YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7202 E.  ,  2024/6825 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/297 E., 2023/343 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı, davalı ... İnş. San. Tic. A.Ş. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... Uluslar arası İnşaat İhracat San. ve Tic. A.Ş.ve ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'de 01.01.2003 - 02.08.2006 tarihleri arasında da çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı şirketler davanın reddini savunmuşlarıdır.
2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, Kurum aleyhine açılan davanın öncelikle haksız ve yersiz olduğundan reddini, hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurum kayıtlarının esas olduğu ve aksinin aynı değerde yazılı belgelerle kanıtlanması gerektiği ileri sürülerek davanın reddi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli ve 2019/105 -2021/302 Karar sayılı kararıyla tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları, istinaf kararındaki gerekçeler ve bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; Ankara 15. İş Mahkemesinin 21.06.2012 tarih ve 2011/972 E. 2012/891 K. sayılı kararı içeriğinde; davacının tek davalı olarak ... Uluslararası İnş. İth. İhr. San ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan alacak davasında, söz konusu şirket adına geçen çalışma süresinin 01.01.2003-30.06.2011 tarihleri arasında geçtiğinin kabul edildiği ve buna göre kıdem tazminatına hükmedildiği ve davalı ... Uluslararası İnş. İth. İhr. San ve Tic. A.Ş. tarafından davacıya hitaben yazılan 30.04.2011 tarihli yazıda "01.01.2003 tarihinden itibaren Nergiz Sokak 2-1 Çankaya/Ankara adresinde bulunan İşyerimizde çalışmaktasınız. Uzun süredir mevcut ekonomik sorunlar İşyerimizde de sıkıntılara yol açmış olup iş bu sebepler ile iş akdiniz İş Kanun'un 17 nci maddesi uyarınca ihbar önellerine uyularak 30.06.2011 tarihinde feshedilecektir. Yasal haklarınız tarafınıza iş bu tarihte ödenecektir" şeklinde bildirimde bulunulduğu ve Mahkemece beyanı alınan tanıkların talep konusu dönemde ... grubuna ait ... Uluslararası inşaat Şirketinde birlikte çalıştıkları şeklinde davacının 2003-2011 yılları arasında davalı işverenler emrindeki fiili çalışmalarına yönelik beyanda bulundukları hususu hep birlikte dikkate alındığında, ... Uluslararası İnşaat Tic. A.Ş. ile ... Tic. A.Ş. arasında organik bağ olduğu anlaşılmış ise de davacının başlangıçtan beri 0179814.006.07-44 sicil sayılı dosyada işlem gören Nergiz Sokak No: 2/1 Çankaya/Ankara adresinde faaliyet gösteren ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. unvanlı işyerinde çalıştığı, bu şirketle aralarında organik bağ olduğu anlaşılan diğer davalı ... Uluslararası Tic. A.Ş.' nin davacının hizmetlerinin geçtiği 2006 yılından çok sonraki bir tarihte belirtilen adresteki binaya taşındığı ve her ne kadar bu tarihten sonra da her iki şirketin iç içe geçmek suretiyle aynı binada faaliyetlerini sürdürmeye devam ettikleri görülmüş ise de, davacının talep edilen tarihte söz konusu binada faaliyette olmayan ... Uluslararası İnşaat.. Tic A.Ş'de fiilen çalışmasının mümkün olmadığı, bu nedenle davacının talep edilen 01.01.2003-01.08.2006 tarihleri arasındaki çalışmasının ... Uluslararası...A.Ş. firmasında geçmesinin imkansız olduğu ve dolayısıyla davacının talep edilen dönemdeki çalışmalarının tamamen ... İnş... A.Ş. adına gerçekleştiği sonucuna varılmış olmakla, davanın kabulüne, davacının davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. adına tescilli 179814.006 sicil sayılı işyerinde 01.01.2003-01.08.2006 tarihleri arasında 1290 gün 506 sayılı Kanun'a tabi olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmet akdi ile fiili olarak çalıştığının tespitine, aralarında organik bağ da bulunsa davacının adına hizmette bulunmadığı ... Uluslararası İnşaat.. Tic AŞ.'ye yönelik davada hüküm kurulmasına yer olmadığına dair gerekçeden sonra hüküm bölümünde davanın kabulü ile davacının davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. adına tescilli 179814.006 sicil sayılı işyerinde 01.01.2003-01.08.2006 tarihleri arasında 1290 gün 506 sayılı Kanun'a tabi olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmet akdi ile fiili olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirketler vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 09.02.2023 tarih ve 2022/1239 -2023/180 Karar sayılı kararıyla istinaf istemlerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirketler vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 18.05.2023 tarih ve 2023/5025 -2023/5561 sayılı kararında; "Somut olayda, davacının davalı ... Uluslar arası İnşaat İhracat San. ve Tic. A.Ş.ve ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'de 01.01.2003 - 02.08.2006 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin tespiti isteminde bulunduğu, Mahkemece gerekçede davacının talep edilen dönemdeki çalışmalarının tamamen ... İnş... AŞ adına gerçekleştiği sonucuna varılmış olduğu, aralarında organik bağ da bulunsa davacının adına hizmette bulunmadığı ... Uluslararası İnşaat.. Tic. A.Ş.'ye yönelik davada hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verildiği belirtilmesine rağmen hüküm kısmında davanın kabulü ile davacının davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. adına tescilli 179814.006 sicil sayılı işyerinde 01.01.2003-01.08.2006 tarihleri arasında 1290 gün 506 sayılı Kanun'a tabi olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmet akdi ile fiili olarak çalıştığının tespitine denilerek ... Uluslararası İnş. A.Ş. Hakkında herhangi bir hüküm kurulmayarak gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratılmıştır. İlk Derece Mahkemesince belirtilen şekilde çelişkili hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
.. " gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulü ile davacının davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. adına tescilli 179814.006 sicil sayılı işyerinde 01.01.2003-01.08.2006 tarihleri arasında 1290 gün 506 sayılı Kanun'a tabi olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmet akdi ile fiili olarak çalıştığının tespitine, davalı ... Uluslararası İnşaat İhracat San. ve Ticaret A.Ş.'ye yönelik davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı şirket vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

