YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/6489 E.  ,  2024/3543 K.
"İçtihat Metni"K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/35 Değişik iş
SUÇ :Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta, kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle dolandırıcılık
İNCELEME KONUSU
KARAR : İtirazın reddi kararı

KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.01.2023 tarihli ve 2023/56 Esas, 2023/37 Karar sayılı yetkisizlik kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Ankara Batı 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.02.2023 tarihli ve 2023/35 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 17.02.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.10.2023 tarihli ve 2023/14524 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.11.2023 tarihli ve KYB-2023/108660 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.11.2023 tarihli ve KYB-2023/108660 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, sanık hakkında anılan suçtan yapılan soruşturma sonunda Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının 25/01/2023 tarihli ve 2021/9217 soruşturma, 2023/1374 esas, 2023/161 sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasında, Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 31/01/2023 tarihli kararı ile paranın gönderildiği yer ve müştekinin adresi dikkate alınarak yargılamanın Şanlıurfa Ağır Ceza Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu gerekçesi ile yetkisizliğine karar verildiği, sanık müdafii tarafından yapılan itirazın da mercii Ankara Batı 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/02/2023 tarihli ve 2023/35 değişik iş sayılı kararı ile reddine karar verilmiş ise de,
Sanık hakkında yapılan soruşturma esnasında Birecik Cumhuriyet Başsavcılığı ile Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan yetki uyuşmazlığı üzerine Birecik Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olarak belirlenmesine dair mercii Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 30/12/2019 tarihli ve 2019/1615 değişik iş sayılı kararına karşı kanun yararına bozma yoluna başvurulmasını müteakip, Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 29/06/2020 tarihli ve 2020/1571 esas, 2020/7160 karar sayılı ilamı ile haksız menfaatin temin edildiği yerin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı yargı çevresinde olduğundan bu kapsamda soruşturmanın Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesine kararının verildiği cihetle, Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 29/06/2020 tarihli ve 2020/1571 esas, 2020/7160 karar sayılı ilamı ile suç yerinin soruşturma aşamasında belirlenmiş olduğu gözetilmeden, yargılama sırasında Mahkemesince işin esasına girerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.“
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri ” başlıklı 161 inci maddesinin yedinci fıkrasında;
“(7) (Ek: 31/3/2011-6217/21 md.) Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir. Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir.
...“
Hükmü yer almaktadır.
2. Kanun‘da yer alan düzenlemeden de görüleceği üzere; soruşturma evrakının Cumhuriyet başsavcılıkları arasında yetkisizlik kararları verilmek suretiyle sürüncemede kalmasının ve gereksiz şekilde yargılama sürecinin uzamasının önlenmesi amacıyla ikinci yetkisizlik kararını veren Cumhuriyet savcılığı tarafından, yetkili savcılığın belirlenmesi için dosyanın yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “yetkili mahkeme” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrası; "davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir." şeklinde, aynı Kanun'un “yetkisizlik iddiası” başlıklı 18 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları; "(1) Sanık, yetkisizlik iddiasını, ilk derece mahkemelerinde duruşmada sorgusundan, bölge adliye mahkemelerinde incelemenin başlamasından ve duruşmalı işlerde inceleme raporunun okunmasından önce bildirir. (2) Yetkisizlik iddiasına ilişkin karar, ilk derece mahkemelerinde sanığın sorgusundan önce, bölge adliye mahkemelerinde duruşmasız işlerde incelemenin hemen başlangıcında, duruşmalı işlerde inceleme raporu okunmadan önce verilir. Bu aşamalardan sonra yetkisizlik iddiasında bulunulamayacağı gibi mahkemeler de bu hususta re'sen karar veremez. (3) Yetkisizlik kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir." şeklinde ve yine anılan Kanun'un yetkili olmayan hâkim veya mahkemenin işlemleri başlıklı 20 nci maddesinin birinci fıkrası da; "Yetkili olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemler, sadece yetkisizlik nedeniyle hükümsüz sayılmaz." şeklinde düzenlenmiştir.
4. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; suç yeri itibarıyla dosyanın Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair Birecik Cumhuriyet Başsavcılığının 13.03.2019 tarihli ve 2017/2615 Soruşturma, 2019/92 Karar sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın Birecik Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 12.12.2019 tarihli ve 2019/9052 Soruşturma, 2019/2949 Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine, Birecik Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olarak belirlenmesine dair mercii Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.12.2019 tarihli ve 2019/1615 Değişik İş sayılı kararının, Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesinin 29.06.2020 tarihli ve 2020/1571 Esas, 2020/7160 Karar sayılı ilamı ile haksız menfaatin temin edildiği yerin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı yargı çevresinde kaldığından bahisle bozulmasına karar verildiğinin dosya kapsamından anlaşılması karşısında; merci tayini kararlarının kesin nitelikte olması nedeniyle yetki hususu tekrar değerlendirme konusu yapılamayacağından, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının 25.01.2023 tarihli ve 2023/1374 Esas sayılı iddianamesinin kabulünü müteakip, yargılamaya devamla dosyanın esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilerek, Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.01.2023 tarihli ve 2023/56 Esas, 2023/37 Karar sayılı yetkisizlik kararına karşı yapılan itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Ankara Batı 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.02.2023 tarihli ve 2023/35 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.03.2024 tarihinde karar verildi.