YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7773 E.  ,  2024/7823 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/52 E., 2023/445 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı ... vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ev hizmeti kapsamında ev olan işyerinde 10.08.2017 tarihinde işe başladığı ve sigorta girişi yapıldığı, sigorta primlerinin 10.08.2018 tarihine kadar tam olarak ödendiği, 10.08.2018 tarihinden 10.05.2019 tarihine kadar ise primlerin ödenmediği, davacının bu durumu o ay fark edince davalıdan bedelini alabilirim inancı ile isteğe bağlı başvurusu yaptığı ancak davalının bu bedelleri de ödemediği, bu tarihten sonra davacının işten çıkış tarihi olan 30.08.2019 tarihine kadar hiçbir sigorta primi ödemesi yapılmadığı, kısacası davalının davacıyı çalıştırdığı 10.08.2018 - 30.08.2019 arası primlerini ödemediği, bu durumun davacının vatandaşlık işlerini gecikmeye uğrattığı, davacının defalarca sigortasının ödenmesini istediği halde ne SGK'ya ne de davacıya primi yatırması için herhangi bir ödeme yapılmadığı, davacının işe başlama tarihinden itibaren kanunda belirtilen bütün çalışma ve özen yükümlülüklerine uyduğu, üzerine düşen görevlerini fazlasıyla yerine getirdiği, buna rağmen sigorta primlerinin ödenmemiş olmasının hem davacı açısından büyük sıkıntılara neden olduğu, davacının vatandaşlık alması sürecini dahi ileri tarihlere attığı, bu nedenle davacının 10.09.2018 tarihinden 30.08.2019 tarihine kadar prime esas olacak şekilde tam ve sürekli çalışma yaptığının tespiti amacı ile iş bu davayı açmak zaruretinin hasıl olduğu iddiasıyla davacının 10.08.2018 tarihinden 30.08.2019 tarihine kadar prime esas olacak şekilde tam ve sürekli çalışma yaptığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davasının açılabilmesi için hizmet akdinin bulunması, sigortalı kişilerden olabilmek, çalışılan işyerinin 506 sayılı Kanun (Sosyal Sigortalar Kanunu) veya 5510 sayılı Kanun (Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu) kapsamında olması, uzun vadeli sigorta türleri için davanın açılmış olması, işverenin işçinin işe başladığına dair belgeleri Kuruma vermemiş olması, sigortasız hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde dava açması ve tespiti istenen sürenin başka işyerinde geçen çalışma süresi ile çakışmaması gerektiği, bu nedenle huzurdaki davada hak düşürücü süre geçmiş olduğundan davanın usulden reddi gerektiği kanaatinde oldukları, haksız ve hukuka aykırı davanın reddi gerektiği, davacının kurumlarında mevcut şahsi sicil dosyasının incelenmesinde, davalı işyerinde hizmet döküm belgesinde de görüleceği üzere çalıştığı tarihler belirtilmiş olduğu, iddia ettiği dönemde herhangi bir kaydı bulunmadığı, davacının belirttiği dönemlerde 506 sayılı Kanun'un 2 ve 6 ncı maddeleri anlamında fiili, sigortalı olarak adlandırılabilecek çalışmaları bulunduğunu ispatlamak zorunda olduğu, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre 506 sayılı Kanun'a dayanılarak açılan bu tür hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden re'sen araştırma yapılması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı yanında ev hizmeti vermek suretiyle çalıştığı, davacının 10.08.2017 - 10.08.2018 tarihlerinde sigorta primlerini ödediği ve bu tarihten sonra doğan bir kısım sigorta primlerinin ödenmediğini iddia ettiği, bu iddianın gerçeğe bütünüyle aykırı olduğu, SGK hizmet dökümü ve şirket unvan dökümü incelendiğinde davacının davalı yanında değil ... sicil numaralı, ... unvanlı kişi yanında çalıştığı açık bir şekilde anlaşılacağı, davacı vekilinin hizmet verdiği adres olarak Yeni Karaman Mah. 5. Günaydın Sok. No:12/4 .../... adresini beyan ettiği, beyan edilen bu adresin davalının ikamet ettiği bir adres olmadığı, iş bu adres yukarıda ismini belirtmiş oldukları ve davacı tarafın yanında sigortalı olarak çalışmış olduğu ...'na ait adres olduğu, davacı yan ile davalı arasında iddia edilen tarihler içerisinde hiçbir şekilde işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan bir sözleşme akdedilmediği, iş bu davanın davalıya yöneltilmiş olmasının iyi niyet barındırmadığı, dolayısıyla davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiği, davacı tarafın sigortalı olarak 10.08.2017 - 10.08.2018 tarihleri arasında çalışmış olduğu kişi ... olduğu, ... isimli şahıs ise davalının babası olduğu, davacı tarafın yukarıda belirtilen tarihler arasında ...'nun rahatsızlığı sebebiyle bakıcılık görevinde bulunmak suretiyle hizmet verdiği, bu hizmeti 10.08.2018 tarihinde davacı tarafın çalışma izninin sona ermiş olması sebebiyle sonlandığı, davacı tarafın yabancı uyruklu olması sebebiyle, Türkiye Cumhuriyeti Devlet'indeki çalışmaları ilgili bakanlıkça verilen izne tabi olduğu, davacı yanın SGK kayıtlarında gösterilen çalışması dışında ... nezdinde bir çalışması söz konusu olmadığı, kaldı ki davacı dava dilekçesinde ... yanındaki çalışmasının sonlanma tarihi olan 10.08.2018 tarihi sonrasında isteğe bağlı sigorta başvurusunda bulunduğunu beyan etmiş olmak ile 10.08.2018 tarihi sonrasında herhangi bir çalışmasının bulunmadığını zımnen ikrar ettiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından 11.06.2021 tarihli ve 2019/756 Esas, 2021/254 Karar sayılı kararla tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının hizmet akdine bağlı olarak, davalı işyerinde bildirim yapılan süreler dışlandığında taleple bağlı kalınarak 11.08.2018 - 30.08.2019 tarihler arasında tam süreli çalışmasının bulunduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davacının davasının kabulüne, 1601201622907 sigorta sicil numaralı davacının 11.08.2018 - 30.08.2019 tarihleri arasında davalının ev işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.Gerekçe ve Sonuç
... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 23.06.2022 tarihli ve 2021/1212 Esas, 2022/1115 Karar kararı ile dinlenilen tanık beyanları, davacının iddialarının davalı tarafından da kısmen doğrulanması mevcut delil durumu ve İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde davacının, bizzat davalı ile yaptığı görüşme ve anlaşma üzerine hizmet akdi ilişkisine dayalı olarak davalının babası ...'na ait evde 21.09.2017 tarihinde bakıcı olarak çalışmaya başladığı ve davalının babası 25.08.2019 tarihinde vefat etmiş olsa da makul sayılması gereken kısa bir süre daha bu çalışmasını sürdürerek 30.08.2019 tarihine kadar tam gün, fiili ve kesintisiz bir şekilde çalıştığı, her ne kadar 21.09.2017 - 10.08.2018 tarihleri arasında davalının ölen babası tarafından davacı adına bildirimde bulunulmuş olsa dahi, dava konusu edilmeyen bu dönemde de davacının gerçek işverenin davalı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 23.06.2022 tarihli ve 2021/1212 Esas, 2022/1115 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizce 27.10.2022 tarihli ve 2022/10669 Esas, 2022/13306 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur:

