YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/797 E.  ,  2024/2312 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1000 E., 2023/213 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/297 E., 2021/25 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 2013 yılında emekliliğe hak kazanan davacının aylığının Ekim 2019 tarihinden beri ödenmediğini, davacının başvurusu sonucu aylığın kesilme sebebinin Bakırköy Kız Meslek Lisesi unvanlı işyerine ait 01.01.1987-30.04.1993 arasında verilen dört aylık dönem bordrolarının stajyer öğrenci olması nedeni ile kısa vadeli sigorta kollarına tabi olması gerekirken sehven tüm sigorta kolları üzerinden bildirim yapılması olarak bildirildiğini, davacıya 03.12.2017 tarihinde yeniden aylık bağlandığını, 01.01.2014-17.10.2019 arasında davacıya ödenen 81.718,65 TL'nin borç olarak tahakkuk ettirildiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının sebepsiz zenginleşen olmadığını belirterek aylığın kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespitini, yatırılmamış aylıkların faizi ile birlikte ödenmesini, yaşlılık aylığından kesinti yapılmasının tedbiren durdurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; cevap dilekçesi vermemiş, duruşmalarda davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacının 01.01.1987-30.05.1988 tarihleri arasında Bakırköy Kız Meslek Lisesi işyerinden öğrenci olduğu dönemde tüm sigorta kollarından bildiriminin yapıldığı, bu sürenin düşülmesi sonrası davacının işe giriş tarihinin 01.11.1990 olması gerektiği, bu tarihe göre emekliliğe hak kazanmadığı, dolayısıyla Kurumun davacıya bağlanan emekli aylığının kesilme işleminin doğru olduğu, bu işlemin iptal edilemeyeceği, zamanaşımı savunmasının da yerinde olmadığı, ancak yapılan yanlışlığın davacıdan kaynaklanmadığından 5510 sayılı Kanun'un 96/1b uygulanarak hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla 5 yıllık sürede yapılan ödemeler toplamının ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren 24 ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, bu sürenin dolduğu tarihten sonra yapılan ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren faizin hesaplanması gerektiğinden bilirkişinin bu düzenlemeye göre yaptığı hesaplama sonucu hak düşümü süresinden etkilenmeyen miktar olarak belirlediği 73.428,66 TL açısından Kurumun alacağının bulunduğu, diğer miktar yönünden davacının borcunun olmadığı, davacının borçlu bulunduğu kısım bulunduğundan maaşından kesinti yapılmaması yönündeki talebin yerinde olmadığı, yeniden aylık bağlanmasının yeni başvuru üzerine gerçekleşeceğinden Ekim, Kasım aylıklarının geri ödenmesi taleplerinin yerinde olmadığı, dava tarihi itibariyle değerlendirme yapılması gerektiğinden yargılama süresince yatırılmamış aylık talebinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmış" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı Kurumca davacıdan talep edilen alacak miktarı olan 81.718,65 TL açısından davacının 73.428,66 TL borçlu olduğunun, 8.289,99 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, davacının diğer tüm taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmediğini, sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığını, davanın kabulü gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Kurum vekili, her ne kadar bilirkişi 5 yıllık hak düşümü süresini, emekli maaşının 30.09.2019 tarihinde kesildiğine dair Kurum yazısına dayanarak bu tarihten başlatmış ise de kanunda geçen "farketme" tarihinin emekli maaşının kesilme tarihi olmayıp daha önce gerçekleştiği ve gerekli incelemenin başlatıldığını, 30.09.2019 tarihinde maaş kesme işlemi uygulandığını, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile "davacının 01.01.1987-30.05.1988 tarihleri arasında Bakırköy Kız Meslek Lisesi unvanlı işyerinden öğrenci olduğu dönemde kısa vadeli sigorta kollarına tabi olması gerekirken hataen tüm sigorta kollarından bildirim yapılması nedeniyle bu sürenin düşülerek davacının işe giriş tarihinin 01.11.1990 olarak alınması gerektiği, bu tarihe göre ilk tahsis talep tarihinde emekliliğe hak kazanmadığından bağlanan emekli aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin yerinde olduğu, alacağın zamanaşımına uğramadığı ancak yapılan yanlışlık davacıdan kaynaklanmadığından 5510 sayılı Kanun'un 96/1-b maddesi uygulanarak hatalı işlemin tespit tarihinden geriye en fazla 5 yıllık sürede yapılan ödemeler toplamının ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren 24 ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, bu sürenin dolduğu tarihten sonra yapılan ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren faizin hesaplanması gerektiğinden bilirkişinin bu düzenlemeye göre yaptığı hesaplama sonucu hak düşümü süresinden etkilenmeyen miktar olarak belirlediği 73.428,66 TL açısından Kurumun alacağı bulunduğu, diğer miktar yönünden davacının borcunun olmadığı, davacının borcu bulunduğundan maaşından kesinti yapılmaması yönündeki talebin yerinde olmadığı, yeni tahsis talebi üzerine yeniden aylık bağlanacağından Ekim, Kasım aylıklarının geri ödenmesi taleplerinin de yerinde olmadığı kabul edilerek karar verilmesi isabetlidir." gerekçesi ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, kararın bozulmasını istemiştir.

1.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum tarafından davacıya bağlanan yaşlılık aylığının iptaline ilişkin işlemin iptali ile davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine, emeklilik kararının geçerli olması gerektiğinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.