3.Davacı vekili, davacının her iki şirkette de çalıştığını, hükmün tek şirket yönünden kurulmasının hatalı olup bozulması gerektiğini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Dava, hizmet tespitine ilişkin olup, yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Eldeki davada ise davacı vekili davacının davalı ... Uluslar arası İnşaat İhracat San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'de 01.01.2003-02.08.2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitini istediği Mahkemece davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulü ile davacının davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. adına tescilli 179814.006 sicil sayılı işyerinde 01.01.2003-01.08.2006 tarihleri arasında 1290 gün 506 sayılı Kanun'a tabi olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmet akdi ile fiili olarak çalıştığının tespitine, davalı ... Uluslararası İnşaat İhracat San. ve Ticaret A.Ş.'ye yönelik davada karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

2.Mahkemece davacı tarafından Ankara 15.İş Mahkemesi 2011/972 Esas sayılı dosyada davalılardan yalnızca ... Uluslararası İnşaat İhracat San ve Ticaret AŞ.ye yönelik işçilik alacaklarına ilişkin dava açıldığı hususu dikkate alınarak bu dosyadaki deliller de değerlendirilerek davalı şirketler arasında organik bağ olup olmadığı ve davacının çalışmasının nerede geçtiği hususu açıklığa kavuşturulmalıdır.

3.Ayrıca davalılardan ... Uluslararası İnşaat İhracat San. ve Ticaret A.Ş.'nin ticaret sicil kayıtlarına göre sicil kaydının terkin edildiğinin anlaşılması nedeniyle, taraf ehliyeti bulunmayan şirket aleyhinde karar verilmiş olduğundan, davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilmek suretiyle şirketin ihyasına dair karar alınıp ve bu kapsamda tasfiye memuru da belirlenmek suretiyle usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması ve sonrasında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve infazı mümkün olmayacak şekilde, karar verilmiş olması da usul ve yasaya aykırı olup sair temyiz itirazları incelenmeksizin bozma nedenidir.

4.Öte yandan gerekçeli karar başlığında ... Başkanlığının davalı olarak gösterildiği, 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkra uyarınca ... Başkanlığının davada fer'i müdahil olarak yer alması gerektiği dikkate alınarak; ... Başkanlığının ise fer'i müdahil olarak kabulü gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgililere iadesine,

13.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.