YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7206 E.  ,  2024/8908 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/326 E., 2024/32 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ...'e ait ... plakalı araçta şoför olarak 10.05.1998 – 25.05.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında hizmet ilişkisi mevcut olmadığını, kira ilişkisi niteliğinde olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2020 tarih ve 2019/13 - 2020/185 E.K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili, işbu davada İş Mahkemesinin görevli olmadığını, davalı ile davacı arasında hizmet ilişkisinin bulunmadığını, davacının tarım sigortalılığının bulunduğunu, davacı adına ticari taşıt kullanma kartı olup olmadığının araştırılmadığını, ayrıca resen tarafsız tanık araştırılıp dinlenmediğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, sadece tanık beyanlarının yeterli olamayacağını, davanın reddi gerektiğini belirterek, istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 01.02.2023 tarih ve 2021/1074 - 2023/236 E.K. sayılı kararı ile davacının iş akdinin sona erdiği tarihe göre hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde dava açıldığından hak düşürücü sürenin geçmediği, talep edilen dönemde iş yerinin kapsamda olduğu, tanık beyanlarına ve tüm dosya kapsamına göre, davacının iddia ettiği dönemlerdeki fiili çalışmasının ispatlandığı, Mahkemece çalışma olgusunun yeterli inceleme ve araştırma sonucu belirlenip hüküm kurulduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 15.05.2023 tarih ve 2023/4368 - 2023/5405 E.K. sayılı kararı ile eldeki dosyada, davacının 10.05.1998 ile 25.05.2014 tarihleri arasında davalı iş yerinde geçen hizmetinin tespitini talep ettiği, Mahkemece kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm bölümünde "Davacının davasının kabulü ile davacının davalıya ait ... plakalı araçta 10.05.1988 - 25.05.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret üzerinden sigortasız olarak çalıştığının tespitine" şeklinde hüküm kurulduğu, gerekçe bölümünde ise "davacının, 10.05.1998-25.05.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine" karar verildiğinin belirtildiği, bu haliyle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturacak şekilde hüküm kurulduğu görülmekle, Mahkemece HMK’nın 297 nci maddesi kapsamında çelişki içermeyen, taraflar hakkında infazı mümkün ve usule uygun bir kısa karar ile bu kısa karara uygun şekildeki bir gerekçe yazarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 13.03.2024 tarih ve 2023/326 - 2024/32 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller tüm dosya kapsamına göre davacının, 10.05.1998-25.05.2014 tarihleri arasında, davalı işverene ait iş yerinde sigortasız olarak çalıştığı iddiasına yönelik olarak, davacı ile aynı dönemde çalışan komşu iş yeri tanığı niteliğindeki tanıklar resen belirlenmiş, beyanlarında davacının işe başlangıç tarihini ve çalışma sürelerini açıkça belirttiklerinden, tanıkların belirtmiş olduğu süreler ile davacının çalışmış olduğu sürelerin uyumlu olduğu ve bu iş yerindeki tüm dönem çalışmaları yönünden, çalışmaların bir bütün olarak değerlendirileceği bu haliyle hak düşürücü sürenin geçmediği, davacının bu dönem içerisinde başka bir çalışmasının kayıtlarda gözükmediği anlaşılmakla, davacının davasının kabulü ile davacının davalıya ait ... plakalı araçta 10.05.1998 - 25.05.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret üzerinden sigortasız olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili; hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davalının işverenlik sıfatın haiz olmadığını, davacının tarım sigortasının bulunduğunu, sadece tanık anlatımlarıyla karar verilemeyeceğini, davacının davalının aracında kaza yaptığına dair tek bir tutanak nedeniyle 16 yıl hizmet verilemeyeceğini, keza aradaki ilişkinin de hizmet akdi olmadığını, davacının taksi plakasını kiraladığını, kazandığı tutar ne olursa olsun davalıya sabit ödeme yaptığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, çalışma olgusunun yöntemince ortaya konulamadığını belirterek, salt tanık ifadelerine dayanılarak hiçbir yazılı delil aranmaksızın verilen usul ve yasaya aykırı kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.