YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ

11. Ceza Dairesi         2022/2004 E.  ,  2023/5531 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : Dolandırıcılık
HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Ankara 20. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.11.2015 tarihli ve 2014/211 Esas, 2015/721 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında dolandırıcılık suçundan mahkumiyet kararları verilmiştir.
2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesinin 06.02.2017 tarihli ve 2017/344 Esas, 2017/5572 Karar sayılı kararı ile "Sanıklara yüklenen dolandırıcılık suçu nedeniyle, hükümden sonra 02/12/2016 tarih ve 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. ve 254. madde fıkraları gereğince uzlaştırma işlemleri için gereği yapılarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayini zorunluluğu..." nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.
3. Bozma sonrasında Ankara 20. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.07.2021 tarihli ve 2019/227 Esas, 2021/797 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında dolandırıcılık suçundan mahkumiyet kararları verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Bir kısım sanıklar ve bir kısım sanıklar müdafilerinin temyiz istemleri; atılı suçun oluşmadığına, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, beraat kararı verilmesi gerektiğine,
İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
1. Sanıkların, katılanlara kamu görevlisi olduklarını söyleyip yakınlarını işe sokabilecekleri vaadinde bulunarak farklı tarihlerde farklı sanıkların hesaplarına para göndermelerini sağlayıp vaatlerini yerine getirmemeleri, elde ettikleri menfaatleri de geri vermemeleri biçimindeki eylemleri nedeniyle haklarında kamu davası açılmıştır.
2. Katılanların oluşu doğruladıkları, sanıkların atılı suçlamaları kabul etmedikleri, dosya kapsamında katılanlar tarafından bir kısım sanıklara para havalelerini içeren dekontların dosya arasında bulunduğu anlaşılmıştır.
3. Mahkeme tarafından uzlaşmanın sağlanamadığı değerlendirilerek katılanların beyanları, sanıkların savunmaları, para havalelerine konu dekontlar ve tüm dosya kapsamına göre sanıkların atılı suçları işledikleri kabul edilerek temyize konu mahkumiyet kararları verilmiştir.

IV. GEREKÇE
1. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesince verilen kararın, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümüne dair bir karar olduğu, halen geçerliliğini sürdüren 10/06/1942 tarihli ve 26-16 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararında vurgulandığı gibi merci tayini kararlarının kesin olup görev hususunun tekrar değerlendirme konusu yapılamayacağından tebliğnamede yer alan bu yöndeki bozma görüşüne iştirak edilmemiştir.
2. Mahkeme tarafından tüm dosya kapsamına göre; "Sanıkların tamamının birbirlerini tanımamakta ve yine müştekilerle sanıkların tamamının bir araya gelmeleri söz konusu değil ise de, özellikle şikayetçi ...'in Ankara'da Akçabat Köftecisinde çorba içerken ... ile tanıştığı, KPSS sınavına girip kamu hizmetinde görev almayan kişilere kontenjan kullandırılacağı söylenerek ikna edilmek suretiyle ücret karşılığı işe yerleştirebileceğini söylediği, ...'in de memleketine döndüğünde bu işi tanıdıkları ..., ..., ... ve ...'a bildirdikleri, bu şahıslarında çocuklarını yahut kendilerini memur yapma düşüncesiyle gerek ... ile gerekse bunun aracılığıyla tanıştıkları diğer sanıklarla görüştükleri hatta bir kaç kez Ankara'ya geldikleri, şikayetçi ... ve ...'in tarihini tam olarak hatırlamamakla birlikte ... ... ve bazı sanıklara elden para verdikleri ayrıca bu şahısların gösterdiği diğer sanıklar adına değişik tarihlerde değişik miktarlarda havale çıkarttıkları, bir