YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2022/4976 E.  ,  2023/5850 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2020/438 Değişik iş
SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, Defter, kayıt ve belgeleri gizleme
KARAR : İddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 24.02.2020 tarihli ve 2020/8844 Soruşturma, 2020/2435 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin Kayseri 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.02.2020 tarihli ve 2020/104 iddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair mercii Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.03.2020 tarihli ve 2020/438 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 ... maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 02.03.2020’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2022 tarihli ve 2022/3675 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.06.2022 tarihli ve KYB-2022/73199 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.06.2022 tarihli ve KYB-2022/73199 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 31/10/2016 tarihli ve 2016/15416 esas, 2016/16813 karar sayılı ilâmında, "... 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 170/2. maddesine göre soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı bir iddianame düzenleyerek kamu davası açar. Aynı yasa maddesinin 3. fıkrasında ise iddianamede gösterilmesi ve bulunması gereken unsurlar sayılmıştır. Şüphelinin ifadesinin veya savunmasının alınmasında belirtilen madde açısından bir zorunluluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Ceza Muhakemesi Hukukunun temel amacı olan maddi gerçeğe ulaşılmasıdır. İddianamede belirtilen suç vasfı değerlendirildiğinde, suçun takibinin şikayete bağlı olmadığı ve uzlaşma ile önödeme hükümlerinin uygulanma imkanının bulunmadığı, dosya kapsamında müşteki beyanlarını doğrular nitelikte iki tanığın ifadesine yer verildiği, bu kanıtların kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturduğu tartışmasızdır. Şüphelinin ifadesi veya savunması dosya içerisindeki bu deliller karşısında suçun sübutuna mutlak etki eden bir kanıt niteliği de taşımamaktadır. Dolayısıyla şüphelinin ifadesinin alınmasında bu fıkra açısından da bir zorunluluk bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, şüphelinin ifadesinin alınmaması sebebiyle iddianamenin iadesine karar verildiği, bu hususun ikmali amacıyla yapıldığı anlaşılan iddianamenin iadesi ve bu karara yapılan itiraz üzerine verilen kabul kararı yerinde görülmekle, kanun yararına bozma isteminin reddine karar verilmiştir..." şeklinde açıklandığı üzere,
Kayseri 5. Asliye Ceza Mahkemesince, ilk iade gerekçelerinden biri olan şüphelinin ifadesinin alınarak, şüpheliye 2 adet faturayı kendisinin düzenleyip düzenlemediğinin sorulması ve düzenlemediğini belirtmesi halinde imza incelemesi yaptırılması gerektiğinden bahisle iddianamenin ikinci defa iadesine karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği gözetilerek, şüphelinin aramalara rağmen bulunamadığı, 03/02/2020 tarihinde şüpheli hakkında yakalama emri düzenlenmesine karar verildiği ve iddianamenin iade sebepleri arasında şüphelinin savunmasının alınmamış olmasının sayılmadığı cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 170 ... maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 ... maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
...“
İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. Kayseri 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.02.2020 tarihli ve 2020/89 ile 27.02.2020 tarihli ve 2020/104 iddianame değerlendirme sayılı kararları ile; karşıt inceleme tutanaklarında beyanlarına başvurulan kişilerin, sahte fatura düzenleyen şirket ile irtibatlı oldukları ya da tanıdıkları kimsenin bulunmadığını söylemeleri karşısında, şüphelinin ifadesinin alınarak faturaları kendisinin düzenleyip düzenlemediğinin sorulması, gerekirse bu hususta bilirkişi incelemesi yaptırılmasının gerektiği, bu nedenle suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen söz konusu iddianamenin iadesine karar verilmiştir.
4. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; 21.10.2019 tarihli ve 2019-A-5868/20 sayılı vergi tekniği raporunda, Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğünün 9980775010 vergi kimlik numaralı mükellefi ... Nakliyat Taahhüt İnş.Pt.Ür.Gıda Tarım Hay. San. ve Ticaret Ltd.Şti.'nin yetkilisi olan şüpheli ...'in 2018 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçlarını işlediği belirtilerek, alınan komisyon mütalaası sonrası suç duyurusunda bulunulması üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, şüpheli hakkında atılı suçlardan iddianame tanzim olunmuş ise de; iddianamenin iadesi kararı sonrası 04.12.2020 tarihinde şüphelinin alınan ifadesinde; şirketi kurulduğu tarihten itibaren eşi olan ... ...'in yönettiğini, bu konuda temsil yetkisinin olduğunu ve bu durumun ticaret sicil gazetesinde yayınlandığını, bu nedenle sahte fatura düzenleme eylemi hakkında herhangi bir bilgisinin olmadığını, şirketin hiç bir işleyişine katılmadığını söylemesi ile UYAP üzerinden yapılan incelemede, şüphelinin eşinin ifadesine başvurulması için yazılan müzekkereye istinaden düzenlenen 08.04.2021 tarihli kolluk tutanağında, ... ...'in Bünyan T2 tipi kapalı cezaevinde bulunduğu bildirildiği halde herhangi bir işlem yapılmaması karşısında, iade kararında belirtilen hususların yerine getirilmesinin gerektiği anlaşılmakla; kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

04.09.2023 tarihinde karar verildi.