YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/5517 E.  ,  2024/4581 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2022/4434 Değişik iş
SUÇ : Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak dolandırıcılık
KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.08.2022 tarihli ve 2022/14608 Soruşturma, 2022/8113 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 22.09.2022 tarihli ve 2022/4434 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 22.09.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 18.08.2023 tarihli ve 2023/6386 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93900 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93900 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet Savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, şüpheliler hakkında Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/11840 soruşturma, 2022/3562 sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesini müteakip, bu defa mükerrer soruşturma yapılamayacağı gerekçesiyle 11/08/2022 tarihinde bir kez daha kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmış ise de; müşteki vekilinin 21/06/2022 tarihli dilekçesinde yer aldığı üzere, müşteki ... ile kardeşi Safiye arasındaki görüşmelerin çözümünün yaptırılarak, müştekilerin atadan kalma taşınmazlarının da dahil olduğu taşınmazlarının müşteki ...'in kardeşi diğer müşteki ...'ün kızı ...nin boşanma davası nedeniyle şüpheli ...'un kandırması sonucu şüpheli ...'e vekalet çıkarılarak diğer şüpheli ...'a devredildiği iddia olunmakla, şikayete konu tapu kayıtlarının getirtilerek incelenmesi, müştekiler tarafından çıkarılan vekaletname kapsamında inceleme yapılarak tapu devirlerinin bedelsiz olarak gerçekleşip gerçekleşmediğinin açıklığa kavuşturulması, müştekiler ile şüpheliler arasında tapu devirleri nedeniyle para alışverişlerini gösteren banka kayıtlarının ve şüphelilerin bu miktarda taşınmazı alım güçlerinin olup olmadığının araştırılması suretiyle, toplanacak diğer deliller ve yapılacak etkin soruşturma sonucuna göre değerlendirme yapılması ve eksik soruşturma ile verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
3. 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesinin ikinci fıkrasında; "Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz." denilmektedir.
4. Şikâyetçilerin 24.06.2020 tarihli şikâyet dilekçeleri sonrası yürütülen soruşturma neticesinde, Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 23.03.2022 tarihli ve 2020/11840 Soruşturma, 2022/3562 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği, şikâyetçiler vekilinin bu karara yönelik itirazı üzerine, Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 25.05.2022 tarihli ve 2022/2763 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddedildiği; şikâyetçiler vekilinin 21.06.2022 tarihli dilekçesi ile yeni delil elde edildiğinde bahisle şüpheliler hakkında kamu davası açılması hususunda talepte bulunulduğu, ancak bu dilekçe yeniden soruşturmaya kaydedilerek, herhangi bir soruşturma işlemi yapılmaksızın, "şüphelilerin üzerilerine atılı eylemlerin suç vasfı taşımadığı" ve "şikâyet dilekçesinde yeni delil olarak tanımlanan hususların, yeni delil kurumunun şartlarını taşımadığı" gerekçeleri ile Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ikinci kez 11.08.2022 tarihli ve 2022/14608 Soruşturma, 2022/8113 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği, şikâyetçiler vekilinin bu karara yönelik itirazı üzerine de, Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 22.09.2022 tarihli ve 2022/4434 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddedildiği anlaşılmıştır.
5. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; 5271 sayılı Kanun'un 172 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, daha önce verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine karar verilmesinden sonra, yeni delillerin varlığı nedeniyle şüpheliler hakkında kamu davası açılabilmesinin itirazın reddine karar veren merciin bu yönde karar vermesi şartına bağlı olduğu ve ilgili Sulh Ceza Hakimliği tarafından talepte gösterilen hususların yeni delil niteliğinde olup olmadığı ve kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılarak dosyanın yeniden ele alınmasının gerekip gerekmediği yönünde bir karar verilmesi zorunlu olduğundan; şikâyetçiler vekilinin bu husustaki talebi üzerine, Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından herhangi bir karar verilmeksizin dosyanın merciine gönderilmesi yerine, ikinci kez verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın hukuki değerden yoksun olduğu tespit edilerek, yeni delil elde edildiği yönündeki talebe ilişkin değerlendirme yapılması gerekirken, "kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı" gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi belirtilen gerekçeyle yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 22.09.2022 tarihli ve 2022/4434 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.04.2024 tarihinde karar verildi.