YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/7005 E.  ,  2024/7820 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1104 E., 2023/2485 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Safranbolu 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/1 E., 2021/655 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının (Barış Mah. Adalar Sok. .../...) adresinde bulunan ve konfeksiyon-giyim imalatı faaliyet gösteren iş yerinde işçi olarak 03.03.2009 tarihinde çalışmaya çalışmasının fiilen ve kesintisiz olarak 03.11.2018 tarihine kadar devam ettiği, ancak bu hizmetlerin davalılar tarafından Kuruma hiç bildirilmediği, eksik ve hatalı bildirildiği, Kurumun ise gerekli denetimleri yapmayarak davacının mağduriyetine sebep olduğu, aynı yerde bulunan ve eski adres kaydı (Küçük San. Sit. M2 Blok No 18 Karı Köyü ...) ve son adres kaydı (Barış Mah. Adalar Sok. No:67/E ...) iş yeri, davalılardan ... iş yeri SGK sicil numaralı ... tarafından 09.11.2007 - 30.09.2012 tarihleri arasında iş veren sıfatıyla işletildiği, bu dönem içinde, davacının 03.03.2009 tarihinde fiilen çalışmaya başlamasına rağmen 24.02.2011 tarihinde ilk kez sigortalılık işe giriş bildirimi yapıldığı, ara ara giriş çıkış yapıldıktan sonra 14.07.2011 tarihinden itibaren Karabük Mesleki Eğitim Müdürlüğünde kısa vadeli hastalık sigortası kapsamına alındığı ve 30.11.2012 tarihinde de bu kapsamdan çıkış yapıldığı, dolayısıyla, davacının 03.03.2009 - 24.02.2011 tarihleri arasındaki fiili çalışması hiçbir şekilde bildirilmediği, 24.02.2011 - 14.07.2011 tarihleri arasında eksik bildirildiği, 14.07.2011 - 30.09.2012 tarihleri arasında ise bilgisi, izni ve onayı dışında kısa vadeli hastalık sigortası kapsamına alındığı, kendisinin her hangi mesleği veya unvanı olmadığı, 1965 doğumlu ve İlköğretim mezunu olan davacının 03.03.2009 tarihinde ve 44 yaşında bu iş yerinde çalışmaya başladığı, 2011 yıl yaşında çıraklık eğitiminde gösterilerek kısa vadeli hastalık sigortası kapsamına onayı olmadan alındığı, davacının hiçbir zaman çıraklık eğitimi almadığı, eğitim merkezine veya okula devam etmediği, bilfiil kesintisiz olarak iş yerinde kendisine verilen işleri yerine getirdiği, davalılardan ... iş yeri SGK sicil numaralı ... Tekstil Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 30.09.2012 - 23.01.2014 tarihleri arasında işletildiği, bu dönem içinde de davacının fiilen hizmetlerini sürdürdüğü, 01.10.2012 - 30.11.2012 tarihleri arasında yine usulsüz olarak kısa vadeli hastalık sigortası kapsamında gösterildiği, 01.12.2012 - 23.01.2014 tarihleri aracında ise hiçbir şekilde sigorta işe giriş bildirgesi verilmediği, sigortalılık kaydı yapılmadığı iddiasıyla davacının hiç bildirilmeyen hizmet süreleri ile eksik ve hatalı bildirilen sigortalılık hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığı, Kurum kayıtlarının tetkikinde ... TC kimlik numaralı ...'in 03.03.2009 - 24.02.2011 tarihleri arasıda çalıştığını iddia ettigi iş yerinde çalışma kaydına rastlanmadığı, davacının çalıştığını iddia ettigi ...'a ait iş yeri dosyasının 09.11.2007 - 30.09.2012 tarihleri arasında faal olduğu, ayrıca iş yeri dosyasında yapılan araştırmada davacının çalıştığını iddia ettiği tarihler arasında sigortasız çalıştığına dair herhangi bir şikayetine de rastlanmadığı, diğer şahıslar tarafından yapılan şikayetler üzerine 06.10.2011 tarihinde Kurum tarafından yapılan yerel denetimde ise ... TC kimlik numaralı ...'in çıraklık sözleşmesinin olduğu tespit edildiği, ... TC kimlik numaralı ...'in 03.08.2011 - 30.11.2012 tarihleri arasındaki çalışmaları 5510 sayılı Kanunu'nun 5 inci maddesi (b) bendine göre (3308 sayılı Kanun da belirtilen aday çırak ve mesleki işletmelerde egitim gören ögrenciler) olarak bildirilmiş olup ilgili kanun kapsamında uzun vade sigorta kolları uygulanması mümkün olmadığı, Kurumun ilgili yasadan dolayı zorunlu hasım olduğundan aleyhine yargılama giderleri ve avukatlık ücretine hükmolunmaması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; tüm dosya kapsamı incelenmekle davacının dava dilekçesi ile davalı işveren bünyesinde 03.03.2009 - 03.11.2018 tarihleri arasında fiilen ve kesintisiz çalışmasına rağmen eksik hizmet bildirilmesi nedeniyle