YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7262 E.  ,  2024/8774 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/425 E., 2024/657 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/33 E., 2021/761 K.

Taraflar arasındaki devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim tevkifatına istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; uzun yıllardan beri kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunarak ailesinin geçimini sağladığını, tarımsal faaliyetleri sonucu elde ettiği fındık ürününü ... Fındık Tarım Satış Kooperatifine teslim ettiğini, anılan Kooperatifin kanun hükümleri gereğince 10.09.2004 tarihinde Bağ-Kur prim kesintisi yaptığını, kesintinin yapıldığı tarih itibariyle sigortalılığının tespiti için 08.01.2021 tarihli dilekçe ile SGK'ya başvuruda bulunduğunu; ancak tevkifat kesinti tutarlarının Kurum kayıtlarına intikal etmediğinden bahisle sigortalılığının söz konusu tarihten başlatılma talebinin reddedildiğini; Fındık Tarım Satış Kooperatifince ürün bedelinden ilk Bağ-Kur prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ayın başı olan 01.10.2004 tarihinden itibaren sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgili döneme ait kesinti listelerinin Kurum kayıtlarına intikal etmediğini ve tevkifat kesinti tutarının davacının prim hesabına yüklenemediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; "Davacının 2002 yılından 2012 yılına kadar ... Ziraat Odasında üyeliğinin bulunduğu, geçimini çiftçilik ile sürdürdüğü, müşterek haneye ait traktör, römork ve ilaçlama makinesini tarım faaliyetinde kullandığı, ... Tarım Kredi Kooperatifine 15304 numaralı ortak olduğu, 2000 yılında 1927 kg, 2001 yılında 2086 kg, 2004 yılında 1039 kg fındık teslim ettiği, 2005 yılında 1154 kg fındık teslim ettiği, davacının sadece 2004 yılındaki 1039 kg. ürün bedelinden 10.09.2004 tarihinde 51,73-TL (51.732.200,00-ETL) tevkifat kesintisi yapıldığı, 20.06.2006 tarihinde 30,62-TL tevkifat kesintisi dışında prim ödemesinin bulunmadığı, halbuki ... Tarım Kredi Kooperatifince, ortaklarından kesilen 4.595.365.20,00-TL ürün bedelinin ... Bankasından çekilerek Düzce Bağ-Kur İl Müdürlüğü hesabına havale edilmesinin talep edildiği, 20.10.2004 tarihinde ... Bankası Şubesinden 8631 numaralı dekont ile 4.595.365.176,00-TL'nin içerisinde davacının teslim ettiği ürün bedeline dair yapılan tevfikat kesintisinin de bulunduğu ve bu kesintinin Düzce Bağ-Kur İl Müdürlüğü hesabına aktarıldığı anlaşılmıştır. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin içtihatlarında (Nitekim bu hususta Yargıtay 21. HD. 2011/35 Esas, 2011/1223 karar sayılı ilamı) belirtildiği üzere kuruma intikal ettirilmemesinde davacıya atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmamaktadır. Dinlenen kamu ve davacı tanıklarının beyanlarından, davacının çiftçilik yaptığı, geçimini yalnızca çiftçilikle sağladığının anlaşıldığı, davacının 2004 yılına kadarki tarımsal faaliyetini ispatladığı, ilk tevkifat kesintisinin yapıldığı 10.09.2004 tarihi takip eden aybaşı olan 01.10.2004 tarihi ile 30.12.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla..." gerekçesi ile davanın kabulüne ve davacının 01.10.2004-30.12.2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
Davalı Kurum vekili süresi içinde istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının bir yılda yaklaşık elde ettiği ürünün Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmak için yeterli olup olmadığının, tevkifat kesintisi olmayan dönemlerde ürünlerini nasıl değerlendirdiğinin, iddia edilen dönemde davacının nerede oturduğunun ve sigortalılık iradesini ortaya koyacak şekilde prim ödemesinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini; ayrıca, davacının dava dilekçesinde ''01.10.2004 tarihinden itibaren sigortalılığının başladığının tespitine'' karar verilmesini talep ettiği halde Mahkemece 01.10.2004-30.12.2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiğini, kısmen kabul kısmen red kararı verilmesi ve müvekkili Kurum lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından; davacının, 24.11.2021 tarihli duruşmada talebini 01.10.2004-30.12.2004 tarihleri arasında sigortalılığının tespiti olarak açıkladığı belirtilmiş ve "Dosya içeriğine göre, davacının tarımsal faaliyeti konusunda Mahkemece yeterli araştırma yapıldığı, davacının ... Fındık Tarım Satış Kooperatifine teslim ettiği ürün bedelinden 10.09.2004 tarihli Bağ-Kur tevkifatı bulunduğu, sigortalının sattığı ürün bedelinden kesinti yapıldığının tespiti sigortalılığın kabulü için yeterli olup, kesintiyi yapan, davalı Kuruma karşı sorumlu olacağından kesinti yapıldıktan sonra Kurum hesabına yatırılmamış olmasının dahi sonuca etkili olmadığı belirgin bulunmakla, Mahkemece yapılan inceleme ve varılan sonuç isabetlidir." denilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.