YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7285 E.  ,  2024/7960 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/751 E., 2024/390 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/73 E., 2021/119 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı Apartman Yöneticiliğine ait apartmanda apartman görevlisi olarak 28.04.1990 tarihinden 30.09.2016 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Apartman Yönetimi vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespit davalarının hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı apartman adına ... sicil sayılı apartman kapıcılığı hizmeti iş yerinde kesintili olarak çalıştığını, çalıştığı günlerin Kuruma bildirildiğini, Kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir delil bulunmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, davacının davalı işverene ait işyerinde Kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının, Kurumun ... sicil numaralı dosyasında işlem gören davalı işverenliğe ait işyerinde, Kuruma bildirilen günler haricinde, 15.11.1991-31.08.2015 tarihleri arasında 5206 gün daha hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya husumet ve hak düşürücü süre yönünden itiraz ettiklerini, verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini beyan ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının davasını ispat etmek için resmi belge ve bilgilerin haricinde sadece tanık beyanına başvurduğunu, davacının çalışmasının iddia ettiği dönemin dava tarihine uzak tarihi kapsaması sebebiyle tanık beyanlarının inandırıcılığının olmadığını ve tanıkların beyanlarının çelişki ve kuşku yaratacak şekilde olduğunu, verilen kararın kaldırılmasını ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile dava açılış tarihi göz önüne alındığında 5510 sayılı Kanunun 86/9 uncu maddesi uyarınca, hak düşürücü sürenin geçmediği ortada olup, davacının hizmet cetvellerinde, davalı apartmana ait iş yerinde 15.11.1991 tarihi itibariyle çalışmaya başladığı 30/09/2016 tarihine kadar kesintili olarak çalıştığının görüldüğü, 15.11.1991-03.04.1992 tarihleri arasında 16 gün eksik, 01.05.1997-06.01.1998 tarihleri arasında 120 gün eksik, 01.02.2008-31.08.2015 tarihleri arasında 6 gün eksik, 03.09.2015-30.09.2016 tarihleri arasında çalışmalarının Kuruma tam olarak bildirildiği, apartmanın kapıcılık hizmeti iş yerinin ... sicil sayısı ile 15.11.1991 tarihi itibariyle mülga 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, faaliyetine halen devam ettiği, faaliyet adresinin ''Konak Mah. Üniversite Blv. No:129 .../...'' olduğu, davacıya ait çalışma olgusunun dinlenen davacı tanıklarının beyanlarından tereddüte meydan vermeyecek şekilde anlaşıldığı gerekçesiyle davacının Kurumun ... sicil numaralı dosyasında işlem gören davalı işverenliğe ait işyerinde, Kuruma bildirilen günler haricinde, 15.11.1991-31.08.2015 tarihleri arasında 5206 gün daha hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen kararda herhangi bir usul ve yasaya aykırı yön bulunmadığı dikkate alınmak sureti ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının davalı Apartman Yöneticiliğine ait apartmanda apartman görevlisi olarak 28.04.1990 tarihinden 30.09.2016 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

3.Değerlendirme
İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece re'sen araştırma yapılmalıdır.

Mahkemece re'sen tespit edilecek apartman sakinleri, komşu apartman sakinleri ve komşu iş yeri tanıklarının beyanlarına başvurulmak ve gerekirse davacı tanıkları da yeniden dinlenilmek suretiyle; davalı apartmanda kapıcının yaptığı işlerin ne olduğu, servis süresi ve içeriği, niteliği, kapsamı, apartman temizliğinin hangi sıklıkla yapıldığı, apartmanın kaç daireden oluştuğu, yakıtının ne ile sağlandığı, apartman bahçesinin bakıma ihtiyacının olup olmadığı v.b. hususlar tam olarak açıklığa kavuşturularak; davacının kapıcılık faaliyetinin tam-kısmi süreli olup olmadığı hususu net bir şekilde ortaya konularak varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.