YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/959 E.  ,  2024/2320 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1774 E., 2023/1633 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2013/297 E., 2020/279 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum nezdinde sigortalı olan ...un davalı Belediyede çalışırken 21.11.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, müvekkili Kurum tarafından sigortalının hak sahiplerine 623.226,20 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla PSD'nin %70'ine tekabül eden 436.258,34 TL'nin onay tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş ve davacı vekili tarafından 20.11.2014 ıslah dilekçesi ile davalı ... yönünden 498.580,96 TL, davalı ... yönünden 6.232,26 TL'nin müştereken ve müteselsilen tahsilini talep edilmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu iş kazasının yaşanmasında müvekkilinin kusuru bulunmadığını, sigortalının kendi kusuru neticesinde söz konusu kazanın meydana geldiğini, ...'in Belediyenin sorumlu amiri olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği alacak bakımından zamanaşımının dolduğunu, müvekkilinin Belediyede şoför olarak çalıştığı için kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, ceza dosyasında kusurlu olarak belirtilen diğer çalışanlar olmasına rağmen sadece müvekkiline dava açılmasının haksız olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, aksine sadece kendisinden yardım istendiği için kepçeyi kullanmak zorunda kaldığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.09.2020 tarihli ve 2013/297 E., 2020/279 K., sayılı kararıyla; işveren davalı Belediyenin %80, davalı 3. kişi ...un %1 ve sigortalının %19 kusurlu olduğunu bildiren kusur raporunu hükme esas alarak davanın kabulüne, 498.580,96 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin gelir bağlama onay tarihi olan 28.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile davalı ... Belediyesinden tahsili ile davacıya ödenmesine, 6.232,26 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin gelir bağlama onay tarihi olan 28.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 29.06.2021 tarihli ve 2020/1643 E., 20121/1155 K., sayılı kararıyla; Bölge Adliye Mahkemesince, I-Davacı ... Başkanlığı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalı ... vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne; İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.2. maddesi uyarınca kaldırılmasına,
II- Davanın kısmen kabulüne,
1- 473.651,91 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan 28.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (taleple bağlılık ilkesi uyarınca davalı ...’in 6.232,26 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 17.05.2022 tarihli ve 2021/9800 E., 2022/7280 K. sayılı kararıyla; "Eldeki dava dosyası incelendiğinde, karara esas alınan kusur raporunda davalı işveren Batman Belediyesinin %71 oranında, sigortalının %19 ve davalı vinç operatörü ...’in %1 oranında, dava dışı fen işleri müdürü ...’in %3, fen işleri müdür yardımcısı ...’in %3, Fen İşleri sorumlusu ...’un %3 oranında kusurlu olduğunun kabulü ile hüküm kurulmuş, yine aynı olay ile ilgili ceza soruşturması sonucunda, Batman 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/457 E. sayılı dosyası ile yapılan yargılamada hükme esas alınan kusur raporunda ise, işveren adına hareket eden Fen İşleri Müdürü ...’in asli kusurlu, kazazede ...’un asli kusurlu, ..., ... ve ...’in tali kusurlu olduğu belirlenmiş ise de alınan kusur raporlarının olayın oluşuna uygun olmadığı, olayın oluşuna göre, davalı ...’in kendi fiili ile kazaya sebebiyet verdiği, meydana gelen olayda kusurunun daha yüksek olduğu gözetilerek yeni bir kusur raporu alınması gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Mahkemece yapılacak iş; olayın oluşuna göre de, davalı ...’in kendi fiili ile olaya sebebiyet verdiği, kusurunun daha yüksek olduğu gözetilerek yeni bir kusur raporu alınarak sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. " gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " sigortalının %20, davalı 3. kişi ...'in %20, davalı işverenin %60 (bu işveren kusuru içinde dava dışı 3. kişiler ...'in %3, ...'in %3, ...'un %3) oranında kusurlu olduğu kabul edilerek, davanın kısmen kabulüne, 408.213,15 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (taleple bağlılık ilkesi uyarınca davalı ...’in 6.232,26 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı Kurum vekili; davalı ... vekilinin temyiz taleplerinin yerinde olmadığını, açılan ve kesinleşen davada davalı Belediyenin %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sigortalıya kusur verilmesinin yerinde olmadığını, kusur raporuna itiraz ettiklerini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı ... vekili; dosya kapsamındaki tespitler ve raporlara göre müteveffanın kusurunun daha yüksek olduğunu, bu nedenle kararın bozulması gerektiğini,

3.Davalı ... vekili; kusuru kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte olayda 3. kişi konumunda bulunduklarını, kendi kusuruna düşen miktarın yarısına hükmedilmesi gerektiğini, %70 kusur karşılığına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, ıslahla dava değerinin düşürülemeyeceği göz önüne alındığında reddedilen miktar üzerinden lehlerine vekalet ücreti verilmemesinin hatalı olduğunu ve eksik inceleme ve araştırma ile verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun 21/1 ve 21/4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1-Tarafları ve konusu farklı olan sigortalının açtığı tazminat dosyasında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet, kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtayın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

2-Eldeki davada ise, hak sahibi tarafından Batman 1. İş Mahkemesinin 2020/67 E. sayılı dosyasından davalı ... Belediyesi aleyhine açılan tazminat davasında bozma öncesi verilen kararda işveren Batman Belediyesinin %65, sigortalının %25 ve fen işleri müdürünün %10 kusurlu olduğunu bildiren kusur raporu hükme esas alınarak hüküm kurulmuş ise de 21 HD5/6/2018 tarihli bozması ile, “ davalı belediyenin %100 kusurlu olduğu sigortalıya kusur izafe edilmesinin bozma sebebi yapıldığı kesin bozma ilamı ile karar bozulmuş ve yapılan yargılama sonunda davalı belediyenin %100 kusurlu olduğunu kabul ile hüküm kurulmuş ve verilen karar 01.03.2022 tarihinde kesinleşmiştir.

3- Mahkemece yapılacak iş; hak sahibi dosyasının kesinleştiği ve eldeki davada güçlü delil teşkil ettiği gözetilip, dosya kapsamında alınan kusur raporları arasındaki çelişkinin giderildiği yeni bir kusur raporu alınarak ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.