YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/986 E.  ,  2024/2327 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2018 E., 2023/1751 K.
KARAR : Asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/561 E., 2019/444 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve itirazın iptali davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı/birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yeniden hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Asıl davada davacı vekili dilekçesinde özetle; davacının İsviçre ülkesinden malulen emekli olduğunu, ayrıca İsviçre’de geçen hizmetlerini 3201 sayılı Kanun’a göre borçlanarak 12.02.2016 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu, bunun üzerine kendisine 01.03.2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını, davacının yaşlılık aylığının kesilmesi üzerine Kuruma müracaat ettiğini ve kendisine 31.12.2016 tarihine kadar ikamete dayalı prim yatırıldığının tespit edildiğinin, bu nedenle aylığının iptal edildiğinin ve borç çıkartıldığının bildirildiğini, kesin dönüşün yurt dışındaki çalışmanın sona ermesi, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamak anlamına geldiğini, yurt dışındaki çalışma sonucu o ülkenin sosyal güvenlik sisteminden hak kazanılan yaşlılık ya da malullük aylığı almanın kesin dönüş şartını etkilemediğini, davacı adına kesilen primin İsviçre’de kendisine bağlanan malullük aylığının bir sonucu olduğunu, bu primin 65 yaşına kadar ödenmesinin zorunlu olduğunu, aksi taktirde davacının bu aylıktan yararlanmasının mümkün olmadığını, bu primin davacının yaşlılık aylığının kesilmesini gerektirmediğini, Kurum işleminin hatalı olduğunu belirterek, Kurumun davacının 01.03.2016 tarihinden itibaren aldığı aylığı kesmesi yönündeki işleminin iptali ile kesilen aylıkların yeniden bağlanmasına ve davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı ...’nin ...’ndan yaşlılık aylığı almakta iken İsviçre’de ‘4’ kodu ile adına prim yatırıldığının tespit edildiğini, bu nedenle emeklilik işleminin iptal edildiğini ve 01.03.2016 - 23.03.2017 tarihleri arasında yersiz olarak ödenen aylıkların iadesine karar verildiğini, buna ilişkin sigortalıya borç bildirim belgesinin gönderildiğini ancak sigortalının ödeme yapmadığını, bu nedenle Düzce 5. İcra Müdürlüğü’nün 2017/11329 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu belirtilerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
Davacı/birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile "asıl davanın reddine, birleşen dava yönünden ise, davanın kısmen kabulüne, Düzce 5. İcra Müdürlüğünün 2017/11329 Esas sayılı takip dosyasında yapılan itirazın kısmen iptali ile, icra takibine (21.000,00 TL yersiz ödeme, 1.690,38 TL faiz alacağı olmak üzere) 21.000,00 TL asıl alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte devam olunmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, itiraza konu asıl alacak üzerinden % 20 icra inkar tazminatı olarak toplam 4.200,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı/birleşen davada davalı vekili; dava dilekçesinde belirtilen nedenlerle Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada alınan 10.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda, yapılan hesaplama sonucu icra takibinde istenen 21.900,69 TL ana para alacağının aynen tespit edildiğini, takipte talep edilen 1.803,53 TL faiz alacağında ise 113,35 TL fazlalık tespit edildiğini, faiz alacağının fazla talep edildiğine ilişkin bu tespitin hatalı olduğunu, öte yandan Mahkemece, bilirkişi raporundaki bu tespitlere rağmen birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilerek icra takibindeki ana para alacağının 21.000,00 TL üzerinden ve faiz alacağının ise 1.690,38 TL üzerinden devamına karar verdiğini, birleşen davada verilen kararın bu yönüyle de hatalı olduğunu, Mahkeme kararında hem asıl dava hem de birleşen dava açısından müvekkili Kurum lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davalı/birleşen davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı/birleşen davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle birleşen davanın reddine, asıl dava yönünden, "davanın kabulüne, davacı/birleşen davalının yaşlılık aylığının kesilmesine ve 01.03.2016 - 23.04.2017 döneminde yersiz ödeme yapıldığı iddiasıyla tahakkuk ettirilen borç çıkarma işlemlerinin iptali ile davacı/birleşen davalının bu ödemeler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili; temyiz dilekçesinde özetle; 01.03.2016 -23.03.2017 tarihleri arasındaki aylık ödemelerinin yersiz ödeme kapsamında olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada davacının yaşlılık aylığının kesilmesine ve 01.03.2016 - 23.04.2017 döneminde yersiz ödeme yapıldığı iddiasıyla tahakkuk ettirilen borç çıkarma işlemlerinin iptali ile davacının bu ödemeler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine, birleşen davada ise itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.