YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/3358 E.  ,  2024/5277 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2022/6938 Değişik iş
SUÇ : Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla dolandırıcılık
KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 19.07.2022 tarihli ve 2022/140575 Soruşturma, 2022/96042 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul Anadolu 10. Sulh Ceza Hakimliğinin 26.10.2022 tarihli ve 2022/6938 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 26.10.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2023 tarihli ve 2023/3692 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57845 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57845 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında,
Somut olayda, müştekinin vekilinin 29/03/2022 tarihli dilekçesi ile olay tarihinde müvekkil şirket ile borçlu şirket arasında klima cihazlarının ve bakır borulama işleminin yapılması konusunda anlaşma yapıldığı, şüpheli ...'in borçlu şirketin borcuna kefil olduğu, müştekinin işini yaptığını ancak alacağının ödenmemesi üzerine icra takibi başlatıldığı, borçlu şirketin mernis adresine fiili hacze gidildiğinde adresin boş olduğu, şirketin bulunduğu iş merkezinin idari amirine sorulduğunda şirketin 1 yıl önce terk ettiğini, şüphelilerin gerçekte ticari faaliyet göstermeyen şirketleri kefil ve kendilerini de iyi kazanan iş adamı gibi göstererek bankadan kredi çekmek suretiyle kamu kurumunu dolandırdıkları ve şüphelilerin örgüt halinde hareket ettiğinin beyan etmesi üzerine, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca "İhbar eden bankanın, kredi verdiği müşterileri araştırma yükümlülüğü ve serbestesinin bulunduğu, bankanın araştırma yetkisinin şüpheliler tarafından kısıtlanmadığı, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Suçlar Bürosundan, eylem ve organizasyonun örgüt tanımına uymadığı hususunun tespit edildiği gözetilerek şüpheliler hakkında suçun unsurlarının oluşmadığı" gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,
Dosya kapsamına göre, öncelikle şüphelilerin örgüt halinde hareket ettiği iddiası gözetilerek, şüphelilerin birbirleri ile bağlantısı olup olmadığına ilişkin beyanlarına başvurulması gerektiği, ilgili bankalar ile yazışma yapılarak şüpheliler ile aralarında kredi sözleşmeleri olup olmadığının tespit edilmesi ve buna ilişkin belgelerin dosyaya getirtilerek incelenmesi gerektiği, bu hususlarda bir araştırma yapıldıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
3. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; ihbar eden ... İnşaat Taahhüt ve Ekipmanları San.Tic.Ltd.Şti. ile Tigon Medya Yayıncılık Pazarlama ve Reklam A.Ş. arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunun, ihbar eden şirketin başlattığı icra takibine yönelik itiraz neticesinde açılan dava sonucu itirazın iptaline karar verildiğinin, icra takibine devamla haciz aşamasına geçilmiş ise de alacağın tahsil edilemediğinin, borçlu şirket hakkında İcra ve İflas Kanunu'nun 331 ve 337/a maddeleri kapsamında gerekli şikâyetlerin yapıldığının, bununla birlikte yapmış oldukları araştırmada, borçlu şirketin Vakıfbank A.Ş.den çekmiş olduğu ve şüphelilerin de kefil oldukları kredinin ödenmemesi üzerine, Vakıfbank tarafından ihtarname gönderildiğinin ve ihtarnameye rağmen bankaya olan borç ödenmediğinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla haciz işlemine başlanıldığının, gerçekte bu miktar krediyi çekebilecek durumda olmamalarına karşın hileli hareketlerle bankadan kredi çekerek otel yapımında kullandıklarının, böylece kamu zararına neden olan şüphelileri ihbar etme zorunluluğunun hasıl olduğunun iddia olunmasını müteakip, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca, "...bankanın, kredi verdiği müşterileri araştırma yükümlülüğü ve serbestisinin bulunduğu, bankanın araştırma yetkisinin şüpheliler tarafından kısıtlanmadığı..." gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve bu karara yönelik ... İnşaat Taahhüt ve Ekipmanları San.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından itiraz edilmesi sonrası, merci İstanbul Anadolu 10. Sulh Ceza Hakimliğinin 26.10.2022 tarihli ve 2022/6938 Değişik İş sayılı kararı ile "...,itiraz ve şikayet dilekçesinin içeriği, soruşturma konusu eylem ve dosya kapsamı ile ilgili toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen kararda yer alan gerekçeye göre verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu kamu davasının açılmasını veya soruşturmanın genişletilmesini gerektirir bir durum bulunmadığı..." denilmek suretiyle itirazın reddine karar verildiği belirlenerek yapılan incelemede; ihbara konu eylem yönünden suçtan zarar görenin Vakıfbank A.Ş. olduğu, 5271 sayılı Kanun'un 173 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı yalnızca suçtan zarar görenin itiraz hakkı bulunduğu, bu nedenle vaki itirazın sıfat yokluğu nedeniyle usulden reddi yerine, işin esasına girilerek itirazın reddine karar verilmiş ise de, ret kararı sonucu itibarıyla doğru bulunduğundan kanun yararına bozma isteminin reddine; kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın, suçtan zarar gördüğü iddia olunan Vakıfbank A.Ş.ye tebliği yönünden müteakip işlemlerin mahallinde takdir ve ifasına karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, müteakip işlemlerin mahallinde takdir ve ifasına,

Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.04.2024 tarihinde karar verildi.