YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/3793 E.  ,  2024/4939 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2022/5342 Değişik iş
SUÇLAR : Resmi belgede sahtecilik, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında hırsızlık, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık
KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Hatay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.08.2022 tarihli ve 2021/15717 Soruşturma, 2022/9683 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Hatay 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 06.09.2022 tarihli ve 2022/5342 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 06.09.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2022/33627 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.06.2023 tarihli ve KYB-2023/60912 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.06.2023 tarihli ve KYB-2023/60912 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi hâlde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin şikayet dilekçesi ile Hatay ilinde ... Dağıtım Kitap Kırtasiye Büro Malzemeleri Ticaret Limited Şirketinin sahibi ve münferit tek yetkili temsilcisi olduğunu, ticari işleri gereği sürekli olarak İstanbul ilinde faaliyet gösteren ... Kalem Limited şirketine çek keşide ederek kargo ile göndermekte olduğunu, 27/08/2021 tarihinde müvekkilinin Sürat Kargo ... Şubesi aracılığı ile göndermiş olduğu ... Kalem Limited Şirketi emrine düzenlenmiş, Denizbank Antakya Şubesine ait 30/11/2021 keşide tarihli, 75.000,00 Türk lirası meblağlı, E1-4937966 seri nolu çekin alıcısına ulaşmadan çalındığını ve sahte cirolarla piyasaya sürüldüğünü beyan ederek şikayetçi olduğunun anlaşıldığı olayda; Hatay Cumhuriyet Başsavcılığınca bahse konu olaya ilişkin olarak, Türk Ticaret Kanunu ticari teammüller, PTT, posta ve kargo hizmetleri usul ve esasları mevzuatı ve yargıtay içtihatlarına göre özel kargo şirketlerince kambiyo senetleri, para, kıymetli ziynet eşyalarının taşınması yasak ve sakıncalı olan gönderi niteliğinde olduğu, keza müşteki vekilinin sunduğu görüntülerden de ilgili kargoyu dosya adı altında gönderdiğinin anlaşıldığı, müştekinin yasak olmasına rağmen özel kargo şirketi aracılığıyla kambiyo senedi göndermesi ve bu gönderinin kaybolması nedeniyle herhangi bir kimseye suç isnat edilemeyeceği gibi güveni kötüye kullanma suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, müşteki tarafın söz konusu çeklerle alakalı hukuk mahkemelerinde dava açma hakkının bulunduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;
Müşteki şirketin kargo ile gönderilen çeklerin alıcısına ulaşmadan çalındığı ve sahte cirolarla piyasa sürüldüğü iddiası ile soruşturma işlemlerine başlanıldığı, yapılan soruşturma sonucunda Türk Ticaret Kanunu, ticari teamüller, posta ve kargo hizmetleri usul ve esasları mevzuatı ile Yargıtay içtihatlarına göre özel kargo şirketlerince kambiyo senetleri, para ve kıymetli ziynet eşyalarının taşınmasının yasak ve sakıncalı gönderi niteliğinde olduğu gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, ancak müştekinin iddiasına göre çeklerin sahte cirolar ile piyasaya sürüldüğü, bu sebeple söz konusu çeklerin akıbetinin araştırılarak piyasaya sürülüp sürülmediği, sahte imza kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesi gerektiği, çekin taşınması yasak ve sakıncalı gönderi olması ile çeklerin çalınarak sahte şekilde düzenlenmek suretiyle piyasaya sürülmesinin farklı olgular olduğu değerlendirilmekle; suça konu çeklerin kargo bilgilerinin temin edilmesi ve ilgili evrakların getirtilerek dosya arasına konulması, çeklerin gönderildiği kargoyu teslim alan şahıs veya şahısların ifadelerine başvurulması, çeklerdeki imzaların keşide etmeye yetkili kişinin elinden çıkıp çıkmadığının tespit edilmesi ile maddi gerçeği ispatlamaya elverişli tüm deliller toplandıktan sonra hukuki durumun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçilerden ... Dağıtım Kitap Kırtasiye ve Büro Malzemeleri Ticaret Ltd. Şti. personelinin, aralarındaki ticari ilişki gereğince şikâyetçi ... Kalem Sanayi ve Ticaret A.Ş. namına keşide edilmiş Denizbank A.Ş. Antakya Şubesine ait 75.000,00 TL bedelli, 30.11.2021 ve 31.12.2021 keşide tarihli çekleri Sürat Kargo ... Şubesi aracılığıyla gönderdiğinin, buna karşılık çeklerin alıcısına ulaşmadan kargoda çalındığının ve sahte cirolarla piyasaya sürüldüğünün iddia olunması üzerine başlatılan soruşturma kapsamında; şikâyetçi ... Dağıtım Kitap Kırtasiye ve Büro Malzemeleri Ticaret Ltd. Şti. vekilinde aslı bulunduğu belirtilen suça konu 30.11.2021 tarihli ve E1-4047930 seri numaralı çek aslının da getirtilerek muhafaza altına alınması, her iki çekte ciranta olarak görünen şirketlerin yetkilileri tespit edilerek ciroların gerçek olup olmadığının ve çekleri hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının sorulması, gerekli görülmesi halinde çekler üzerindeki imzaların aidiyeti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması, Sürat Kargo Lojistik ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş.'nin 27.06.2022 tarihli cevabi yazısında isimleri bildirilen şirket çalışanları ile çekleri gönderen ve teslim almaya giden şikâyetçi şirketlerin personellerinin açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek olayla ilgili beyanlarına başvurulması, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/123 Esas, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/746 Esas, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/652 Esas ve Hatay İcra Dairesinin 2022/2264 Esas sayılı dosyaları ile suça konu çeklerden kaynaklanan tespit edilebilecek diğer hukuk/icra dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesinden sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; "..Türk Ticaret Kanunu, ticari teamüller, posta ve kargo hizmetleri usul ve esasları mevzuatı ile Yargıtay içtihatlarına göre özel kargo şirketlerince kambiyo senetleri, para ve kıymetli ziynet eşyalarının taşınmasının yasak ve sakıncalı gönderi niteliğinde olduğu...bu gönderinin kaybolması nedeniyle herhangi bir kimseye suç isnat edilemeyeceği gibi güveni kötüye kullanma suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, müşteki tarafın söz konusu çeklerle alakalı Hukuk Mahkemelerinde dava açma hakkının bulunduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Hatay 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 06.09.2022 tarihli ve 2022/5342 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.04.2024 tarihinde karar verildi.