YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/3789 E.  ,  2024/4936 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2022/1778 Değişik iş
SUÇLAR : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık
KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının, 20.08.2021 tarihli ve 2021/113426 Soruşturma, 2021/88647 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliğinin, 28.09.2022 tarihli ve 2022/1778 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 28.09.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2023 tarihli ve 2022/33886 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60229 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60229 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin şikâyetinde özetle, müvekkil şirket ortağı ve yetkilisi olan şüphelinin, şirketin kuruluş aşamasında kendisini Amerika, Hongkong ve Çin'de şirketleri olan tecrübeli bir iş adamı olarak tanıtarak güven sağlamak suretiyle şirketin kurulmasına neden olduğu, zaman içerisinde müşteki ve diğer şirket müşterilerinden para aldığı, 05/04/2021 ve 14/04/2021 tarihlerinde 2.000 ve 14.075 Amerikan dolarını şirket hesaplarından kendi şahsi hesabına, 17/08/2020 tarihinde de 1.000 Amerikan dolarını ev sahibi olan şahıs hesabına havale ettiği, kendisine ait olduğunu iddia ettiği şirketin aslında tasfiye aşamasında olduğunun öğrenildiği, yine ifadesinin aksine sattığı ürün olarak söylediği markanın başkasına ait olduğunun ortaya çıktığı, bu şekilde kendisini ve şirket müşterilerini hile ile kandırarak zarara uğratmak suretiyle nitelikli dolandırıcılık ve hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçlarını işlediğini iddia etmesi üzerine başlatılan soruşturma neticesinde şüphelinin iddialarının basit bir araştırma ile öğrenilebileceğinden bahisle dolandırıcılık suçunun unsurları itibariyle oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şirket yetkilisi olan şüphelinin şirket hesaplarından şahsi hesabına havale işlemlerinin hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturup oluşturmadığının tayini bakımından hesap hareketlerinin araştırılması, şüphelinin ifadesinin alınması, gerektiğinde müşteki dilekçesinde kimlik bilgileri verilen tanıkların da dinlenilmesi suretiyle şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şüphelinin, şikâyetçi şirketin diğer ortağı olan ...'ya kendisini yurt dışında şirketleri bulunan ve e-ticaret konusunda uzmanlaşmış bir iş adamı olarak tanıtmak suretiyle güven telkin ettiğinin, birlikte ... Danışmanlık ve Uluslararası Ticaret A.Ş.yi kurduklarının ve şüphelinin şirket yönetim kurulu başkanı olarak şirketi münferiden temsile yetkili olduğunun, şirket yetkilisi olduğu dönemde şirket hesaplarından diğer ortağın bilgi ve rızası dışında kendi hesaplarına para aktardığının, şirketin adını kullanarak müşterilerden ödeme aldığı halde vaadedilen işleri yapmadığının ve aldığı ödemeleri de şirket hesaplarına yatırmadığının, ...'dan ortaklık ilişkisine dayanarak aldığı paraları şahsi harcamaları için kullandığının iddia olunması üzerine başlatılan soruşturma kapsamında; ... Danışmanlık ve Uluslararası Ticaret A.Ş.'nin suç tarihindeki ortak ve yetkililerinin Ticaret Sicil Müdürlüğünden de sorulmak suretiyle tespit edilmesi ve şüphelinin şirketteki konumunun ortaya konulması, şüpheli sıfatıyla beyanının alınması, şirkete ait banka hesap hareketlerinin temin edilmesi suretiyle şüphelinin veya ortağı olduğu başkaca şirketlerin hesaplarına para gönderilip gönderilmediğinin belirlenmesi, UYAP üzerinden tespit edilen taraflar arasındaki Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1087 Esas sayılı dosyasının getirtilerek incelenmesi, bu soruşturmayı ilgilendiren delilerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi, şirketin diğer ortağı ... ile şikâyet dilekçesinde isimleri bildirilen ..., ..., ..., ..., ... Şirketi yetkilisi/yetkililerinin açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek olayla ilgili bilgilerine başvurulmasından sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; "...müşteki ile şüpheli arasındaki olayın hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliğinin, 28.09.2022 tarihli ve 2022/1778 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.04.2024 tarihinde karar verildi.