YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2023/1101 E.  ,  2024/1469 K.
"İçtihat Metni"K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/197 Değişik iş
SUÇ : Dolandırıcılık
İNCELEME KONUSU
KARAR : İddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 18.01.2022 tarihli ve 2021/64862 Soruşturma, 2022/1734 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin ... 31. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2022 tarihli ve 2022/30 iddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair mercii ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.03.2022 tarihli ve 2022/197 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 29.03.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 15.02.2023 tarihli ve 2022/12612 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.03.2023 tarihli ve KYB-2023/24034 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.03.2023 tarihli ve KYB-2023/24034 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Dosya kapsamına göre, şüphelilerden ... ile ...'in baba-oğul oldukları, şüpheli ...'in... plakalı aracı kiraladığı ve oğlu ...'a verdiği, şüpheli ...'ın aracı satılığa çıkarması üzerine müşteki ...'ın şüpheliye ulaşarak aracın pazarlığı için şüpheliler ... ve ... ile birlikte Kardelen Kıraathanesi isimli işyerinde buluşup anlaştıkları, araç üzerinde haciz olduğundan bahisle müştekinin bir miktar parayı şüpheli ...'ın Akbank'ta bulunan hesabına gönderdiği, aracın devri için ... 5. Noterliği önünde şüpheliler ... ve ... ile buluşan müştekinin noterde satış sırasının gelmesi üzerine şüpheli ... ile noterden içeri doğru girdikleri, müştekinin yanında şüphelileri görememesi üzerine araştırdığında şüphelilerin araçla birlikte oradan ayrıldığı olayda, şüphelilerin suç işlemek amacıyla bir araya gelerek dolandırıcılık suçunu işlediklerinden bahisle haklarında 5237 sayılı Kanun'un 157/1, 158/3 ve 37. maddeleri gereğince ayrı ayrı cezalandırılmaları istemiyle düzenlenen iddianamenin, ... 31. Asliye Ceza Mahkemesince, şüpheliler haklarında 5237 sayılı Kanun'un 158/3. maddesinin uygulanmasının talep edilmesinin atılı suçu uzlaştırma kapsamından çıkarmayacağı ve dosyanın Uzlaştırma Bürosuna gönderilmesi gerektiğinden bahisle iadesine karar verilmiş ise de;
5237 sayılı Kanun’un "Dolandırıcılık" başlıklı 157. Maddesinin "(1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.
" şeklinde ve "Nitelikli dolandırıcılık" başlıklı 158. maddesinin konuyla ilgili 3. fıkrasının ise " (3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.
" şeklinde düzenlendiği,
02/12/2016 tarihinde 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun'u ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 24. maddesi ile değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253/1. maddesinin a ve b bentlerinde hangi suçlar yönünden uzlaştırma işlemlerinin yapılacağı ilgili kanun maddesi parantez içinde madde metnine eklenmek suretiyle belirtildiği, ayrıca bazı suçlar yönünden basit halinin yanında nitelikli halinin de ayrıca düzenlemede yer aldığı,

Somut incelemeye konu dosyada, şüphelilerin üzerine atılı bulunan, 5271 sayılı Kanunu’nun 253. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine eklenen alt bendler arasında yer alan ve 5237 sayılı Kanun'un 157. maddesinde tanımı yapılan "Dolandırıcılık" suçunun uzlaşma kapsamına alındığı, şüphelilerin eylemlerini birlikte işledikleri iddia edilmesi nedeniyle haklarında anılan Kanun'un 157/1. maddesi ile birlikte "Nitelikli dolandırıcılık" başlığıyla düzenlenen 158. maddesinin uygulanmasının da talep edildiği, anılan Kanun'un 253/1-b-8 maddesinde ise açıkça basit dolandırıcılık suçunun uzlaştırma kapsamında olduğu gösterilmesine rağmen, nitelikli dolandırıcılık suçunun gösterilmediği, bu haliyle şüphelilere atılı Nitelikli Dolandırıcılık suçunun uzlaşma kapsamında olmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 170 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir.

2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 157 nci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dolandırıcılık suçunun 02.12.2016 tarihli ve 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 üncü maddesine göre uzlaşma kapsamına alındığı, 5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise bu suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek cezanın yarı oranında artırılacağı yönündeki düzenlemeye yer verilmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun'un 253 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; "Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tâbi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması hâlinde, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde bulunur. Şüphelinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin reşit olmaması halinde, uzlaşma teklifi kanunî temsilcilerine yapılır. Uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren üç gün içinde kararını bildirmediği takdirde, teklifi reddetmiş sayılır." denilmektedir.
4. 5271 sayılı Kanun'un “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; "Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
" hükmü yer almaktadır.
5. ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 18.01.2022 tarihli ve 2021/64862 Soruşturma, 2022/1734 Esas sayılı iddianame ile şüpheliler hakkında 5237 sayılı Kanun'un 157 nci maddesinin birinci fıkrası ve 158 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açıldığı, ... 31. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2022 tarihli ve 2022/30 iddianame değerlendirme sayılı kararı ile; "...soruşturma aşamasında dosyanın uzlaştırma işlemlerinin yerine getirilmediği, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi'nin 2021/2755 esas 2021/3228 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, şüpheliler hakkında TCK'nun 158/3 maddesinin uygulanmasının talep edilmiş olmasının suçu uzlaştırma kapsamından çıkarmayacağından dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi ve uzlaştırma işlemleri yerine getirildikten sonra kamu davası açılması gerektiği..." gerekçesiyle, 5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca iddianamenin iade edilmesini müteakip, Cumhuriyet savcısının itirazı üzerine merci ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.03.2022 tarihli ve 2022/197 Değişik İş kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; 5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasında uzlaşmaya tabi bir suç yönünden uzlaşma hükümlerinin uygulanmamasının iddianamenin iadesi nedenleri arasında sayıldığı, şüphelilere isnat olunan ve 5237 sayılı Kanun’un 157 nci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dolandırıcılık suçunun uzlaşma kapsamında bulunduğu, aynı Kanun'un 158 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemenin suçun nitelikli hali olmayıp artırım sebebi olduğu ve bu artırım maddesinin uygulanmasının atılı suçu uzlaşma kapsamından çıkarmayacağı, iade kararında belirtilen hususun yerine getirilmesinin gerektiği anlaşılmakla; kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.02.2024 tarihinde karar verildi.