YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/5148 E.  ,  2024/7363 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/948 Değişik İş
SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, sahte fatura kullanma
KARAR : İddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen, 14.11.2022 tarihli ve 2022/106583 Soruşturma, 2022/52314 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin, İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.11.2022 tarihli ve 2022/810 iddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair mercii İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.12.2022 tarihli ve 2022/948 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 06.12.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.07.2023 tarihli ve 2023/222 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90950 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90950 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Dosya kapsamına göre, her ne kadar İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinin iddianamenin iadesi kararındaki gerekçeleri yerinde görüldüğünden itirazın reddine karar verilmiş ise de,
15/04/2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 4. maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesine eklenen;
"Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir.
Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır.
Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır." şeklindeki düzenleme nazara alındığında,
7394 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 15/04/2022 tarihinde soruşturma ve kovuşturma aşamasında bulunan dosyalar hakkında, Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Mahkemeler tarafından, şüpheli ve sanıklara vergi dairelerince belirlenen ödenmesi gereken miktarı Hazineye ödedikleri takdirde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecekleri yönünde ihtarı takiben makul bir süre beklenildikten sonra ödemenin sonucuna göre soruşturma ve kovuşturmalara devam edilebileceği, ancak şüphelinin ceza indiriminden faydalanabilmesi için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmış ise feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesinin şart olduğu, inceleme konusu dosyada İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 09/09/2022 tarihli yazısında, mükellef kurum tarafından İzmir 4. Vergi Mahkemesinin 2022/1192 esas sayılı dosyasında dava açıldığı ve dava dosyasının halen derdest olduğunun belirtilmesi karşısında, şüphelinin etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanamayacağı ve ihtarlı davetiye çıkarılmasına gerek kalmadığı gözetilmeden, itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 170 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesi;
“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen,
d) (Ek:17/10/2019-7188/20 md.) Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenen,
İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir."
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. Şüpheli hakkında 2021 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından cezalandırılması talebiyle düzenlenen İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.11.2022 tarihli ve 2022/106583 Soruşturma, 2022/52314 Esas sayılı iddianamesinin, İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.11.2022 tarihli ve 2022/810 iddianame değerlendirme sayılı kararında yer alan, "...şüpheliye Vergi Dairesi'nin tarh edilen vergilerle ilgili cevabi yazısı ekli, "açılan davalardan feragat edilerek, verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek cezanın yarı oranında indirileceği" ihtarını içerir davetiye tebliğ edilerek, şüphelinin etkin pişmanlık hükümlerinden hukuken doğru olarak bilgilendirilmesinden sonra dava açılması gerektiği..." şeklindeki gerekçeyle iadesine karar verildiği, Cumhuriyet savcısının bu karara yönelik itirazının merci İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.12.2022 tarihli ve 2022/948 Değişik İş sayılı kararı ile reddedildiği anlaşılmıştır.
4. 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Daire Kanun'un (7394 sayılı Kanun) 4 üncü maddesi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin son fıkrasından önce gelmek üzere; “Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir. Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır." bölümlerinin eklendiği anlaşılmıştır.
5. İnceleme konusu karar tarihinden sonra, Anayasa Mahkemesinin, 29.11.2023 tarihli ve 32384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13.09.2023 tarihli ve 2022/81 Esas, 2023/153 Karar sayılı kararı ile 7394 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesine eklenen, "Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır." hükmü, Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesinin anılan kararından sonra oluşan duruma göre, 15.04.2022 tarihinden sonra soruşturmasına başlanmış olan dosyalar bakımından, 7394 sayılı Kanun ile getirilen etkin pişmanlıktan yararlanabilmenin şartlarından biri olan, vergi ve diğer kalemlerin vergi mahkemelerinde dava konusu yapılmaması şartı ortadan kaldırılmış, böylece etkin pişmanlıktan yararlanabilmek için verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının ödenmesi yeterli görülmüştür.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şüpheli hakkında 2021 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçları yönünden vergi suçu raporu düzenlendiği, dosya içerisinde dava şartı olan mütalaanın mevcut olduğu, kolluk tarafından şüphelinin savunmasının alındığı, iddianamenin mütalaaya uygun olarak tanzim edildiği, bu itibarla şüpheli hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunduğu halde; 7394 sayılı Kanun kapsamında, şüpheliye etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması bakımından gereken şartları içerir meşruhatlı davetiye tebliğ edilmeden iddianame düzenlendiğinden bahisle verilen iddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın merci tarafından reddine karar verildiği anlaşılmış ise de; inceleme konusu karar tarihi itibarıyla, 7394 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesine eklenen, etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanabilmek için "...vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi..." şeklindeki şartın yürürlükte bulunduğu ve Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğünün 09.09.2022 tarihli cevabi yazısı ile "...mükellef kurum hakkında vergi zıyaı önerilmediği, yalnızca 2022-A-230/33 sayılı Vergi İnceleme Raporuna istinaden usulsüzlük cezası önerildiğinin...söz konusu tarhiyata ilişkin mükellef kurum tarafından İzmir 4. Vergi Mahkemesinde 2022/1192 Esas sayılı dava açıldığı ve dava dosyasının derdest olduğu, tarhiyatın henüz kesinleşmediğinin..." bildirilmesi karşısında, "Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir." şeklindeki düzenleme de dikkate alınarak, vergi ziyaının bulunmadığının belirtildiği somut olayda, kesilen usulsüzlük cezasının iptaline ilişkin dava açılıp açılmadığı hususuna bakılmaksızın, sanık hakkında Mahkemece soruşturma aşaması için öngörülen indirim miktarı üzerinden etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasının gerekeceği anlaşılmakla; iddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın belirtilen gerekçelerle kabulü yerine reddine karar verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.12.2022 tarihli ve 2022/948 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.06.2024 tarihinde karar verildi.