YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6919 E.  ,  2024/7080 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/95 E., 2024/128 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... Büyükelçiliğinde 18.01.1986 - 15.12.2005 tarihleri arasında yakın koruma ve güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, ancak bu çalışmalarının Kuruma bildirmediğini ileri sürerek, davacının 18.01.1986 - 15.12.2005 tarihleri arasında davalı nezdinde aralıksız geçen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı definde bulunarak, davacının Büyükelçiliğe verdiği ibranamede, 15.02.1991 - 15.11.2001 tarihleri arası çalıştığını ikrar ettiğini, Büyükelçilik aleyhine açılan davalarda dokunulmazlık nedeni ile davaların reddinin gerektiğini, ayrıca bu işyerinde sigorta mevzuatının uygulanamayacağını, yetkili ülkenin Suudi Arabistan mahkemeleri olduğunu, davacının işyerinde 15.02.1991 - 15.11.2001 tarihleri arası güvenlik elemanı olarak çalıştığını, sözleşme imzalayarak işe girdiğini, 15.11.2001’de istifa ettiğini, 05.03.2002 tarihinde sözleşmeden kaynaklanan haklarını teslim aldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2022 tarih ve 2020/270 - 2022/684 E.K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili, 6552 sayılı Kanun uyarınca davada feri müdahil sıfatını haiz olmaları nedeniyle aleyhlerine yargılama gideri yüklenemeyeceğini, hizmet tespiti davasında yöntemince fiili çalışma olgusunun araştırılması gerektiğini, bordro tanıklarının ya da komşu işveren/çalışanlarının tanık olarak dinlenmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 01.10.2019 tarih ve 2018/2702 - 2019/1495 E.K. sayılı kararı ile tüm dosya kapsamından, davacının 15.02.1991 ile 30.06.2005 tarihleri arasındaki çalışmalarının kanıtlandığı, davacının 01.06.1999 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı alması nedeniyle, hükmün infazı sırasında 01.06.1999 tarihinden sonraki çalışmalarının, Kurum tarafından SGDP'e tabi olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına göre, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 03.10.2023 tarih ve 2023/10245 - 2023/9088 E.K. sayılı kararı ile dava ile tespiti talep edilen dönem içerisinde, 01.06.1999 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı alan davacının sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma hakkının bulunduğunun sabit olduğu, ancak talebinin açık ve belirgin olmadığı anlaşıldığından, öncelikle davacıya talebinin açıklattırılması, isteminin 01.06.1999 tarihinden sonraki dönem yönünden, 506 sayılı Kanun'un 63/A maddesi kapsamında yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi çalışma tespiti mi yoksa, 63/B kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespiti mi olduğu hususunun aydınlatılarak, mevzuat hükümleri uyarınca yapılacak değerlendirme sonucu hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 02.04.2024 tarih ve 2024/95 - 2024/128 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılamada, davacı vekili tarafından 01.04.2024 tarihli beyan dilekçesi ile davacının 01.06.1999 tarihinden sonraki dönem yönünden, 506 sayılı Kanun'un 63/B maddesi kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalıştığının tespiti talep edilmekle, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, bordro tanıklarının beyanları ile diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde,

Davanın kabulü ile davacının davalı Büyükelçilik işyerinde 15.02.1991 - 30.06.2005 tarihleri arasında 01.06.1999 tarihinden sonraki dönem yönünden, 506 sayılı Kanun'un 63/B maddesi kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma olmak üzere 5174 gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili; davacı işçinin işe başladığı yıldan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Sosyal Güvenlik Yasası'nın yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihine kadar işveren davalının, davacı işçinin sosyal güvenlik sigorta primlerini ödemesini öngören herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığını, bu dönemde dileyen işçilerin kendi sigorta primlerini ödediklerini, davacı işçinin mağdur edilmesinin söz konusu olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı vekili; Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın öncelikle hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, çalışma olgusunun yöntemince ortaya konulamadığını, bozma sonrası gerekli ve yeterli delillerin toplanmadığını, işbu davada Kurum fer'i müdahil olduğundan yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını belirterek, hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.