YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/973 E.  ,  2024/3992 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1324 E., 2023/1062 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/774 E., 2018/447 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve ölüm aylığı bağlanması davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin vefat eden eşinden dolayı 4/c kapsamında emekli aylığı almakta iken, vefat eden 4/b kapsamındaki babasından da ölüm aylığı bağlanması için davalı Kuruma başvurduğunu, davalı Kurum tarafından 01.11.2013 başlangıç tarihli ölüm aylığı bağlanması gerekirken, 27.03.2014 tarih ve 4887356 sayılı işlem ile ve müvekkilinin brüt asgari ücretin üzerinde bir gelire sahip olduğu gerekçesiyle talebin reddedildiğini; ret sebebinin yasal olmadığını ve ayrıca doğru da olmadığını, zira müvekkilin tek gelirinin eşinden kalan emekli aylığı olduğunu ve bu aylığın da asgari ücretin altında olduğunu beyan ederek davalı Kurumun ret işleminin iptalini ve müvekkilinin talebi doğrultusunda babasından dolayı emekli maaşının bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulü ile 22.672,56 TL net ödenmemiş aylık alacağının 10,00 TL'sine dava. geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemenin yanlış ve çelişkili değerlendirme sonucu hüküm kurduğunu, usul ve yasaya aykırı Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Somut olayda; yargılamaya konu davanın davacının vefat eden eşinden dolayı 4/c kapsamında emekli aylığı almakta iken, vefat eden 4/b kapsamındaki babasından da ölüm aylığı bağlanması için davalı Kuruma başvurusunun davalı Kurum tarafından davacının brüt asgari ücretin üzerinde bir gelire sahip olduğu gerekçesiyle talebin reddedilmesine yönelik Kurum işleminin iptaline yönelik olduğu, Kurumun ret gerekçesinde davacı ...'nin vefat eden eşi ... ...'den kalan ölüm aylığının, davacı ... ve oğlu ...'nin gayrimenkul kayıtları ve bu taşınmazlardan elde ettikleri gelirler sebebiyle kesildiğinin anlaşıldığı Mahkeme tarafından yapılan yargılamada davalı Kurumun yapılan kesintiye rağmen davacı ve oğlunun gayrimenkul kayıtlarını ve buna ilişkin gelirlerinin miktarı konusunda herhangi bir evrak sunmadığı, ölüm aylığının kesilmesine dayanak gösterilen olgu Kurum tarafından ispat edilemediği gerekçesiyle Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. Verilen karar bu haliyle yerinde görülmüştür." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığının bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 ncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, 24.08.2013 tarihinde vefat eden eşi üzerinden 5434 sayılı Kanun kapsamında aylık alan davacının, 10.07.2000 tarihinde vefat eden babası üzerinden 1479 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı bağlanması talebinin reddedilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2.Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34 üncü maddesinde, sigortalının evli olmayan, boşanan, dul kalan kızlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi, bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma koşullarına bağlanmış, “Aylık ve gelirlerin birleşmesi” başlıklı 54 üncü maddede ise bu Kanuna göre bağlanacak aylık ve gelirlerin birleşmesi durumunda, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak aylığının bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

3.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, babası üzerinden aylık alma açısından ... doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgin olup aksi yöndeki değerledirme usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.