YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/981 E.  ,  2024/2606 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2257 E., 2023/2427 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sürmene Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/71 E., 2023/79 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketin işçisi olarak bu şirkette yurtiçi ve yurtdışı olarak 25.09.2010-01.10.2011 tarikleri arasında, aralıksız olarak bir yıldan fazla çalıştığını beyanla çalışmalarının tespitine karar verilmesini dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı ... İnşaat vekili duruşmalardaki beyanlarında hizmet tespitine yönelik 129 günün tarihinin belli olmadığını, ayrıca davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını, kıdem tazminatına hak kazanmadığını, diğer ödemelerinin yapıldığını, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili duruşmalardaki beyalarında ve yazılı beyanlarında; hizmet tespiti ve alacak davalarının ayrılmasını ve dosyanın yetki yönünden Trabzon İş Mahkemesine gönderilmesini ayrıca davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyası incelendiğinde bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere davacının talep etmiş olduğu dönemlerde davalı firmada çalışmış olduğunun dosya kapsamında dinlenen tüm tanık beyanlarından ve dosyaya sunulan belgelerden davacının kesin ve hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde hizmet tespiti olduğu yönünde davasını ispatlayamadığı anlaşılmış ve davanın reddine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kayıtların dikkate alınmadığını, müvekkilinin davalı iş yerinde çalıştığını, bilirkişi raporu alınmadığını, davacı tanıklarının beyanlarının dikkate alınmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nın madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
Husumet konusu, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek Mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece re'sen araştırma yapılmalıdır.

3.Değerlendirme
Öncelikle hizmet tespiti istemli iş bu davada; 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124 üncü maddesinde “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” hükmü uyarınca, dosya kapsamında yer alan Kanbur İnşaat Ltd. Şti. ile imzalanan 20.04.2009 tarihli sözleşmede işveren olarak anılan dava dışı ... İnşaat A.Ş.'ye usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmesi gerekir. Bu kapsamda davaya dahil edilerek yargılamaya devam edilip dosya kapsamında yer alan dönem bodroları, deliller, sözleşmeler ve dahili davalının dosyaya sunacağı deliller de değerlendirilmek suretiyle davacının çalışıp çalışmadığı, çalışması halinde hangi işveren nezdinde, ne kadar süre çalıştığı hususları hiç bir duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli; dosya kapsamında toplanacak tüm deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının, BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.03.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.