YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/851 E.  ,  2024/5127 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3180 E., 2023/3440 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/223 E., 2023/251 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ile prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle müvekkilinin, 09.04.2018 tarihinde davalılara ait işyerinde aşçı çalışmaya başladığını, işten ayrıldığı 06.05.2019 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, işe giriş tarihinin gerçeğe aykırı olarak 05.05.2018, işten çıkışının ise 30.04.2019 tarihi olarak, yine sigorta primlerinin gerçek maaşı üzerinden değil asgari ücret üzerinden gösterildiğini, maaşının 6.000,00 TL olduğunu, banka hesap hareketleri dökümünde görüldüğü üzere; davalı işveren tarafından 09.05.2018 tarihinde yani işe giriş tarihinden itibaren tam olarak 1 aylık çalışması sonrası maaş ödemesinin bir kısmı olan 3.300,00-TL yapıldığını, müvekkilinin çalışırken işveren tarafından 09.04.2018 tarihinden itibaren sigortalı yapıldığını ve 6.000,00 TL üzerinden sigorta primlerinin ödendiğini bildiğini, işten çıkışının verilmesi ve işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle arabulucuya başvuru yaptığı esnada SGK çalışma kayıtlarında söz konusu tarihler arasında SGK'ya bildiriminin eksik yapıldığını öğrendiğini belirterek, müvekkilinin davalı işverende sigortalı hizmetinin başlangıç tarihinin 09.04.2018 ve bitiş tarihinin 06.05.2019 ve bu tarihler arasındaki çalışmasının 6.000,00 TL maaş üzerinden olduğunun tespitine, bu süreler içinde yatırılmayan sigorta primlerin davalı tarafından yatırılmasına, Kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle dava dilekçesinde belirtilen hususların bir kısmının gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkili şirketin, davacının çalışmış olduğu ... isimli teknenin pazarlama işini 01.01.2018 tarihinde aldığını, ... isimli teknenin yabancı (ABD ) bayraklı ve teknik yönetimi de yabancı olan Seabel Transport Services firmasına ait iken işletmesinin tüm elemanları ile birlikte müvekkili ... Grup Nakliyat Ltd Şti tarafından kiralandığını, geminin donatanı dolayısıyla işvereni geminin maliki olan Seabel Transport Services şirketi olduğunu, ... teknesinin Mayıs 2019 tarihinde Türk Bayraklı olarak ... Port Ltd. Şti. adına geçtiğini, davacının ise ... Port Ltd. şirketinde hiç çalışmadığını, ülke karasularında olup yabancı bandıralı gemilerde çalışanlar için ülke karasularında yani ülkede bulunma durumunun süresinin Türk Sosyal Güvenlik Mevzuatının uygulanmasını gerektiren yasal bir sınırlamaya tabi olmaması, yani Türk karasularında bulunan yabancı bandıralı gemilerde çalıştırılanlar için ülkede bir işyeri tescili olmadığı dolayısıyla Türk sosyal güvenlik mevzuatına zorunlu olarak tabi olma bakımından azami bir sürenin ( üç ay gibi) bulunmaması nedeniyle, bu gemilerde çalışanlar bakımından gemi fiilen Türk karasularında olsa dahi Türk gemi siciline kayıt edilmediği sürece çalışmış olduğu geminin bağlı bulunduğu limanın ülke mevzuatına tabi tutularak sosyal güvenliklerinin sağlanması gerektiğini, müvekkili ... Grup Nakliyat Ltd. Şti.'nin, kiralayan ... Servise ile yaptığı kira sözleşmesi gereğince davacının asgari ücret üzerinden sigorta girişinin yapıldığını ve bu kısmının müvekkili şirket tarafından karşılandığını, davacının maaşının 6.000.00 TL olduğuna ilişkin iddialarını kabul etmediklerini, davacının müvekkili şirket bünyesinde asgari ücret ile çalıştığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle müvekkili Kurumda 2 7990 02 02 1167954 006 07-45 sicil sayılı dosyada, ... adına işlem gören “Turizm Acenteliği” işyerinin 01.09.2008 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığını, Kurum kayıtlarında yapılan araştırmada işveren tarafından davacının 05.05.2018 ila 30.04.2019 tarihleri arasında dönem asgari ücreti üzerinden çalışmalarının bildirildiğini, davacının konu hakkında Kuruma bir başvurusunun olmadığını, dolayısıyla konu hakkında Kurumun denetmenlik servisince düzenlenmiş bir raporun bulunmadığının tespit edildiğini, sigortalılığın oluşumu yönünden, öncelikle çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu, eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça; hizmet akdine dayanılarak dahi; sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, hizmet tespiti davalarında asıl olanın resmi belge ve kayıtlar olduğunu belirterek, davacının haksız ve yasal dayanaktan yoksun davasının reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, “ Davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı şirketler vekili istinaf dilekçesinde özetle İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, iddia edilen dönemde davacının müvekkili şirketlerde hiç çalışmadığını, çalıştığı dönemde ise asgari ücretle çalıştığını, bu tür davaların kamu düzenine ilişkin olduğunu, Mahkemece her türlü delilin re'sen araştırarak karar vermesi gerektiğini beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

2.Feri müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, hizmet tespiti davalarında asıl olanın resmi belge ve kayıtlar olduğunu, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğini, dinlenen tanıklarında davacıyı tanımadıklarını beyan etmeleri karşısında İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar ve feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Feri Müdahil SGK vekili dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ile prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme getirilmiştir. İlk Derece Mahkemesince, davacının hükümde yazılı şekilde davalılar bünyesinde çalıştığının tespitine dair karar verilmiş ise de kurulan ilgili hüküm incelendiğinde, davacının hangi işveren nezdinde, hangi tarihlerde çalıştığı açık olarak belirlenmeksizin ve infazda tereddüt oluşturacak bir biçimde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.