"...Dosyanın incelenmesinde, davacının dava dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında, kendisinin ... ...’nun vefat ettiği tarihe kadar bakıcılık ve ev hizmetlerinde çalıştığını belirtmiş olması ve işveren ... ... tarafından ev hizmeti kapsamında ev işyerinden 10.08.2017 - 10.08.2018 tarihleri arasında bildirimlerin yapılması karşısında, işverenin davalının babası ... olduğu, ... ... ...’nun davanın açılmasından önce 25.08.2019 tarihinde vefat ettiği, davacı tarafından 25.10.2019 tarihinde davanın açıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda ... ... ...’nun mirasçıları aleyhine husumet yöneltilerek davaya devam edilmesinin usul ekonomisi ve HMK 124 üncü maddesi kapsamında mümkün olduğu gözetilerek huzurlarında davanın görülmesi gerekir.

Mahkemece, yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir..."

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davacının işverenin ... ... olduğu, işverenin mirasçılarına husumet yöneltildiği, usuli eksikliğin tamamlandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 11.08.2018 ila 30.08.2019 tarihleri arasında davalı ... nezdinde ... sicil numaralı iş yerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının muris ... nezdinde çalıştığı, çalışma izni olup olmadığının araştırılmadığı, kendilerine husumet yöneltilemeyeceği, tanık beyanlarının çelişkili ve yetersiz olduğu, davacının murisin ölümünün ardından 5 gün daha çalıştığı iddiasının ispat edilemediği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiği, fiili çalışmanın ispat edilemediği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalılar murisi nezdinde 10.08.2018 - 30.08.2019 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen ilk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.