YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7502 E.  ,  2024/9058 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2714 E., 2024/308 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/172 E., 2021/262 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerine tahsis talep tarihi itibariyle bağlanması gereken 4/a aylığının tespit edilmesini, bağlanması gereken 4/a aylığı ile bağlanan 4/b aylığı arasındaki farkın tespitini, ödeme işlemi Kurum hatasından kaynaklandığı için sadece geriye yönelik beş yıllık ödemenin (Bağ-Kur aylığı olarak ödenen) mahsup edilerek müvekkillerine iadesi gereken alacağın olup olmadığının belirlenmesini, var ise ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini, Kurum tarafından davacı ... hakkında tesis edilen 56270185- 855.02-E7722885 sayılı, diğer davacı ... hakkında tesis edilen 56270185-855.02-E.7711910 işlemlerinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurumca yapılan işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu, haksız ve hukuka aykırı olarak dava açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile,
1- Kurumun 4/1-a dan aylık bağlanması işleminde aykırılık olmadığının tespitine,

2- 4/1-a dan aylık bağlanması işlem nedeni ile Kurumca yapılan toplam ödeme nedeniyle,

a) Davacı ...'nın Kuruma 37.649,65 TL borçlu olduğunun tespitine, bu miktarı aşan Kurum talebinden Kuruma borçlu olmadığının tespitine,

b) Davacı ...'nin Kuruma 19.674,03 TL borçlu olduğunun tespitine, bu miktarı aşan Kurum talebinden Kuruma borçlu olmadığının tespitine,

3-Fazla ödemeler Kurum hatasından kaynaklandığından yersiz ödeme nedeniyle 96/1-b maddesi gereği Kurumca tahsil işlemi yapılması gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, bilirkişi raporunun yeterli olmadığını, fazla ödemelerin Kurumun hatası nedeniyle gerçekleştiğini, davalı Kurum tarafından müvekkillerine ödenmesi gereken 4-a aylıklarının toplu olarak ödendiğini ancak eksik ödendiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, Kurumca yapılan işlemler karar gereğince de mevzuata uygun olduğundan davanın tamamen reddi gerekmekte iken kısmen kabulünü kabul etmenin mümkün olmadığını, davacıların 4/a aylıkları başlangıçtan itibaren bağlandığından Genel Müdürlük talimatı ile aylığın 5 yıl öncesine ait manuel borç oluşturulduğunu ve faizsiz olarak talep edildiğini, 4/b kapsamında ödenen tüm aylıklar için borç oluşturulduğunu, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacılara 4/a kapsamında bağlanması gereken ölüm aylığının sehven 4/b kapsamında bağlanan aylığın geriye dönük olarak iptal edilip edilmeyeceği ve bu nedenle borç çıkarılıp çıkarılamayacağı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.