YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7330 E.  ,  2024/7645 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2001 E., 2023/1401 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/898 E., 2022/209 K.

Taraflar arasındaki sigortalılığın aidiyeti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.07.1993 olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, dava dışı ... ait ... sigorta sicil numaralı iş yerinde sigorta başlangıç tarihinin 01.07.1993 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, işe giriş bildirgesinin; hizmet akdinin varlığına delil teşkil etmediğini, davanın reddi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut davada; davacının, 04.01.1992-01.12.1997 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunan dava dışı ... 'a ait ... sicil sayılı iş yerinde 01.07.1993 tarihinde çalışmaya başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin düzenlenerek 20.07.1993 tarihinde Kuruma intikal ettirilmesi, davalı Kurumun da bunun üzerine davacıya ... SSK sigortalı sicil numarası vermesi ve daha sonraki hizmetlerinin de yine bu sicil numarası ile kayıt altına alınması, davacının tespiti istenen tarihte fiili olarak çalıştığının dinlenen tanık beyanları ile doğrulanması, grafoloji bilirkişi raporunda da; işe giriş bildirgesindeki imzanın davacı eli ürünü olduğunun mütalaa edilmesi, işe giriş bildirgesi verilmesinin en azından bir gün çalışıldığına karine teşkil etmesi, davacının iddiasının aksinin yani çalışmadığının da kanıtlanamaması,..." gerekçesiyle, davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigortalılığın aidiyeti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

Dava, her ne kadar sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkin olarak açılmışsa da niteliği itibariyle aidiyet tespiti istemine ilişkin olup, bu tür davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme
1.Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır.Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, dava dışı ...-... Ekmek İmal ve Satışı ünvanlı işverenin ... sicil no.lu işyerinden davacı adına 01.07.1993 tarihinde işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu,işe giriş bildirgesinin üzerinde sigortalının isim ve kimlik bilgilerinin bulunduğu bölümde davacının isim ve kimlik bilgileri yazılı olduğu halde bu bilgilerin yanında el yazısı ile "20.07.1993 tarihli ... (sigorta müfettişinin)tespit tutanağında işçinin adı ... olarak geçmiştir." ibaresinin yazılı olduğu, işyerine ilişkin gelen 1993/1-3. Dönem arası bordrolarından 1993/2. dönem bordrosunda anılan işe giriş bildirgesinde belirtilen ...adının bulunduğu,yanında sicil no.sunun olmadığı,01.07.1993(giriş)-20.07.1993 (çıkış) olmak üzere 20 gün süre ile sigortalılığın bulunduğu,öte yandan anılan bordroda ... adının bulunmadığı, Kurum tarafından Mahkemeye verilen bilgide sicilsiz ...adına bildirilen bu sigortalılık süresinin sigorta sicil no. olmadığından davacıya ait olduğunun tespit edilemediğinin ve işe giriş bildirgesinde belirtilen 02.07.1993 tarihli müfettiş raporunun işyeri dosyasının imha edilmiş olması nedeniyle dosyaya gönderilemediğinin bildirildiği,bordro ve komşu iş yeri tanıklarının dinlendiği ancak aidiyet konusuna ilişkin gerekli araştırmanın tam olarak yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

3.Tüm bu açıklamalara göre mahkemece, öncelikle Kurumdan dava dışı ...-... Ekmek İmal ve Satışı ünvanlı işverenin ... sicil no.lu işyerinden 1993/2. Dönem bordrosundaki ...adına, 01.07.1993 (giriş) -20.07.1993 (çıkış) olmak üzere 20 gün süre ile bildirilen hizmet süresinin başka birine mal edilip edilmediği,davacının işe giriş bildirgesi üzerindeki el yazısı ile yapılan açıklama gereği davacıya neden bu hizmetin mal edilmediğinin gerekçesinin bildirilmesinin istenmesi, her ne kadar işyeri dosyası imha edildiğinden 20.07.1993 tarihli müfettiş raporunun tespit edilemediği Kurumca bildirilmişse de bu raporun kurum kayıtlarından ayrıntılı araştırılarak varsa dosyaya celbinin sağlanmalı,Kurumda sigorta sicil dosyası olan başkaca ...olup olmadığının araştırılarak varsa sicil dosyası celbedilmeli, Nüfus Müdürlüğünden diğer Mehmet Akyol'lar araştırılarak, varsa Kurumdan ve nüfus müdürlüğünden bildirilecek bu kişilerin de beyanlarına başvurulmalı, böylelikle çalışmaların kime ait olduğu hususu net olarak ortaya konularak, davacının talebine ilişkin de toplanan tüm deliller değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.