YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/8071 E.  ,  2024/8223 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/583 E., 2024/14 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali ve aylık bağlanması gerektiğinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin ... sicil numarası ile Kurumda kayıtlı olup Teknik Doğrama ünvanlı iş yerinde 01.11.1986 tarihinde işe girdiğini, 1990 tarihlerine kadar çalışmaları olduğunu, Kuruma tahsis talebinde bulunduğunu ancak reddedildiğini, niza konusunun 1986 tarihli giriş bildirgesinde "Çırak" yazısının olduğunu, sonradan elle yazılı olmasını sorun ettiklerini, müvekkilinin giriş bildirgesinin geçerli olduğunu, çıraklıktan verilen bildirgelerin geçerli olmadığını, bu nedenle tahsis talebini reddeden kurumun işleminin iptali ile muarazanın önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacı tarafın beyanlarını kabul etmediklerini, giriş bildirgesinin çıraklık belgesi vasfında düzenlendiğini, davacının talebinin Kurumca reddedilmesinin yerinde olduğunu, sigortalılık başlangıç tarihinin 01.08.1988 tarihi ve bu başlangıç tarihi itibarı ile emeklilik yaşının 51 olup davacının talebi yanında davalının ret işleminin hukuka aykırı olmadığını, emeklilik şartlarını taşımadığını, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 13.01.2021 tarihli ve 2020/231 Esas, 2021/7 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 18.05.2021 tarihli ve 2021/528 Esas, 2021/751 Karar sayılı kararıyla; davacının yaşlılık aylığı bağlanması talebi ile ilgili olarak 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin uygulanması gerektiği, davacının 18 yaşını 11.08.1988 tarihinde bitirdiği dikkate alındığında, davacının yaşlılık aylığı talep edebilme yaşının 51 olduğu, tahsis talep tarihi itibariyle yaş koşulunun gerçekleşmediği, Mahkeme gerekçesinde her ne kadar dava konusunun 01.11.1986- 31.12.1986 tarihleri arasındaki çalışmanın niteliği olduğu bildirilmişse de, dava dilekçesinin talep sonucunda sadece yaşlılık aylığı talep etme hakkının olduğunun tespitinden bahsedildiği, gerekçenin bu şekilde belirtilmesinin sonuca etkili olmadığı istinaf sebebine göre davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun duruşma açılmadan HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A.Birinci Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.03.2023 tarihli, 2023/2505 Esas, 2023/2762 Karar sayılı kararında; davacının öğrenim durumunun araştırılması, çıraklık eğitim merkezi ile yazışma yapılmak suretiyle bu dönemde davacının merkezde kayıtlı olup olmadığı ve 16 yaşında bulunan davacının yaptığı işin niteliği sorulup, bu hususun açıklığa kavuşturulması, komşu iş yeri ve bunların bordrolarda kayıtlı çalışanlarının ve bulunması halinde dinlenmeyen başka bordro tanıklarının tespit edilerek tanık sıfatıyla dinlenilmesi, komşu iş yerleri ile ilgili kayıtlar celp edilerek verilen beyanların denetlenmesi, bu şekilde davacının çalışmasının meslek ve sanat öğrenimine yönelik mi yoksa üretime yönelik mi olduğunun tespit edilmesi, buna göre dinlenmeyen bordrolu tanıkların da dinlenmek suretiyle davacının yaşı ve yapılan işin niteliği ve önceki tanıkların üretime yönelik olduğu yönündeki beyanlarının da gözetilip, sonuca göre tahsis hakkında bir karar verilmesi gerektiği yönlerinden karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 26.12.2022 tarihli ve 2022/175 E. 2022/676 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

2.Dairemizin 20.03.2023 tarihli, 2023/2505 E. 2023/2762 K. sayılı ilamında; yargılama sırasında davacı 18 yaşını doldurduğu tarihe göre 25 yıl sigortalılık, 51 yaş koşulunu 11.08.2021 tarihinde ikmal ettiğinden bu tarihi takip eden aybaşından itibaren aylığın bağlanmasına karar verilmesi, yargılama gideri açısından dava açılmasına sebebiyet verilip verilmediği yönünden irdeleme yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacı 18 yaşını doldurduğu tarihe göre 25 yıl sigortalılık, 51 yaş koşulunu 11.08.2021 tarihinde ikmal ettiğinden bu tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasının yerinde olmadığı, davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının tahsis talebini reddeden Kurum işleminin iptalini, 15.08.2019 tarihli tahsis talebini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79, Geçici 81 inci maddesidir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 09.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.