YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7176 E.  ,  2024/8451 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2284 E., 2024/476 K.
KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/2 E., 2022/277 K.

Taraflar arasındaki iş kazası olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; ... ... Konutları 45886 ada 1 parsel 13-14-15-16 Blok Yöneticiliğinin, ... ... Konutlarında bulunduğunu, bu konutlarda 6 adet ada ve her adanın yönetimi bulunduğunu, bu adaların ortak olarak kullandığı alanlar için ise her ada yönetimi, her yıl 2 ay sıra ile tüm adalar adına sorumlu olduğunu, müvekkili ..., 45886 ada yöneticisi olarak, ortak alanda bulunan trafoların onarım ve boya işi için, yönetici olduğu adanın ortak alanlarda sorumlu olduğu 2008 Nisan ayında, davalı ...'ün kardeşi olan ... Dekorasyon sahibi ... ile anlaşma yaptığını, bu anlaşma gereğince ...'ün anlaşma gereği yapacağı iş karşılığında ise 1.500 TL alacağını, müvekkil ..., yönetici olarak bu anlaşmayı sadece ve sadece ... Dekorasyon sahibi ... ile yaptığını, kaza geçiren ... ile müvekkillerin yönetici olarak herhangi bir yaptırma anlaşmaları söz konusu olmadığını, ...'ün kardeşleri ile birlikte kendi nam ve hesaplarına iş almakta ve beraberce yaptıklarını, müvekkilin ödemeyi de ...'e yaptığını, ...'ün, ...'ün kardeşi olduğunu, ... de, söz konusu işi yapmak amacı ile müvekkillerimden habersiz olarak kardeşi davalıyı getirdiğini, kaza geçiren ... tarafından, müvekkil site yönetimi hakkında Sincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/854 E. sayılı dosyasında, maddi ve manevi tazminata ilişkin olarak dava açıldığını, müvekkilleri hakkında Sincan 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 2009/358 E., 2011/656 K. sayılı dosyasında ceza davası açıldığını, davalı SGK tarafından da, davacılar hakkında, Ankara 8. İş Mahkemesi'nin 2013/1205 E. sayılı dosyasında taraflarına "iş kazası olmadığının tespiti davası açmak üzere” süre verildiğini, iş bu dava ile, meydana gelen kazanın iş kazası olmadığının ve müvekkillerinin işveren olmadığını işveren olmadığının tespiti amacı ile işbu davanın ikame edildiğini, müvekkil site yönetimi ile kazalı ...'ün kardeşi ... arasında eser sözleşmesi bulunduğunu, dava dosyasının, Sincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/854 E. sayılı dosyasının ve Sincan 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 2009/358 E. sayılı dosyanın incelenmesinde; (...) müvekkil site ve yöneticiler ile kazalı arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, ...'ün ağabeyi ... ile müvekkil site arasında eser sözleşmesi bulunduğunu, aile şirketinde kendi nam ve hesabına hareket ederek iş alan ve sigortalı sayılmayacak nitelikte bir kişi olan davalı ...'ün (kardeşleri ile birlikte kendi nam ve hesaplarına iş alarak çalışmaları) geçirmiş olduğu kazanın iş kazası sayılmasının mümkün olmadığını, kazanın bir iş kazası olduğunun kabulü halinde dahi, müvekkillerinin işveren olmadığının tespitini, ...'ün 09.04.2008 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olmadığının ve müvekkillerinin kaza döneminde ...'ün işvereni olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Kurum tarafindan açılan rücuan tazminat davasında Yargıtay zararlandırıcı olayının iş kazası niteliğinde olup olmadığının belirlenmesine karar vermiş ise de, bu davanın ancak ... ve (hak alanını etkileyeceğinden) davacı işveren (... Konutları 45886 Ada Yöneticiliği) arasında görüleceğini, müvekkile husumet yöneltilerek dava açılmasında hukuki isabet olmadığını, 09.04.2008 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sebebiyle beden gücünün bütününü yitirmesi suretiyle malül kalan ve zarara uğrayan müvekkilin, sürekli işgörmezlik hali ve ekonomik geleceğinin sarsılması sebebiyle oluşan kayıplarının olayda kusur ve sorumluluğu bulunan davacılardan tahsili cihetine gidilmesinin usul ve yasaya uygun bulunduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların davasının kısmen kabulü ile davalı ...'ün 09.04.2008 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine, davalı ...'ün 09.04.2008 tarihinde davacılar nezdinde hizmet akdiyle çalışmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davacı müvekkil ... ... Konutları 45886 ada 1 parsel 13-14-15-16 Blok Yöneticiliği, ... ... Konutlarında bulunmakta olup, bu konutlarda 6 adet ada ve her adanın yönetimi bulunduğunu, müvekkil ..., 45886 ada yöneticisi olarak, ortak alanda bulunan trafoların onarım ve boya işi için, yönetici olduğu adanın ortak alanlarda sorumlu olduğu 2008 Nisan ayında, davalı ...'ün kardeşi olan ... Dekorasyon sahibi ... ile anlaşma yaptığını, ... ile ... arasında hizmet akdi bulunmadığından, 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesine göre sigortalı sayılmayacağını, ..., ... ve diğer kardeşleri arasında 6098 sayılı Kanun'un 620 inci maddesi gereğince adi ortaklık söz konusu olduğunu, 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi gereğince ... sigortalı sayılmadığından olay bir iş kazası da olmadığını, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, iş kazası olayının gerçekleştiği anda bildirim yükümlülüğünün işverene ait olduğunu, tüm sorumluluğun işverene ait olup, Kurumumun bundan dolayı sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, Kurum işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece eksik inceleme yapıldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı SGK vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.3 maddesi gereğince kabulüne, Ankara 13. İş Mahkemesinin 2019/2 E., 2022/277 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile davalı ...'ün 09.04.2008 olay tarihinde davacılar nezdinde çalışmadığının ve 09.04.2008 tarihli olayın davacılar yönünden iş kazası olmadığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri, istinaf dilekçeleri ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı ...'ün yaralanması ile sonuçlanan 09.04.2008 tarihli olayın davacılar yönünden iş kazası olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.