eksik hizmetlerin tespitini talep ettiği, davalının davanın reddini talep ettiği, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, hizmet tespiti davasının niteliği gereği resen araştırma ilkesi çerçevesinde görülmesi gerektiği göz önünde bulundurularak gerekli tüm belge ve kayıtlar celp edilmiş olup tespit edilen kamu tanıklarının beyanlarının alındığı, tüm tanıkların hizmet döküm kayıtları ve askerlik kayıtlarının celp edildiği, davacının hastane kayıtlarının dosya arasına alındığı, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunun hukuka uygun ve denetime elverişli olduğu, tanık beyanlarının birbiriyle uyumlu olduğu, çelişki bulunmadığı, mevcut hali ile davacının aynı iş yerinde 03.03.2009 - 03.11.2018 tarihleri arasında fiilen tam gün ve eksiksiz olarak çalıştığı ancak SGK bildirimlerinin haksız ve hukuka aykırı olarak eksik bildirildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı ...'in 03.03.2009 - 23.02.2011 döneminde ... sicil numaralı ... iş yerinde, SGK kaydı bulunmayan 25.02.2011 - 07.03.2011 döneminde ... sicil numaralı ... iş yerinde, ... iş yerinde çırak kaydı bulunan 08.03.2011 - 29.04.2011 döneminde aslen ... sicil numaralı ... iş yerinde, SGK kaydı bulunmayan 30.04.2011 - 27.06.2011 döneminde ... sicil numaralı ... iş yerinde, SGK kaydı bulunmayan 12.07.2011 - 13.07.2011 döneminde ... sicil numaralı ... iş yerinde, ... iş yerinde çırak kaydı bulunan 14.07.2011 - 31.03.2012 döneminde aslen ... sicil numaralı ... iş yerinde, SGK kaydı bulunmayan 01.04.2012 - 04.04.2012 döneminde ... sicil numaralı ... iş yerinde, SGK kaydı bulunmayan 27.07.2012 - 15.08.2012 döneminde ... sicil numaralı ... Tekstil Ltd. Şti. iş yerinde, ... iş yerinde çırak kaydı bulunan 16.08.2012 - 30.11.2012 döneminde aslen ... sicil numaralı ... Tekstil Ltd. Şti. iş yerinde, SGK kaydı bulunmayan 01.12.2012 - 22.01.2014 döneminde ... sicil numaralı ... Tekstil Ltd. Şti. iş yerinde, kesintisiz ve fiilen asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığı, Kurum kayıtlarının tetkikinde ... TC kimlik numaralı ...'in 03.03.2009 - 24.02.2011 tarihleri arasıda çalıştığını iddia ettigi iş yerinde çalışma kaydına rastlanmadığı, davacının çalıştığını iddia ettigi ...'a ait iş yeri dosyasının 09.11.2007 - 30.09.2012 tarihleri arasında faal olduğu, ayrıca iş yeri dosyasında yapılan araştırmada davacının çalıştığını iddia ettiği tarihler arasında sigortasız çalıştığına dair herhangi bir şikayetine de rastlanmadığı, diğer şahıslar tarafından yapılan şikayetler üzerine 06.10.2011 tarihinde Kurum tarafından yapılan yerel denetimde ise ... TC kimlik numaralı ...'in çıraklık sözleşmesinin olduğu tespit edildiği, ... TC kimlik numaralı ...'in 03.08.2011 - 30.11.2012 tarihleri arasındaki çalışmaları 5510 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi (b) bendine göre (3308 sayılı Kanun da belirtilen aday çırak ve mesleki işletmelerde egitim gören öğrenciler) olarak bildirilmiş olup ilgili kanun kapsamında uzun vade sigorta kolları uygulanması mümkün olmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı bendinin (B) alt bendinde, özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu kanunun 35 inci maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı belirtildiği, 6764 sayılı Kanun'un 47 nci maddesiyle 3308 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 11 inci maddesi gereğince "Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte çıraklık eğitimine devam etmekte olanlar, eğitimlerini başladıkları programa ve mevzuata göre sürdürür. "15.08.1965 doğumlu davacı adına davalılara ait iş yerinden 24.02.2011 - 07.12.2016 tarihleri arasında kısmi bildirim yapıldığı ve bordro tanıklarının dinlendiği, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, bordro tanığı olan davacı tanıklarının davacı ile birlikte davalı iş yerinde üretime yönelik olarak çalıştıklarını beyan etmeleri karşısında, 1965 doğumlu davacının aralarında organik bağ bulunan davalılar yanında geçen çalışmalarının üretime yönelik olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalılar nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 03.03.2009 - 03.11.2018 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.