YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7152 E.  ,  2024/8090 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2379 E., 2024/552 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/166 E., 2022/183 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen malullük aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının kesildiği tarih itibariyle bağlanması davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Asıl davada davacı vekili, davacının davalı kurumdan aylık almaktayken aylık bağlamaya esas sakatlık derecesinin düştüğü gerekçesi ile Kurumca aylığın 01.05.2017 tarihi itibarıyla durdurulup, borç bildirim belgesiyle 1.489,14 TL'nin iadesinin istendiğini, Kurum işleminin yerinde olmadığını, Kuruma başvurudan sonuç alınamadığını belirterek, aylığın durdurulmasına ilişkin Kurum işleminin iptaliyle davacının bu işlem nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili; davacı müvekkilinin davalı Kurumdan aylık almakta iken "SID oranının %40'ın altına düştüğü gerekçesiyle 01.05.2017 tarihi itibariyle aylığının durdurulduğunu ve 12.02.2018 tarihli yazı ile 4.219,50 TL'lik, 31.12.2018 tarihli yazı ile 28.599,82 TL'lik borç bildirim belgesi gönderildiğini, davacının aylığının kesilmesine dair işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, kurum işleminin iptali ile 28.599,82-TL ve 4.219,59 -TL borçlu bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, müvekkili Kurumca yapılan işlemlerin usul ve Kanun'a uygun olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya ve Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu Raporuna göre; davacının 2014 yılından beri %39 (yüzdeotuzdokuz) oranında engelli olduğu, Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 16.04.2017 tarihli raporu ile Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporlarının birbirini teyit ettiği, her ne kadar dava konusu talep hakkında YSK raporu alınmış ise de 5510 sayılı Kanun'un 58 maddesinde açıkça belirtildiği üzere, SSYK'nın sigortalılar hakkında vazife malûllük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün malûliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlama yetkisi olduğu, dava konusu özürlülük oranı belirlemesinin ise, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesindeki prosedüre göre belirlenmesi gerektiği, bu prosedür izlenerek aldırılan rapora göre davacının engelli oranı %40 ın altında kaldığından sakatlık indirimden yararlanmasının mümkün olmadığı, Kurum işleminin yerinde ve mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, Mahkemece raporlar arasında çelişki giderilmeden, eksik inceleme ve değerlendirilme ile karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın kabulünü istemiştir

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; yasal mevzuata aykırı şekilde tek vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek, kararın bu yönden kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; tüm dosya kapsamından davacının özürlülük oranının %40'ın altında olduğu belirlendiğinden Kurumun aylık kesmeye yönelik işleminde isabetsizlik olmadığı, aynı Kurum işleminden doğan borçlar nedeni ile açılan davaların birleştirildiği, bu nedenle tek vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanun'a aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının malullük aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının kesildiği tarih itibariyle bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 24, 25, 95 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme
Davaya konu somut olayda; davacıya %51 vergi indirim oranına esas aylık bağlandığı, Kurum Başkanlığı Müfettişliğinin 22.12.2016 tarihli yazısı gereği davacının İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, 06.04.2017 tarihinde oranın % 39 olarak belirlendiği, Kurumca çalışma gücünün %40 'ın altında olması nedeniyle engellilik indiriminden yararlanmasının mümkün olmadığı kararına istinaden 01.05.2017 tarihi itibariyle aylığının kesildiği, bir kısım aylıkların yersiz ödeme adı altında borç kaydedilip davacıdan istendiği, davacı tarafından Kurum işleminin iptalinin talep edildiği, Mahkemece Yüksek Sağlık Kurulu ve Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan raporlar alındığı, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu Raporuna göre davacının 2014 yılından beri %39 (yüzdeotuzdokuz) oranında engelli olduğu, Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 16.04.2017 tarihli raporu ile Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporlarının birbirini teyit ettiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece eksik inceleme karar verilmesi usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece yapılacak iş; tüm tedavi evrakının davacıdan ve ilgili kurumlardan sorularak temini ile 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesinde öngörülen prosedür çerçevesinde, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan alınan rapor ile Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden alınan raporların çelişkili olması nedeniyle Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alınarak, davacı sigortalının çalışma gücü kaybı oranı belirlenerek, yukarıda zikredilen 28 inci maddenin 5 inci fıkrası çerçevesinde yaşlılık aylığı şartlarına haiz olup olmadığı irdelenmelidir.

O hâlde, davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi