YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/837 E.  ,  2024/2490 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2280 E., 2023/1689 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Balıkesir 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/60 E., 2022/452 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.09.2009 yılından bu yana davalıların murisi ...'ya ve davalı olan muris eşi ...'ya ait evde ev işlerinde çalıştığı, muris ...'nın ölüm tarihi olan 04.02.2018 tarihine kadar muris ve eşine, 04.02.2018 tarihinden sonra da ...'ya bakıcılık yaptığı, yemek, temizlik işlerine baktığı, halen davalı ... ile aynı evde kaldığı ve davalının bakımını üstlendiği ancak bu güne kadar hizmetlerinin Kuruma bildirilmediği, murisin ve davalı ...'nin çocuklarına çalışmalarının SGK'ya bildirilmesi talebinde bulunduğu, mirasçıların çokluğu, bir kısmının dışarıda olması ve halen mirası paylaşmamış olmaları, aralarındaki iletişim sıkıntısı gibi nedenlerle halen SGK'ya bildirimlerinin yapılmadığı iddiasıyla davacının, davalı ... ve davalılar murisi ...'ya ait evde 01.09.2009 tarihinden bu güne kadar kesintisiz ve aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının, davacı ile hiçbir şekilde bir iş ilişkisi kurmadığı, murisinin de herhangi bir kimseyi çalıştırmasının söz konusu olmadığı gibi diğer davalı annesi olan ...'nın alzheimer/demans hastası olup fiilen ve hukuken kendi sorumluluğunu taşıyacak, medeni ve yasal haklarını kullanabilecek durumda olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalının annesinin evinde yemek ve temizlik işlerine yardım etmek amacıyla günlük yevmiye usulü çağrıldıkça, anne ve babasının yardıma ihtiyacı olduğu zamanlarda kimi zaman ayda 2 - 3 gün, kimi zamanda yardıma ihtiyaç olmadığı için o aylarda hiç çağrılmayarak düzensiz bir şekilde çalıştığı, davacı ile anne ve babası arasında süreklilik unsuru oluşmadığı için hizmet akdi kurulmadığı, davacının 01.09.2009 tarihinden itibaren anne ve babasına, babasının vefat ettiği 04.02.2018 tarihinden itibaren de annesine bakmaya devam ettiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., ...'nın vasisi ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalıların hizmet verildiği iddia olunan evde ikamet etmedikleri gibi Balıkesir de dahi yaşamadıkları, hizmetin ifa yeri olduğu iddia olunan evde yaşayan diğer davalı ...'nın sağ olduğu, bu sebeple davalının salt kendisine yöneltilmesi gerektiği, davacının zaman zaman davalıların anne ve babasının ikamet ettiği evde sadece günlük yevmiye usulü ile ev işlerinde yardımcı olduğu, sadece yemek ve temizlik amaçlı çağrıldığı, belli bir mesai ve çalışma düzeni bulunmadığı, ihtiyaca göre çalışma belirlendiği, dolayısıyla hizmet akdinin esaslı unsurlarından olan süreklilik unsurunun davacı açısından geçerli olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının yanında çalıştığını iddia ettiği işverenler tarafından Kuruma verilmiş herhangi bir işe giriş bildirgesi bulunmadığı, iddianın ispat edilmesi gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; sonuç olarak yapılan yargılama sonucu toplanan tüm deliller hep birlikte değerlendirildiğinde kolluk araştırması sonucu tespit edilen komşu işyeri tanıkları ile davacı ile aynı şekilde hatta bir ara vardiyalı olarak birlikte çalıştıkları anlaşılan Hediye Kurtoğlu'nun fiili çalışmayı doğrulamaları, davacının başta davalıların murisleri ... ile ...'nın yemek, temizlik işlerini yaptığı, hastaneye götürme gibi özel işlerini yaptığı, ...'nın hastalanması üzerine yatılı olarak da burada kalmaya başladığı, bir dönem Hediye Kurtoğlu ile dönüşümlü olarak çalıştığı, ...'nın vefatından sonra yatılı kalmak suretiyle ...'ya bakmaya devam ettiği, ...'nın vefatına kadar burada çalıştığı, bu dönemde yani ...'nın ölümünden sonra ...'ya baktığı dönemde ücretlerini ...'nın vasisi olan aynı zamanda davacının çalıştığı evin altında bulunan sucuk dükkanını çalıştıran davalı ...'dan aldığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacının 01.09.2009 - 04.02.2018 tarihleri arasında davalılar murisi ...'ya ait evde davalıların murisi ... nezdinde, 04.02.2018 - 29.01.2019 tarihleri arasında davalılar murisi ...'ya ait evde davalı mirasçı ... nezdinde iş akdine tabi kesintisiz ve aralıksız olarak asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı ... vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ispatlanmadığı, eksik araştırma ve yetersiz inceleme sonucu karar verildiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamu tanıklarının hükme elverişli ifade vermediği, çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ispatlanamadığı, davacının iddialarının asıl muhatabı olsa olsa ... olup muris ... ve muris ...'nın işveren tarafı olarak dava edilmesinin hatalı olduğu, kararda muris ...'nın işveren kabul edilmesine ve mirasçısı sıfatıyla davalı ...'ya husumet yöneltilmesine itiraz ettikleri, davalıların murisi ...'nın 04.02.2018 tarihinde, davalı ...'nın ise 16.01.2021 tarihinde öldüğü, hizmet tespiti davasının 29.01.2019 tarihinde açıldığı, hak düşürücü sürenin geçtiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan dönemler ve dava tarihi dikkate alındığında hak düşürücü sürenin geçmediğinin belirgin olduğu, davacının 01.09.2009 tarihinden, davalıların murisi .....'nın öldüğü 04.02.2018 tarihine kadar ...'nın, anılan tarihten sonra ise davalı ... nezdinde olmak üzere ..... ve ...'ya ait evde tam zamanlı, fiili ve kesintisiz olarak çalıştığının; dinlenen tanıkların beyanları ve dosyada mevcut diğer deliller ile doğrulandığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının, hüküm altına alınan tarihler arasında hizmet akdi ilişkisine dayalı olarak ve sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte çalıştığının kanıtlandığı anlaşıldığından ve dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı ... vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalılar murisi nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 01.09.2009 tarihinden itibaren kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.