YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/806 E.  ,  2024/7219 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1674 E., 2023/1947 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/53 E., 2021/69 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Bağ-Kur Konya İl Müdürlüğü tarafından Mevlana Vergi Dairesi nezdindeki vergi kaydına istinaden 02.01.1990 tarihinden itibaren,1479 sayılı Kanun kapsamında 769 208 137 Bağ-Kur sicil numarası ile tescil edildiğini, söz konusu Bağ-Kur tescili nedeniyle, 02.01.1990 tarihinden itibaren doğan Bağ-Kur prim borçları ve fer'ilerini kısmen cebri icra ile kısmen 4247 sayılı Kanun'dan yararlanmak suretiyle ödediğini, tescil borcunu 30.06.2002 tarihi itibariyle bitirdikten sonra 07.08.2017 tarihine kadar da düzenli prim ödediğini, 1985 yılından itibaren yapmış olduğu muvazzaf askerliğinden 1 yıllık süreyi borçlanmak suretiyle 25 yıllık sigortalılık süresi ve prim ödeme koşuluna sahip olduğunu, 1479 sayılı Kanun'un Geçici 10/h maddesindeki 51 yaş koşulunu 07.08.2017 tarihinde doldurduğunu, aynı gün bakiye tüm prim borçlarını ödediğini, ertesi gün tahsis isteminde bulunduğunu, davalı Kuruma 4138150 varide numarası intikal eden yaşlılık aylığı tahsis isteminden sonra Kurumun 07.12.2017 tarih ve 6158309 sayılı işlemi ile askerlik borçlanması dahil 8652 gün hizmetinin olduğu, 54 yaşını ve 9000 gün hizmetinin olması gerektiği ileri sürülerek tahsis talebinin reddedildiğini belirterek, müvekkilinin 11.10.1993-07.07.1997 tarihleri arasındaki iptal edilen hizmetlerinin geçerli sayılarak, 07.08.2017 tarihli tahsis istemi nedeniyle 1479 Sayılı Kanun'un Geçici 10/h maddesi gereğince 01.09.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aksine tesis edilen SGK Konya İl Müdürlüğünün 09.01.2018 tarih ve 413226 sayılı ve 07.12.2017 tarih ve 6158309 sayılı işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin usul ve Kanun'a uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya münderacatına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 11.10.1993-07.07.1997 tarihleri arasındaki iptal edilen hizmetlerinin geçerli sayılarak 07.08.2017 tarihli tahsis istemi nedeniyle 1479 Sayılı Kanun gereğince 01.09.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aksine tesis edilen SGK Konya İl Müdürlüğünün 09.01.2018 tarihli 413226 sayılı ve 07.12.2017 tarih, 6158309 sayılı işlemlerin iptaline ilişkin olduğu; uyuşmazlık konusu 11.10.1993 - 07.07.1997 tarihleri arasında kalan dönemde vergi, meslek kuruluşu ve esnaf sicil kaydı olmayan davacının, 1479 sayılı Kanun’un 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile değişik 24 üncü maddesi uyarınca aranan sigortalılığa esas kayıtlarının mevcut olmaması nedeniyle, 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabulü mümkün değilse de, davacının af kanunları (4287 sayılı Kanun) kapsamında geçmişe yönelik prim ödemesinde bulunduğu, Medeni Kanun'un 2 nci maddesinde düzenlenen iyiniyet kuralları çerçevesinde, Kurumun geçmişe yönelik prim borçlarını tahsil edip uzun süre nemalandırmasından sonra, anılan döneme yönelik sigortalılığın iptalinin iyiniyetle bağdaşmayacağı gözetilerek, davacıdan prim tahsilatı yapıldığı dönemde zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerektiği bu durumda davacının tahsis talep tarihi olan 10.08.2017 tarihinde 1479 sayılı Kanun'un geçici 10/h maddesi uyarınca aylık almaya hak kazandığı gerekçeleriyle davanın kabulüne, davacının 11.10.1993-07.07.1997 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun'a tabi sigortalı olduğunun ve 01.09.2017 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun'un geçici 10/h maddesi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında faaliyetlerini, çalışmaya başladığı tarihten itibaren Kuruma bildirmek zorunda olduğu, bu görevini yerine getirmediği ve Kurumu bilgilendirmediği, yerleşik içtihatlar nazara alındığında Mahkemece eksik araştırma ve inceleme yapıldığı, davacının yaşlılık aylığı talebinin haksız ve yersiz olduğu gerekçeleriyle, yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının, uyuşmazlık konusu 11.10.1993-07.07.1997 tarihleri arasında kalan dönemde vergi, meslek kuruluşu ve esnaf sicil kaydının bulunmadığı, bu nedenle bu tarihler arasındaki sürelerin Kurumca iptal edildiği, 02.01.1990 - 28.10.1990, 26.08.1991 - 01.10.1993, 01.11.1999 - 30.11.2000, 01.07.2001-10.12.2001, 07.05.2002- 31.12.2003 tarihleri arasında ve 01.06.2004 tarihinden beri devam eden gelir vergisi kayıtlarının bulunduğu, Konya Ticaret Odası'nda 07.07.1997-03.04.2006 tarihleri arasında oda kaydının mevcut olduğu, davacının 11.10.1993-07.07.1997 tarihleri arasındaki süreler haricindeki sürelerinin, askerlik borçlanması dahil yaşlılık aylığı bağlanması için yeterli sigortalılık süresini karşılamadığı açık ise de; uzun yıllar önce ödenen primlerin Kurum tarafından tahsil edilerek nemalandırılmış olması karşısında, Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesi gözetilerek, davacının 11.10.1993 - 07.07.1997 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun'a tabi sigortalı olduğunun ve 01.09.2017 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun'un geçici 10/h maddesi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine dair Mahkeme kararının usul ve Kanun'a uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 80 inci, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.