YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/863 E.  ,  2024/2512 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3195 E., 2023/3367 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/91 E., 2023/69 K.

Taraflar arasındaki teslim ettiği tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim tevkifatına istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, kısmen de reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ve ... ... Sebze ve Meyve Hal Komisyoncusuna 14.05.1994, 19.05.1994, 19.06.1994, 23.06.1994, 26.06.1994 ve 30.06.1994 tarihli tarımsal ürün teslimatında kendisine tevkifata dair müstahsil makbuzları verildiğini, davacının tescil için bu makbuzlarla birlikte 31.12.2021 tarihinde davalı Kuruma yaptığı başvurunun tevkifat bildirim listelerinde davacının adına rastlanmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, davacının müstahsil makbuzlarında evlilik öncesi soyadı olan...olarak kayda geçtiği, ancak davalı Kurum tarafından gözardı edildiği için davacının hak kaybına uğradığını belirterek müstahsil makbuzlarında adı geçen ...'ın davacı ... olduğunun ve Tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 14.05.1994 olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; yapılan Kurum arşiv kayıtlarının tetkikinde ... ve ... ... Sebze ve Meyve Komisyoncusunca düzenlenen 1994 yılı Mayıs ve Haziran aylarına ait müstahsil makbuzlarından yalnızca 1994 yılı Mayıs ayına ait tevkifat bildirim listesine rastlanıldığı ve listede...isimli, baba adı Mehmet, 1972/Ant, Doyran adresli kişiden 30.05.1994 tarihinde tevkifat yapıldığının görüldüğünü ancak, sigortalının 1994 yılı Mayıs ayına ait geriye dönük tevkifattan dolayı tescil ve prim yükleme talebinin bulunmaması nedeniyle bu döneme ait bir yükleme yapılamadığını, talepte bulunması halinde mevzuat hükümlerine göre işlem yürütüleceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davalı Kurum tarafından gönderilen 10.02.2023 tarihli yazıdan davacıya 01.06.1994-31.12.1994, 31.12.2021 devam şeklinde Tarım Bağ-Kur sigortalılık hizmeti verildiği anlaşıldığından davacının 01.06.1994-30.06.1994 tarihleri arasına ilişkin Tarım Bağ-Kur sigortalılığı tespiti talebi yönünden konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, Tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihi tevkifat yapılan tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatıldığından davacının ilk tevkifatı olan 1994/05. ayı takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalılığı başlatıldığından davacının 14.05.1994-01.06.1994 tarihleri arasına ilişkin Tarım Bağ-Kur sigortalılığı tespiti talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; konusuz kalan davayı açmakta davalının kusuru bulunmadığını, Kurum tarafından davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden bahisle kararın sadece davacı lehine hükmedilen vekalet ücreti bakımından istinaf isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece 01.06.1994 ile 30.06.1994 tarihleri yönüyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talebinin konusuz kaldığı, dosya kapsamı itibariyle davacının 31.12.2021 tarihinde geriye dönük olarak talepte bulunmakla, tevkifat kesinti listelerinin Kuruma intikal etmediğinden işlem yapılmadığı, ziraat odası kaydının Kurum kayıtlarına intikal tarihinden sigortalılığın başlatıldığı yargılama devam ederken 1994 yılı 5. ve 7. aya ilişkin tevkifatlarına göre Kurumca işlem yapıldığı, bu haliyle dava açılmasına sebebiyet verildiğinden, kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, temyiz edenlerin sıfatı, temyiz kapsam ve nedenlerine göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.