YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/937 E.  ,  2024/2373 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/222 E., 2023/339 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/192 E., 2021/501 K.

Taraflar arasındaki sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 20.05.1985 tarihinde dava dışı "... Eser İnş. Ve Tic. Ltd. Şti ..." unvanlı işyerinde çalışmaya başladığını, işverence işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiğini ancak bildirimlerinin yapılmadığını belirterek; sigorta başlangıç tarihinin 20.05.1985 tarihi olarak tespitini dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreye uğradığını, resen araştırma yapılması gerektiğini, iş yerinin 506/5510 sayılı Kanun kapsamında bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ; "...böylelikle; davacının sigorta sicil numarasının işe giriş bildirgesinin verildiği yıla ait seriden olması, yine işe giriş bildirgesindeki kimlik bilgilerinin davacıya ait olması, bordro tanığının davacının fiili çalışma olgusunu doğrulaması, işe giriş bildirgesinin işyeri muhasebecisi gibi sigortalı dışındaki kişiler tarafından da imzalanmasının uygulamada mutad oluşu ve davaya konu işe giriş bildirgesinin düzenleme tarihindeki mevzuat hükümleri ile bir günlük çalışmaya karine oluşturduğu da gözetilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesi ile davanın kabulüne, davacının ilk defa sigortalı olarak işe başlama tarihinin 20.05.1985 olduğunun tespitine, davacının 12.01.1990 tarihinde 18 yaşını ikmali nedeniyle kabulüne karar verilen süre için ödenecek...sigortaları primlerinin prim ödeme gün sayısına eklenmesine, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 12.01.1990 tarihi olduğunun hükmün infazında gözetilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle: davanın hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra açıldığını, davalı işverenin davaya dahil edilmesi gerektiğini, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu, eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, ayrıca bildirgedeki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti için imza incelemesi yaptırması ve medar-i tatbik imzalarının toplanması gerektiğini, bordro tanıklarının ve komşu iş eri tanıklarının dinlenmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "..Yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında; fiili çalışmanın bordro tanığınca (...) doğrulandığı, işe giriş bildirgesindeki kimlik bilgileri ile davacının nüfus kayıtlarının uyumlu olduğu, sigortalı sicil numarasının davacının daha sonraki çalışmalarında kullanılan sicil numarası olduğu, iş yerinin bu tarihte Kanun kapsamında olduğu, Kurum kayıtlarında gözüken sigortalılık başlangıç tarihine göre eldeki davanın açılmasında davacının hukuki yararının bulunduğu, sigortalı işe giriş bildirgesinin hak düşürücü süre içerisinde Kuruma verilmesi nedeniyle hak düşürücü sürenin işlemediği, mahkemece hüküm altına alınan sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1981 tarihinden sonra olması nedeniyle 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesine göre 18 yaşın ikmalinin gözetildiği, 5521 sayılı Kanun'un 7'inci maddesinin 3'üncü fıkrasına (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4'üncü maddesinin 1'inci fıkrasına) göre başvuru koşulunun yerine getirildiği anlaşılmakla; Anayasal sosyal güvenlik hakkı kapsamında davacının işe giriş bildirgesinde yazan tarihte fiili çalışmasının bulunduğu kabul edilerek sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine dair mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından... " gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 506 sayılı Kanunun 79'ncı maddesi

3. Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Somut olayda ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda verilen "davanın kabulü ile davacının 12.01.1990 tarihinde 18 yaşını ikmali nedeniyle kabulüne karar verilen süre için ödenecek...sigortaları primlerinin prim ödeme gün sayısına eklenmesine ve sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 12.01.1990 tarihi olduğunun hükmün infazında gözetilmesine " dair hükmü, 506 sayılı Kanun'un 60 ncı maddesinin (G) fıkrasında; bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresinin, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceği, ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin, prim ödeme gün sayılarının hesabına dâhil edileceği yönündeki emredici düzenlemeye, yasa maddesinin sigortalılık başlangıç tarihinin tespitinin karar yerinde gösterilmesini zorunlu kılması nedeniyle aykırı olup mahkemece bu hususun gözetilmeksizin infaza bırakılması isabetsiz olmuştur.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370'inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "Davacının 12.01.1990 tarihinde 18 yaşını ikmali nedeniyle kabulüne karar verilen süre için ödenecek...sigortaları primlerinin prim ödeme gün sayısına eklenmesine, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 12.01.1990 tarihi olduğunun hükmün infazında gözetilmesine, "rakam ve sözcüklerinin silinerek yerine geçmek üzere "506 sayılı kanunun 60/G maddesi uyarınca davacının sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 12.01.1990 tarihi olduğunun ve 56271 sicil numaralı ... Eser İnş. ve Tic. Ltd. Şti ... unvanlı işveren nezdinde geçen 20.05.1985 tarihindeki 1 günlük çalışması yönünden sigorta prim ödeme gün sayısının hesabına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine " rakam ve sözcüklerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

....