YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/3341 E.  ,  2024/5290 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYILARI : 2019/4242 Değişik İş, 2020/970 Değişik İş
SUÇLAR : Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık, tehdit
KARARLAR: Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı yapılan itirazın reddi ve kabulü kararları
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararların kanun yararına bozulması

Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.11.2019 tarihli ve 2019/15161 Soruşturma, 2019/11461 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın kısmen kabulü ile şüpheli ... yönünden anılan kararın kaldırılmasına, şüpheli ... yönünden verilen karara yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 27.12.2019 tarihli ve 2019/4242 Değişik İş sayılı kararını müteakip, şüpheli ... hakkında yeniden yapılan soruşturma neticesinde Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.02.2020 tarihli ve 2020/3201 Soruşturma, 2020/2546 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin merci Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 01.06.2020 tarihli ve 2020/970 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihleri olan 27.12.2019 ve 01.06.2020'de kesinleştikleri belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2022/31864 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57500 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57500 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"1-Isparta 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 27/12/2019 tarihli ve 2019/4242 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;
Şüpheli ... yönünden; müşteki vekilinin şikâyetinde özetle, şüpheli ...'un müvekkiline ait petrol istasyonuna gelerek müştekiye hitâben "Niçin dava açtın, ... abin ile görüş uzlaş, yoksa sonuçları senin ve ailen için iyi olmaz." şeklinde söylemlerde bulunarak kendisini tehdit ettiğini iddia etmesi üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, müştekinin soyut iddiası dışında delil bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; müşteki vekilinin 16/10/2019 tarihli şikâyet dilekçesinde olayı gören tanık olduğunu ve olay anını gösterir kamera görüntüleri olduğunu belirtmesi ve müştekinin 05/12/2019 tarihli dilekçe ekinde kamera görüntülerini içerir flash belleği dosyaya sunmuş olması karşısında, belirtilen tanığın ifadesinin alınması, dosya arasına alınan kamera görüntülerinin incelenmesi, bu işlemlere müteakip, şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde,
Şüpheli ... yönünden; Isparta 1. Sulh Ceza Hâkimliğince, Cumhuriyet Savcılığınca yerine getirilmesi gereken eksik soruşturma işlemleri sayıldıktan sonra etkin soruşturma yürütülmediği gerekçesiyle itirazın kabulü ile şüpheli ... hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, “Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder...” şeklindeki düzenleme karşısında, Sulh Ceza Hâkimliğince soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi ve Cumhuriyet savcılığınca söz konusu bu hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra şüpheli hakkında itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, doğrudan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ortadan kaldırılmasına ve soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesinde,
2-Isparta 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 01/06/2020 tarihli ve 2020/970 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;
Isparta 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 27/12/2019 tarihli ve 2019/4242 değişik iş sayılı kararının yukarıda anılan gerekçe dikkate alındığında soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi ve Cumhuriyet savcılığınca söz konusu bu hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra şüpheli hakkında itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği cihetle, Isparta Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yeniden yapılan soruşturma sonunda verilen 27/02/2020 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Cumhuriyet savcılığı tarafından ilgili eksiklikler giderildikten sonra daha önceden soruşturmanın genişletilmesine karar veren merciince itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği, kesin nitelikteki Isparta 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 27/12/2019 tarihli ve 2019/4242 değişik iş kararının olağanüstü kanun yolu olan kanun yararına bozma yolu ile bozulmadan yeniden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan gerekçe ile itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,
İsabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde;
a. Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 27.12.2019 tarihli ve 2019/4242 Değişik İş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede; şikâyetçi ile talep dışı ... ve şüpheli ... arasındaki uyuşmazlık nedeniyle şikâyetçinin iş yerine gelen şüpheli ...'un, "Niçin dava açtın, ... abin ile görüş uzlaş, yoksa sonuçları senin ve ailen için iyi olmaz." şeklindeki sözlerle şikâyetçiyi tehdit ettiğinin iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; şikâyetçi tarafından dosyaya ibraz edilen kamera görüntülerinin incelenmesi, olay sırasında şikâyetçinin yanında bulunduğu belirtilen eşi Ayşe Yürekli'nin olayla ilgili bilgisine başvurulmasından sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerektiği gözetilmeden, "...şüpheli ...'un üzerine atılı tehdit suçu bakımından müştekinin soyut iddiası dışında somut delil bulunmadığı" şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi ile şüpheli ... hakkında Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.11.2019 tarihli ve 2019/15161 Soruşturma, 2019/11461 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itiraz üzerine, merci Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 27.12.2019 tarihli ve 2019/4242 Değişik İş sayılı kararı ile eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulüne ve dosyanın ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmiş ise de; esasen bu kararın soruşturmanın genişletilmesi anlamına geldiği, 5271 sayılı Kanun'un 173 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan, "Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir..." şeklindeki düzenleme karşısında, Sulh Ceza Hakimliğince soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi üzerine, kararda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra itiraz hakkında bir karar verilmesi gerekeceği gözetilmeden, itirazın kabulüne ve doğrudan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesi,
b. Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 01.06.2020 tarihli ve 2020/970 Değişik İş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede; Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 27.12.2019 tarihli ve 2019/4242 Değişik İş sayılı kararı ile şüpheli hakkındaki soruşturmanın genişletilmesine karar verildikten sonra, yeniden verilen Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.02.2020 tarihli ve 2020/3201 Soruşturma, 2020/2546 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itiraz üzerine, Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 01.06.2020 tarihli ve 2020/970 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği belirlenmiş ise de; 5271 sayılı Kanun'un 173 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından belirtilen eksiklikler giderildikten sonra, daha önceden soruşturmanın genişletilmesine karar veren merci tarafından Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.11.2019 tarihli ve 2019/15161 Soruşturma, 2019/11461 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, usul ve yasaya aykırı olarak verilen Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.02.2020 tarihli ve 2020/3201 Soruşturma, 2020/2546 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik inceleme yapılarak itirazın reddine karar verilmesi,
Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebindeki düşünceler yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 27.12.2019 tarihli ve 2019/4242 Değişik İş sayılı ile Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 01.06.2020 tarihli ve 2020/970 Değişik İş sayılı kararlarının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.04.2024 tarihinde karar verildi.