YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/3816 E.  ,  2024/3575 K.
"İçtihat Metni"K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A
MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2022/4489 Değişik iş
ŞİKÂYETÇİ : Ramazan Kemikli
SUÇLAR : Resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık
İNCELEME KONUSU
KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddi

KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA BOZMA : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

...Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.06.2022 tarihli ve 2022/24711 Soruşturma, 2022/13458 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ...4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 18.08.2022 tarihli ve 2022/4489 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 18.08.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2023 tarihli ve 2022/29325 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/58102 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/58102 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, müştekinin, kendi adına kayıtlı olan...plaka sayılı otomobili satmak maksadıyla internet sitesine vermiş olduğu ilan neticesinde, ...isimli bir kişinin aracın satışı ile ilgili olarak müştekiyi aradığı, tarafların araç satışı konusunda anlaşmaları üzerine, şahsın Aydın ili Aydıncık ilçesine gelerek müştekiye araç satış sözleşmesine ilişkin bir belge imzalattırdıktan sonra parayı hazırlamak amacıyla müştekinin yanından aracı teslim almayarak ayrılmasını müteakip, Ömer'in aracı almadığı gibi müştekinin imzaladığı belgeyi de iade etmediği, bir süre sonra müşteki aleyhine imzalamadığı bir senet ile icra takibi yapılması üzerine, bahse konu araç alım satımı ile ilgili olarak imzalamış olduğu belgedeki imzanın kullanıldığından şüphelenerek şikâyetçi olduğu anlaşılmakla,
Dosyada örneği mevcut 01/04/2021 düzenleme tarihli ve 221.000,00 Türk lirası senedin incelenmesinde borçlu olarak müşteki Ramazan Kemikli, alacaklı olarak ise şüphelilerden ...'ın göründüğü, şüphelilerden ...'nin vermiş olduğu beyanında bahse konu aracı satın almak amacıyla Aydın iline gittiğini, araç bedeli olarak 221.000,00 Türk lirasını müştekiye verdiğini, ancak aracın eksikliklerini tamamlaması amacıyla aracı teslim alamaması üzerine müştekiden teminat amaçlı olarak söz konusu senedi aldığını, müştekinin de aracı başka bir şahsa sattığını öğrenmesi üzerine icra takibi başlattığını beyan etmiş ise de, Adana Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen 25/10/2021 tarihli uzmanlık raporu ile senet üzerindeki imzaların müştekiye ait olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, anılan raporda dosyada örneği bulunan oto satış sözleşmesinde yer alan müştekiye ait imzanın karşılaştırmasının yapılmadığı gibi senet üzerinde müştekiye ait olduğu tespit edilen imzanın, müşteki tarafından imzalanan satış sözleşmesinden kopyalanmak suretiyle veya sair suretle oluşturulup oluşturulmadığının tespiti açısından Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesince inceleme yaptırılmadığı, yine tüm şüphelilerin ifadelerinin eksiksiz şekilde temin edilmediği anlaşılmakla, anılan hususlar bakımından soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi, sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekirken, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin kendisine ait 33 ... .. plaka sayılı aracı satmak amacıyla bir internet sitesine ilan verdiğinin, aracı satın almak istediğini söyleyen ve kendisini ...ismiyle tanıtan kişi ile telefonda görüştüğünün, bu kişinin şikâyetçinin yanına Mersin ili Aydıncık İlçesine geldiğinin ve aracın 221.000,00 TL bedelle satışı konusunda anlaştıklarının, şüphelinin satıştan vazgeçmesini önlemek maksadıyla olduğunu söyleyerek şikâyetçiye Oto Satış Sözleşmesi başlıklı bir belge imzalattığının, devamında parayı vermeden ve aracı da almadan şikâyetçinin yanından ayrıldığının, o tarihten sonra şikâyetçinin şüpheliye ulaşamadığının, bir süre sonra şüpheli Mert Şirvan Demirtaş tarafından ...1. İcra Müdürlüğünün 2021/6967 sayılı dosyası kapsamında şikâyetçi aleyhine 221.000,00 TL bedelli senet üzerinden icra takibi başlatıldığının, şikâyetçinin bu şüpheliyi hiç tanımadığının ve aralarında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığının, araç satışı sırasında tanzim edilen sözleşme üzerindeki imzanın senet haline getirilerek kullanıldığının iddia olunması karşısında yürütülen soruşturma kapsamında; şikâyetçi ile araç satışı konusunda kendisinin görüştüğünü beyan eden şüpheli ...'nin ifadesinde, bahse konu aracı şüpheli Mert Şirvan Demirtaş adına satın almak amacıyla Aydıncık İlçesine gittiğini, araç bedeli olan 221.000,00 TL'yi şikâyetçiye nakit olarak verdiğini, ancak şikâyetçinin aracın eksikliklerini tamamlayacağından bahisle aracın devrini vermemesi nedeniyle teminat amaçlı olarak suça konu senedi aldığını, şikâyetçinin aracı başka bir şahsa sattığını, üzerindeki gayrimenkulleri de devrettiğini öğrenmeleri üzerine diğer şüphelinin icra takibi başlattığını beyan etmiş, Adana Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün 23.12.2021 tarihli ve ADN-21-22095 ile 11.04.2022 tarihli ve ADN-21-07036 sayılı uzmanlık raporlarına göre senet üzerindeki imzaların şikâyetçinin eli ürünü olduğu, yazıların ise şikâyetçi veya şüphelilerin elinden çıktığını gösterir nitelik ve yeterlikte uygun kaligrafik bulgu tespit edilememiş ise de; ...1. İcra Dairesinin 2021/6967 sayılı ile ...1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/202 Esas sayılı dosyaları ve suça konu senetten kaynaklanan tespit edilebilecek diğer icra/hukuk dava dosyalarının getirtilip incelenmesi, bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi, suça konu senedin mutad senetlerden olup olmadığı, imza taşıma yoluyla veya başka suretle oluşturulup oluşturulmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılması, şüpheliler hakkında benzer eylemlere ilişkin başkaca soruşturma dosyaları bulunup bulunmadığının araştırılması, şikâyetçiye ait aracın tescil tarihinden itibaren aidiyet bilgileri ile suç tarihinde şikâyetçinin üzerine kayıtlı gayrimenkul olup olmadığı ve şüpheli ...'nin savunmasında belirttiği şekilde bu gayrimenkullerin suç tarihine yakın tarihlerde üçüncü kişilere devredilip edilmediğinin belirlenmesi, şüpheli ...'nun UYAP aracılığı ile MERNİS üzerinden temin edilen nüfus kaydına göre, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra 31.01.2023 tarihinde öldüğü belirtildiğinden, bu durumun kesin olarak tespit edilmesinden sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, "...her ne kadar müştekinin senede imza atmadığını beyan etmiş ise de yaptırılan kriminal incelemede senedin müştekinin elinden çıktığının tespit edildiği, böylelikle resmi belgede sahtecilik suçunun unsurlarının gerçekleşmediği, söz konusu senede istinaden gerçekleştirilen icra takibinin kamu kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçuna vücut vermeyeceği, söz konusu durumun hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ...4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 18.08.2022 tarihli ve 2022/4489 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.03.2024 tarihinde karar verildi.