YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/8712 E.  ,  2024/8524 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/384 E., 2024/122 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacının 03.03.1999 - 22.04.2013 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazancının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının kendi nezdinde çalışmadığını, davalı diğer şirketlerde çalıştığını, davanın reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurum kayıtlarının aksinin yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2017 tarihli ve 2016/600 E. 2017/46 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 28.06.2016 tarihli, 2015/20150 Esas, 2016/10783 Karar sayılı ilamında; davacıya ait 15.03.1999 tarihli işe giriş bildirgesinin ... Pres Ltd. Şti. tarafından verildiği, 15.03.1999 - 05.04.2002 tarihleri arasında ... Pres Ltd. Şti., 13.02.2002 - 30.04.2006 tarihleri arasında ... Mimarlık İnş Taah-..., 01.05.2006 - 13.03.2008 Yapı Türk (eski Usyap) unvanlı işyerlerinden bildirimlerinin bulunduğu anlaşılmakla, Mahkemece, usul ekonomisi gözetilerek, HMK’nın 124 üncü maddesi gereğince husumetin ihbar olunan işverenlere yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, davaya iştiraklerinin sağlanması gerektiği ve Kurumun davalı olması gerektiği yönünde karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 17.10.2018 tarihli, 2017/2300 Esas, 2018/8188 Karar sayılı ilamında; 03.03.1999 - 15.03.1999 tarihleri arasında talep edilen 12 günlük süre yönünden ret kararı verilmemesinin, 14.03.2008 - 15.04.2013 tarihleri arasındaki davacının çalışmaları ... Türk Kimya San. Ltd. Şti.'den bildirilmiş olduğu halde bu sürenin tespiti yönünde hüküm kurulmasının, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388/1-3 üncü maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/2 maddesinde düzenlendiği üzere davaya konu taleplerden her biri hakkında, taraflara yüklenen borç ve tanınan haklar, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi ve infaza elverişli hüküm kurulması gerekli olup, Mahkemece 15.03.1999 - 15.04.2013 tarihleri arasında fark prime esas kazanç miktarı belirlenerek bilirkişi raporu örneğinin davacının yıllar itibari ile fark prime esas kazanç miktarının tespiti bakımından karara eklenmesi şeklinde karar verilmesinin isabetli olmadığı, ayrıca prime esas kazanç yönünden kurulan hükmün eksik incelemeye dayalı olduğu belirtilerek; Mahkemece davalı işyerlerine ait bordroların istenilmesi, bordroların imzalı olması halinde imzanın davacıya ait olup olmadığı yönünde beyanının alınması, imzayı kabul etmemesi halinde imza incelemesi yaptırılması, talep edilen dönemle ilgili ücretlerin yatırıldığı banka kayıtlarının celp edilmesi, toplanan deliller değerlendirilerek ve ücretin ispatı konusunda yukarıda bahsedildiği üzere yazılı delil arandığı şayet yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge ya da belgeler bulunması halinde tanıkla da ispatın mümkün olabileceği göz önüne alınarak ve yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiği yönünde karar bozulmuştur.

B. Üçüncü Bozma Kararı
1.Mahkemenin 16.03.2023 tarihli, 2018/429 Esas, 2023/103 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 15.03.1999 - 13.03.2008 tarihleri arasında dahili davalı firmalar; ... Gıda Mak. Dan. ve ... Dizayn Mont. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Mimarlık İnşaat Taahhüt San.ve Tic. Ltd. Şti., ... Tasarım Mimari Müh. Nak. İnş. San. Ltd. Şti. tarafından bildirilen çalışmalarının davalı ... Türk Kimya Sanayi Ltd. Şti. nezdinde geçtiğinin, davacının gerçek işvereninin davalı ... Türk Kimya San Tic. Ltd. Şti. olduğunun tespitine, Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine, 03.03.1999-15.03.1999 tarihleri arası için talep edilen hizmet tespiti talebinin ispatlanamadığından reddine, davacının 14.03.2008-22.04.2013 tarihleri arasındaki çalışmaları davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. tarafından bildirilmiş olmakla hizmet tespiti talebi yönünden bu dönem için hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacının davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. nezdindeki çalışmalarına yönelik sigorta primine esas kazanç talebi yönünden; 01.03.2000 tarihinden 31.03.2000 - 31.03.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazançların tespitine, Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine, dava konusu diğer hizmet süreleri yönünden prime esas kazanç tespiti talebinin ispatlanamadığından reddine karar verilmiş, karara karşı davalı Kurum ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.09.2023 tarihli, 2023/6805 Esas, 2023/7917 Karar sayılı ilamında; 01.03.2000 - 28.02.2002 ve 01.02.2007 - 22.04.2013 dönemleri yönünden banka ödemelerinin esas alınması yerinde ise de 28.02.2002 - 31.01.2007 dönemi yönünden, ödemelerin bankaya yapıldığı önceki dönemdeki ücretlere göre değerlendirme yapılmasının isabetli olmadığı, bu nedenle 28.02.2002 - 31.01.2007 dönemine ilişkin banka kayıtlarının araştırılması, banka kayıtlarının bulunmaması halinde ücretin ispatı konusunda yukarıda bahsedildiği üzere yazılı delil arandığı ve şayet yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge ya da belgeler bulunması halinde tanıkla da ispatın mümkün olabileceğinin gözetilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının 15.03.1999 - 13.03.2008 tarihleri arasında dahili davalı firmalar; ... Gıda Mak. Dan. ve ... Dizayn Mont. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Mimarlık İnşaat Taahhüt San.ve Tic. Ltd. Şti., ... Tasarım Mimari Müh. Nak. İnş. San. Ltd. Şti. tarafından bildirilen çalışmalarının davalı ... Türk Kimya Sanayi Ltd. Şti. nezdinde geçtiğinin, davacının gerçek işvereninin davalı ... Türk Kimya San Tic. Ltd. Şti. olduğunun tespitine, Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine, 03.03.1999 - 15.03.1999 tarihleri arası için talep edilen hizmet tespiti talebinin ispatlanamadığından reddine, davacının 14.03.2008-22.04.2013 tarihleri arasındaki çalışmaları davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. tarafından bildirilmiş olmakla hizmet tespiti talebi yönünden bu dönem için hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacının davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. nezdindeki çalışmalarına yönelik sigorta primine esas kazanç talebi yönünden; 01.03.2000 - 31.03.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazançların tespitine, 28.02.2002-31.01.2007 tarihleri arasında sigortaya bildirilen miktarlar üzerinden çalıştığının tespitine, Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine, dava konusu diğer hizmet süreleri yönünden prime esas kazanç tespiti talebinin ispatlanamadığından reddine karar verilmiş.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığı, davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekili eksik inceleme ile hüküm kurulduğu yönlerinden Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 03.03.1999 - 22.04.2013 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 77, 79 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 80, 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

16.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.