YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7148 E.  ,  2024/8035 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/729 E., 2024/569 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 31. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/811 E., 2022/785 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı firmanın covid-19 pandemisinden etkilendiğini, bu çerçevede kısa çalışma ödeneğinden yararlandığını, kısa çalışma kapsamı dışında çalıştırılan günlerde ise işçilerin ücret ve özlük haklarını ödediğini ve sigorta primlerini yatırdığını, 05.10.2020-27.10.2020 arasında işyerinde denetim yapıldığını, kısa çalışma ödeneği uygulaması nedeniyle oluşan 330.220,79 TL fazla/yersiz ödemenin 25.499,66 TL yasal faizi olmak üzere toplam 355.720,45 TL tutarındaki borcun 15 gün içinde ödenmesinin istendiğini, yazının 31.07.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, buna istinaden yasal süresinde 13.08.2021 tarihinde borca itiraz edildiğini ve 4447 sayılı Kanun'un geçici 29 uncu maddesi uyarınca borcun terkininin istendiğini, 21.08.2021 tarihinde tebliğ edilen yazı ile itirazın reddedildiğini, fazla/yersiz ödemenin işveren hatalı işleminden kaynaklandığını, bu nedenle 4447 sayılı Kanun'un geçici 29 uncu maddesi uyarınca borcun terkin edilmesi gerektiğini, borca konu müfettiş raporunun şirkete tebliğ edilmediğini, Kurumun yasa maddesini pas geçerek yasaya aykırı genelge doğrultusunda alacak tahsil etmek istediğini beyanla, ..., Ankara Çalışma ve iş Kurumu il Müdürlüğü E-54366631-404-00009140975 sayı 28.07.2021 günlü “Teftiş Raporu Sonucu Fazla Ödeme Tebligatı” konulu yazı ile Firmadan talep edilen 355.720,55 TL. tutarlı meblağ yönünden firmanın borçlu olmadığının saptanmasını, söz konusu fazla/yersiz ödemenin 4447 sayılı Kanun'un geçici 29 uncu maddesi uyarınca terkinini, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava dilekçesinde talep edilen hususlara yönelik zamanaşımı ve hak düşürücü süreye uyulmadığını, huzurdaki dava konusu işleme ilişkin olarak; davacı firma hakkında, dava dışı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı iş müfettişi tarafından hazırlanan 28.12.2020 tarih ve 7423-İNC-19/10905-İNC-04 sayılı denetim raporu düzenlendiğini, öncesinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Ankara Rehberlik ve Teftiş Grup Başkanlığının, 29.09.2020/16700 tarih-sayılı görev yazıları uyarınca yukarıda unvan ve adresi verilen işyerine PTT aracılığıyla bildirim gönderildiğini, akabinde düzenlenen raporun müvekkili Kurumun İl Müdürlüğüne gönderildiğini, müvekkili Kurumun da bu rapora istinaden işlem tesis ettiğini, davacı firmanın İş Kanunu'nun 92 nci maddesine muhalefetten aynı Kanun'un 107/l-a. maddesi gereğince 25.523,00 TL idari para cezası uygulanarak 09.07.2021 tarihli ve 9047098 sayılı yazı, davacı firmaya tebliğ edildiğini, dava konusu işleme ilişkin; 28.12.2020 ve 7423-İNC-19/10905-İNC-04 sayılı denetim raporuna istinaden, 4447 sayılı Kanun'un amir hükümleri gereği kısa çalışma uygulaması ile nakdi ücret desteği uygulamasına aykırılıktan kaynaklanan fazla ve yersiz ödemenin istenildiğini, dava konusu 28.07.2021 tarih 9140975 sayılı yazı ve eki davacı firmaya gönderildiğini, davacının 13.08.2021 tarihli borca itiraza ilişkin dilekçesine cevaben de, söz konusu işlemin Bakanlık denetim raporuna istinaden tesis edildiğini ve bu rapora itiraz konusunda iş mahkemelerinin yetkili olduğu 19.08.2021 tarih 9348210 sayılı yazı ile davacı tarafa bildirildiğini, dava dışı Bakanlığın denetim raporundaki tespitlere istinaden kısa çalışma uygulamasına aykırılıktan kaynaklanan fazla ve yersiz ödemenin davacı firmadan talep edildiğini, dava konusu müvekkili Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, işlemin dayanağı olan dava dışı Bakanlık denetim raporunun aksi kanıtlanmadığı, iptali sağlanmadığı sürece müvekkili Kurum işleminin de geçerliliğini koruyacağını, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı itibariyle davacı işveren tarafından İş Müfettişi İnceleme Raporunda yapılan tespite ilişkin itiraz davası açılmadığı, inceleme raporu ve eklerinde bulunan hususların aksinin davacı tarafça kanıtlanamadığı, davacı tarafın terkin talebinde de bulunduğu, ancak 7256 sayılı Torba Kanun'la 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na eklenen geçici 29'uncu maddesi 17.11.2020 tarihi itibariyla yürürlüğe girmiş olup anılan bu çerçevede Ekim 2020 ayı ve öncesi dönemlere ait işverenlerin hatalı işlemlerinden kaynaklanan fazla ve yersiz ödemelerin terkin işleminin nasıl yapılacağına dair usul ve esaslar yönünden İŞKUR tarafından çıkartılan 2020/5 sayılı Genelgeye göre İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından talep edilen fazla ve yersiz ödemeler, denetim raporuna istinaden talep edildiği, bu bağlamda dava konusu işlemin 4447 sayılı Kanun'un Geçici 29 uncu maddesi gereği terkin edilebilecek işlemler kapsamına girmediği kanaat ve sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; fazla yersiz ödemenin iadesi talebine dayanak teftiş raporunun usulüne uygun şekilde tanzim edilmediğini, 4447 sayılı Kanun'un Geçici 29 uncu maddesi ile işverenlerin hatalı işlemlerinden kaynaklanan fazla yersiz ödemelerin terkin edileceğinin düzenleme altına alındığını, kanun düzenlemesine aykırı genelge ile fazla /yersiz ödemenin iadesinin talep edilmesinin şirketi telafisi mümkün olmayan maddi külfete sokacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1) b)1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen denetim sonucu düzenlenen 28.12.2020 tarihli ve 7423-İNC-19/10905-İNC-04 sayılı rapor gereğince davacı şirket adına tahakkuk ettirlen yersiz kısa çalışma ödemesi iadesi tutarında borçlu olmadığının tespiti ve borcun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4447 sayılı Kanun'un Geçici 29 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.