep konusu soruşturmanın mükerrer olmadığının belirlenmesi halinde, Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/1935 Esas sayılı dosyasının akıbetinin sorulması, ... Yapı Petrol İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sözleşme tarihindeki yetkilisinin tespit edilmesi, şüphelilerin ifadelerinin alınması, suça konu "Taşeronluk Sözleşmesi" başlıklı belge aslı temin edilerek, sözleşme üzerindeki ... Yapı Petrol İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. kaşesi üzerinde yer alan imzanın şüphelilere aidiyeti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması, şüpheliler hakkında benzer eylemleri nedeniyle başkaca soruşturma dosyaları bulunup bulunmadığının belirlenmesi, sözleşme konusu Eskişehir Atatürk Sağlık Meslek Lisesi pansiyon binasının dış cephe mantolama işinin kimin tarafından yapıldığının ihaleyi gerçekleştiren Eskişehir Özel İdaresi Destek Hizmetleri Daire Bakanlığından da sorulmak suretiyle mahallinde araştırılması, varsa olayla ilgili tanıkların dinlenmesi ile özel belgede sahtecilik suçu yönünden suç tarihi belirlenerek, zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği hususu da değerlendirildikten sonra, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, "...müşteki vekilinin şikayetinin eser sözleşmesinden kaynaklanan hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, müştekinin ihtilafın çözümü için icra takip yoluna ve hukuk mahkemelerine başvurduğu, yargılamanın halen devam ettiği, dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarının işlendiğine dair kamu kavası açılması için yeterli şüphe oluşturur delil elde edilmediği..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Eskişehir 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 21.09.2023 tarihli ve 2023/4015 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.06.2024 tarihinde karar verildi.