YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/758 E.  ,  2024/1660 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1339 E., 2023/521 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/438 E., 2022/230 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 20.07.1991 tarihinde bir gün süre ile davalı işyerinde çalıştığının tespiti ile 20.07.1991 tarihinin sigortalılık başlangıcı olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda titizlikle araştırma yapılması gerektiğini ileri sürerek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davalı T.C. ... bünyesindeki "Hasankeyf Arkolojik Kazı Başkanlığı" unvanlı .... SGK işyeri sicil numaralı, .... vergi numaralı işyerinde 20.07.1991 tarihinde asgari ücret ile 1 gün sigortalı olarak çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin 20.07.1991 tarihi olarak tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı Bakanlık vekili, davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, tanık beyanları ile iddianın ispatlanmasının mümkün olmadığını, Mahkemece resen araştırma ilkesi uyarınca araştırmanın genişletilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararı istinaf etmiştir.

2.Davalı SGK vekili, davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, 1972 doğumlu davacı adına 20.07.1991 tarihli işe giriş bildirgesinin 26.07.1991 tarihinde Kuruma verildiği, işe giriş bildirgesi verilmekle hak düşürücü sürenin işlemeyeceği, bordro tanıklarının dinlenildiği ve hizmet cetvellerinin dosya arasına alındığı, nizalı dönemde çalışmalarının olduğu, davacının çalışmasının geçtiği yeri kamu kurumu olmakla birlikte, belgelerin elde edilmesinin mümkün olmadığı, bu dönemlerin her türlü delille ispatlanmasının mümkün olduğu ..." gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 20.07.1991 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2 nci, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Mahkemece davacının 20.07.1991 tarihinde (1) gün sigortalı çalıştığının ve bu tarihinin sigorta başlangıcı olduğu yönündeki hükmü yerinde ise de sigorta başlangıcı talebine ilişkin davada 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrasına dayalı hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık tespiti niteliğinde olmayıp, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan bu tür davalarda ... davalı sıfatıyla yasal hasım olup Mahkemece, bu husus gözetilmeden karar başlığında Kurumun davalı yerine feri müdahil olarak gösterilmiş olması isabetsiz olup bozma nedenidir.

2.Öte yandan davacı adına 20.07.1991 tarihli işe giriş bildirgesinin Kültür Bakanlığı Hasankeyf Arkeoloji Kazı ve Onarım Başkanlığının 07562 sicil no.lu işyerinden verilmiş olmasına rağmen davacı hakkındaki hükmün 14054 sicil no.lu işyeri üzerinden çalıştığı yönünde hüküm kurulmuş olması da isabetsiz olup bozmayı gerektirmektedir.

3.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalılar vekillerinin temyiz itirazının kabulü ile
İlk Derece Mahkemesi ilamında,
- Karar başlığında, Sosyal Güvenlik Kurumunun karşısındaki "FERİ MÜDAHİL" ibaresinin silinerek "DAVALI" ibaresinin yazılmasına,
- (1) no.lu bendindeki "3 4120 01 01 0014054 072 04-29" ibaresinin silinerek yerine "07562" ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.