YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7297 E.  ,  2024/7799 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2645 E., 2024/467 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/145 E., 2023/379 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı, davalı ... ve Fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ... ve Fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; davalıların murisi işveren ... yanında 01.05.1992-30.04.1994 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını, ancak çalışmasının Kuruma bildirilmediğini belirterek, Kuruma bildirilmeyen sürelerde hizmet akdiyle çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalılar ..., ... ve ... vekili; davalı ...’in kayınpederi olan ... ...’in mirasçısı olmadığından davalı ... hakkındaki davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, ... ...’in iddia edilen işyerinin 506 sayılı Kanun kapsamında olmadığını, Kilyos’ta davacının iddia ettiği gibi bir inşaat firmasının bulunmadığını, müteveffanın kendi taşınmazı üzerinde bina mevcut olduğunu, davacının kendi nam ve hesabına inşaat işini üstlendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Fer'i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, ..., 16.06.1993 ile 31.12.1993 tarihleri arasında davalı işyerinden Kuruma bildirimleri bulunan ... ve davalı ... İnşaat’ın yanında bulunan meteoroloji istasyonunda çalıştığını beyan etmiş olan ...'nun beyanları gerekçe gösterilerek, davalılardan ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... dışındaki diğer davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1992 - 18.01.1993 tarihleri arasında, davalılar murisi ... ünvanlı 622101.34.11 sicil nolu işyerinde; 01.05.1992 - 31.07.1992 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 26.700,00 TL kazançla, 01.08.1992 - 18.01.1993 tarihleri arasında 168 gün ve günlük 48.300,00 TL kazançla olmak üzere 258 gün sigortalı çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... ve Fer'i Müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...'in mirasçılarının taraflarından tam olarak bilinmediğinden ve mirasçılık belgesi olmadığından yanlışlıkla ...'e mirasçı sıfatıyla husumet yöneltildiğini, ...'in mirasçı olmadığının ise mahkemece verilen yetki belgesiyle aldıkları veraset ilamıyla ortaya çıktığını, bu nedenle husumetin açıkça kanunun deyimiyle kabul edilebilir bir hataya dayanarak ...' e yöneltildiğinden HMK 124/3 ve 4. fıkraları gereğince ...' in davalı sıfatından çıkarılması ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olup; (Yargıtay 11. Hukuk Daire'sinin 2016/11511 Esas, 2018/3393 Karar sayılı ilamı,Yargıtay 4. Hukuk Daire'sinin 2016/12305 Esas, 2017/1780 Karar Sayılı ilamı, Yargıtay 9. Hukuk Daire'sinin 2017/26959 Esas, 2017/21546 Karar sayılı ilamı) bu sebeple davalı ... hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın husumet sebebiyle reddine karar verilmesi ve buna göre de vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, davada dinlenen tüm bordro tanıkları ve komşu işyeri tanıklarının müvekkilinin 01.05.1992-30.04.1994 tarihleri arasında ... davalı işverende kesintisiz çalıştığını açıkça beyan ettiklerini, belirterek davanın külliyen kabulünü talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile başvuruların esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı ... ve Fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı, davalı ... ve Fer'i müdahil Kurum vekilleri özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, öncelikle davacıya, davalının hangi inşaatında hangi adreste çalıştığı açıkça sorulmak suretiyle tespit olunmalı, bu tespite göre davalıya ait vergi kayıtları ve de inşaata başlama bitirmeye dair tüm belge ve kayıtlar ilgili Belediye'den istenilmeli , öte yandan belirlenecek adresteki iş yerine göre ...'ndan tescil bilgileri işyeri bildirgeleri dosya kapsamına dahil edilmelidir.
3.Ayrıca dosya kapsamında davalıya ait yer alan 92/1 inci dönem bordrosundaki bordro tanıklarından ...'in dinlenildiği ancak ismi geçen diğer 8 kişinin dinlenilmediği anlaşılmakla, bordroda yer alan diğer kişiler re'sen davet edilerek, davacının çalışması konusunda beyanlarına başvurulmalı, bu tanıkların beyanları ile kanaate varılamadığı taktirde davalı iş yerine komşu olabilecek tanıklar ilgili kolluk, Kurum ve vergi dairelerinden alınacak kayıtlarla belirlendikten sonra bu komşu iş yerlerinin işveren ve bordrolu çalışanları belirlenmeli kendi çalışma dönemleri de tespit edildikten sona davacının çalışmasına dair görgü ve bilgiye dayalı beyanlarına başvurularak, red edilen dönem noktasında tam tarih açık ve net şekilde irdelenmek suretiyle, hüküm tesis edilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.