kısım sanıkların adlarına gelen bu havaleleri PTT veya bankadan çekerek diğer sanıklara vermek suretiyle atılı suça katıldıkları, sanıkların eylem birliği içerisinde bir başkasını işe yerleştirme maksadıyla para alıp menfaat sağladıkları ve bunu birden fazla kişiye karşı yaptıkları, ayrıca katılanların birden fazla kez para gönderdiği, sanıkların değişik tarihlerde aynı kişilerden değişik miktarlarda para aldıkları ve atılı suçları işledikleri" şeklinde kabul edilen eylem sonucunda sanıkların cezalandırılmalarına karar verilmiş ise de; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi için, sanıkların her birinin hangi iddia ile suçlandıklarının, hangi tarihli eylemden sorumlu olduklarının, her birinin sorumlu olduğu menfaat miktarının mevcut deliller ışığında tartışılıp belirlenmesi, hangi delilin diğerine üstünlük tanındığının açıkça yazılması, zincirleme suçu oluşturduğu kabul edilen eylemlerin her sanık için hangilerinin olduğu da tartışılarak zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı hususu yönünden suç tarihlerinin her sanık yönünden belirlenmesinden sonra sanıkların hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerekirken denetime elverişli olmayan genel bir kabul ve eksik inceleme ile hükümler kurulması,
3. Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca kendisine uzlaştırma işlemlerini gerçekleştirmek üzere dosya tevdi edilen uzlaştırmacının öncelikle uzlaştırma teklifi yapılacak ilgililere telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle uzlaştırma teklifi yapmak üzere çağrı yapması, şayet belirtilen şekilde çağrı yapılamaz ise bu defa uzlaştırmacının ilgili savcılık nezdinde kurulmuş uzlaştırma bürosundan uzlaşma teklifi yapılmasını talep etmesi gerektiği, böyle bir taleple karşılaşan büronun da muhatabına ulaşamaması durumunda öncelikle muhatabın bilinen son adresine tebligat çıkartılması, tebligat yapılmadan iade edilmesi durumunda muhatabın MERNİS adresinin tespit edilerek MERNİS şerhi ile 7201 sayılı Kanun'un 21 ... maddesinin ikinci fıkrasına göre tebliğ edilmesi gerektiğinin anlaşılması karşısında; bozma kararı sonrasında, yargılama konusu suçun 6763 sayılı Kanun ile uzlaştırma kapsamına alınmış olması sebebiyle dosyanın uzlaşma işlemleri için uzlaştırma bürosuna gönderildiği, bir kısım sanıklara çıkartılan iadeli taahütlü uzlaşma formlarının iade edilmesi, yine bir kısım sanıkların tüm zararı ödeyemeyeceklerini, kendi sorumlu oldukları kısımları karşılayabileceklerini beyan etmeleri gerekçeleriyle uzlaşmanın sağlanamadığı belirtilmiş ise de, bu aşamadan sonra uzlaştırma teklifinin yukarıda açıklandığı üzere uzlaştırma bürosu aracılığıyla 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılması gerekirken, usulüne aykırı olarak düzenlenen uzlaştırma raporu esas alınarak yargılamaya devamla mahkumiyet hükümleri kurulması,
4. Kabule göre de; sanıklar ..., ... ve ... hakkında Mahkemenin 27.11.2015 tarihli hükmünde tayin edilen hapis cezalarının ertelenmesine karar verildiği ve aleyhe temyiz istemi bulunmadığı halde bozma sonrası yapılan yargılamada önceki hükmün sanıklar lehine kazanılmış hak teşkil ettiğinin gözetilmemesi suretiyle 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son bendine aykırı davranılması,
Nedenleriyle hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Ankara 20. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.07.2021 tarihli ve 2019/227 Esas, 2021/797 Karar sayılı kararına yönelik sanık ... müdafii, sanık ... müdafii, sanık ... müdafii, sanık ..., sanık ..., sanık ... müdafii, sanık ..., sanıklar ... ve ... müdafii, sanık ... müdafiilerinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 ... maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
22.06.2023 tarihinde karar verildi.