YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6948 E.  ,  2024/7804 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2582 E., 2024/999 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 27. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/109 E., 2022/114 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; 02.11.2018 tarihinden 19.07.2019 tarihine bir fiil çalıştığını, hizmetlerinin Kuruma eksik bildirildiğini, 2018 yılında 3.600,00 TL, 2019 yılında 3.900,00 TL ücret aldığını belirterek; bildirilmeyen 02.11.2018 tarihi ile 19.07.2019 tarihleri arası davalı işyerinde çalışması karşında hizmet tespitine ve tesciline, SGK’ya bildirilmesine, ödenemeyen sigorta primlerinin tam gün üzerinden yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hizmetlerinin Kurum kayıtlarında gözüktüğü gibi olduğunu belirterek, açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, işe başlangıç tarihi olan 02.11.2018 tarihini destekleyen net beyanları bulunduğu, ancak davacı için Kuruma hizmet bildirilmeyen 29.05.2019 ile 19.07.2019 tarihleri arasındaki dönem yönünden davacının çalışma olgusuna yönelik somut ve net tanık beyanı bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının 1278190.06 sicil sayılı dosyada işlem gören davalı ... unvanlı “Lokanta" işi işyerinde 02.11.2018-28.05.2019 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'a tabi olarak hizmet akdi ile günlük brüt asgari ücret üzerinden kesintisiz çalıştığı ve Kuruma bildirilen hizmetleri dışında 2018/11 ayında 29 gün, 2018/12 ayında 30 gün, 2019/1 ayında 9 gün olmak üzere toplam 68 gün daha bildirilmesi gereken çalışmasının bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin çalışmasının 19.07.2019 tarihine kadar kesintisiz olarak devam ettiğini, müvekkilinin asgari ücret ile çalışmadığını belirterek davanın kabulünü istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile başvuruların esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, davacının talebinin, 02.11.2018 tarihi ile 19.07.2019 tarihleri arasında çalışmanın tespitine yönelik olduğu, davacının hizmet cetveli irdelendiğinde davalı nezdinde 11.01.2019 ile 28.05.2019 tarihleri arasında, dava dışı iş yerinden ise 29.04.2019 ile 24.07.2019 tarihleri arasında ayda birer gün olmak üzere hizmet bildirimlerinin bulunduğu, Mahkemece bildirilen süreler dışlanmak suretiyle, 02.11.2018 ile 28.05.2019 tarihleri arasında davalı nezdinde çalışmanın tam olduğu kabul edilmek suretiyle karar verildiği anlaşılmakla; kabul isabetli olmakla; 28.05.2019 ile 19.07.2019 tarihleri arası dönemdeki isteme yönelik red kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayanmaktadır.

3.Bu kapsamda , Mahkemece yapılacak iş, öncelikle davacı ile aynı dönemde çalışan ve davacının talep ettiği ancak red olunan dönem olan 28.05.2019 ile 19.07.2019 tarihleri arasında kendi bildirimi olan dönem bordro tanıkları saptanarak, kendi dönemleri de gösterilmek suretiyle; davacının bu tarihe kadar çalışmalarının kesintisiz olup olmadığı noktasında beyanları alınmalı, öte yandan daha önce dinlenilen bordro tanıklarının kendi çalışma dönemleri gösterilerek beyanları yeniden denetlenmeli , bu tanıkların beyanları ile yetinilemediği taktirde davalı iş yerine komşu olabilecek tanıklar ilgili kolluk, Kurum ve vergi dairelerinden alınacak kayıtlarla belirlendikten sonra bu komşu iş yerlerinin işveren ve bordrolu çalışanları belirlenmeli kendi çalışma dönemleri de tespit edildikten sona davacının çalışmasına dair görgü ve bilgiye dayalı beyanlarına başvurularak, reddedilen dönem noktasında tam tarih açık ve net şekilde irdelenmek, suretiyle, hüküm tesis edilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.