YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7902 E.  ,  2024/8654 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/611 E., 2023/452 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti-sigorta başlangıcı tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; davalı işveren yanında 2004 -11.11.2016 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını belirterek, belirtilen tarihler arasında davalı işyerinde çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 2004 yılı olarak tespiti ile bu süreler içinde yatırılmayan primlerinin davalı tarafından yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı asilin tespitini istediği dönemde diğer davalı 1083496 009 04 sicil no.lu işyerinde 07.10.2008 - 14.11.2008 tarihleri arasında 39 gün, 21.07.2010 -23.11.2010 tarihleri arasında 87 gün, 18.08.2011 - 28.02.2013 tarihleri arasında 334 gün, 19.04.2013 - 30.08.2016 tarihleri arasında 1051 gün çalışma bildiriminin yapıldığını, bu tarihler dışında davalı işyerinde hiçbir çalışma bildiriminin olmadığını, ayrıca davacının davalı işyeri hakkında herhangi bir şikayet dilekçesi ya da denetim raporunun olmadığını, zaten bildirimi yapılmış süreler için dava açılmasında hukuki menfaat bulunmadığını, Kurum kayıtları resmi ve yazılı belge niteliğinde olduğundan aksinin aynı nitelikte yazılı delillerle kanıtlanması gerektiğini, işyerinin söz konusu tarihlerde faal olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 23.01.2019 tarihli ve 2016/719 E., 2019/40 K., sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü-kısmen reddi ile davacının, davalı ...Ş.'ye ait işyerinde 07.10.2018 - 14.11.2018, 01.09.2009 - 30.11.2009, 21.07.2010 - 23.11.2010, 18.08.2011 - 28.02.2013 ve 19.04.2013 - 16.06.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı ve asgari ücretle toplam 1945 gün çalıştığı, bu çalışmasının 1493 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği, 452 daha bildirilmeyen hizmetinin bulunduğunun ve eksik bildirilen 452 gün davalı işyerinde hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 13.11.2019 tarihli ve 2019/983 E., 2019/1560 K., sayılı kararıyla; Germencik Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 23.01.2019 tarih, 2016/719 Esas ve 2019/40 Karar sayılı kararına yönelik fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin, 14.04.2021 tarihli ve 2020/4799 E., 2021/5263 K. sayılı kararıyla; Mahkemece öncelikle, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından 15.07.2013 tarihinde yapılan denetim raporu getirtilmeli, davacının hizmet cetveli, ücretsiz izin belgeleri ve iş yerine ait turnike kayıtları davalı iş yerinden celp edilmeli, davacının çalıştığı günler ile turnike kayıtlarının uyumlu olup olmadığı tespit edilmeli, davacının ücretsiz izin kullandığı dönemlerde iş yerine giriş ve çıkışının olup olmadığı kontrol edilerek davacı çalıştığı halde ücretsiz izinli gösterilip gösterilmediği belirlenmeli, davacının eksik bildirim yapılan günlerde ücretsiz izin kullandığı belirtildiği ve hizmet cetvelinde de eksik bildirim nedeninin ücretsiz izin olarak gösterildiği görüldüğünden 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinde ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde düzenlenen, eksik gün nedenlerinin belgeleriyle birlikte Kuruma verilmesi yönündeki yasal zorunluluk karşısında eksik bildirim yapılan günlerle ilgili bilgi ve belgelerin Kuruma ibraz edilip edilmediği araştırılmalı, eksik bildirim yapılma nedeni tespit edilmeli, eksik günlerle ilgili bilgi ve belgeler prim bildirgeleri ile birlikte Kuruma sunulmamış ise eksik bildirim nedeninin kabul edilmesinin mümkün olmadığı gözetilmeli, davalı iş yerine ait dönem bordroları celp edilmeli, talep konusu dönemde bildirimi yapılan çalışanlar arasından re'sen tanık tespiti yapılarak beyanları alınmalı, davalı iş yerinde kuru kayısı, kuru incir gibi kuru meyve işleme ve paketleme işi yapılmakta olup, aynı çevrede aynı işi yapan iş yerleri tespit edilerek çalışma şeklinin nasıl olduğu, sezonluk çalışmamı yapıldığı yoksa sürekli çalışma olup olmadığı hususları araştırılarak tespit edilmeli, bu şekilde davacının davalı iş yerindeki çalışmasının süresi tereddütsüz bir şekilde tespit edilmelidir, gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma sonrası toplanan deliller sonrası davanın kısmen reddi ve kısmen kabulü ile davacının, davalı ...Ş.'ye ait işyerinde 07.10.2018 - 14.11.2018, 01.09.2009 - 30.11.2009, 21.07.2010 - 23.11.2010, 18.08.2011 - 28.02.2013 ve 19.04.2013 - 16.06.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak ve asgari ücretle toplam 1945 gün çalıştığı, bu çalışmasının 1493 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği, 452 daha bildirilmeyen hizmetinin bulunduğunun tespitine, davacının eksik bildirilen 452 gün davalı işyerinde hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespitine; fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, davalı işverene ait defter ve belgeler, tanıkların beyanlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.