YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7098 E.  ,  2024/7044 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/923 E., 2024/141 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işyerinde 11.12.1995 ile Mart 2012 tarihleri arasındaki hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı işveren vekili, davacının maden sahalarında maden çıkarma işi yapan tüm maden şirketlerine götürü usulde ve mevsimlik olarak kömür torbalama ve yükleme işi yaptığını, bu işler karşılığında maden şirketleri ve nakliyecilerden ücretini aldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.11.2017 tarihli ve 2014/228 Esas 2017/561 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının aralarında organik bağ olduğu anlaşılan şirketlerde 11.12.1995-14.03.2012 tarihleri arasında asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2019 tarihli ve 2018/641 Esas 2019/950 Karar sayılı kararıyla; davalı Kurum vekili ile davalı şirket vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, hakkında hüküm kurulan davalı ... Tic. A.Ş.’ nin tasfiye sürecinin sona erdiğinin 07.12.2017 tarihinde tasfiye sonu olarak tescil edilip 13.12.2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığı, bu durumda taraf ehliyeti bulunmayan davalı şirket aleyhinde karar verildiği anlaşılmış olmakla, davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilmek suretiyle ihyasına dair karar alındıktan sonra, usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması ve sonrasında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile infazı mümkün olmayacak şekilde karar verilmiş olmasının hatalı olduğu belirtilerek, sair yönler incelenmeksizin karar bozulmuştur.

B.İkinci Bozma Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin 08.11.2022 tarihli 2021/5 E., 2022/603 K. kararı ile dosyanın ikinci kez takip edilmediği gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece; davacı avukatına duruşma gününün tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin duruşma gününden haberdar edilemediğinin kabulüyle, yeniden duruşma günü bildirilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken aksinin kabulünün usul ve kanuna aykırı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulüne, davacının aralarında organik bağ olduğu anlaşılan şirketlerde; 11.12.1995- 14.03.2012 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Simaş Madencilik tasfiye memuru, kararın birbiriyle çelişen tanıkların beyanlarına göre verilmiş olduğu, davacının kesintisiz çalıştığına dair her türlü kuşkudan uzak herhangi bir kesin delil bulunmadığını, davacının davaya konu iş yerinde 15 Mart 2012 - 28 Şubat 2014 tarihleri arasında çalıştığını, maden sahalarında götürü usulde ve mevsimlik olarak kömür torbalama ve yükleme işi yaptığını, bu işler karşılığında nakliye şirketlerinden ücretini aldığını, davacı tanıklarının yaklaşık 20 yıl öncesine dayalı beyanlarına itibar edilmemesi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı Kurum vekili, hizmet tespiti davalarının kamu davası niteliğinde olup yöntemince araştırılmadığını, organik bağ yönünden de yeterli inceleme yapılmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı iş yerinin 01.04.1984 tarihinde linyit kömür işletmesi olarak kapsama alındığı, davacının 01.11.1996 ile 31.11.1996 tarihleri arasında dava dışı İstanbul Kömür ve Madencilik San. A.Ş. iş yerinden çalışmalarının bildirildiği, bu iş yerinin ortakları ile davalı şirket ortaklarının aynı olduğu , davacının 01.06.2007 ile 14.03.2012 arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğu, 15.03.2012 ile 28.02.2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalışmasının davalı iş yerinden bildirildiği, bordro tanıklarının davacının kömür paketleme işinde çalıştığını ve son dönemde işçilerin başında çavuş olarak çalıştığını, açık sahada kömür çıkardıklarını, çok soğuk havalarda çalışmadıklarını beyan ettikleri anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının iş yerinde hangi görevde çalıştığı açıklığa kavuşturulmalı, paketleme işinin mevsimlik olup olmadığı, kömür paketleme işinde devamlı çalışan işçi olup olmadığı, iş yerindeki çalışmanın tüm yılı kapsayıp kapsamadığı, yıl boyunca iş yerinde hangi işlerin yapıldığı, soğuk havalarda davacının çalıştığı belirtilen bölümde çalışmaya ara verilip verilmediği dönem bordrolarından resen belirlenecek bordro tanıklarından sorulmalı, iş yerinin kapsam ve kapasitesi de değerlendirilmeli, davacının 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığına ilişkin sigorta sicil dosyası Kurumdan celbedilerek, tespite konu edilen dönemde davacının tarımsal faaliyeti ile ilgili araştırma yapılmalı böylece elde edilecek tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.