YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6881 E.  ,  2024/7627 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/355 E., 2024/674 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/1251 E., 2024/65 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının 15.12.2010 tarihinden itibaren ayda 1.300 TL ücretle çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; hak düşürücü süre yönünden davanın reddinin gerektiğini, davacının belirsiz süreli hizmet sözleşmesiyle 15.12.2011-05.09.2016 tarihleri arasında müvekkili şirkette bekçi olarak sabit ücret usulüyle çalıştığını, en son aylık sabit ücretinin 1.300,00 TL olduğunu, ücretinin düzenli olarak ödendiğini, fazla çalışma yapılması halinde ücretin kendisine ödendiğini, yapılan fazla çalışmalar ve genel tatil çalışmalarının kullanılan İ.K. programı gereğince genel tatil çalışması şeklinde bordroya yansıtıldığını belirterek; davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının iddialarının soyut olduğunu, çalıştığını ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı 1148790 iş yeri sicil numaralı iş yerinde 15.12.2010-15.12.2011 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitine, ispat edilemeyen sigorta primine esas kazanç talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Feri müdahil Kurum vekili, kabulüne karar verilen dönem yönünden fiili çalışmayı ispatlar nitelikte tanık beyanı olmadığını, Mahkemece gerekli araştırma ve inceleme yapmaksızın, davanın kısmen kabulüne karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, tanık beyanları, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 15.12.2010 tarihinden itibaren ayda 1.300 TL ücretle çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80, 86 ncı maddeleridir.
3. Değerlendirme
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; davacının hizmet cetvelinde 15.12.2011-05.09.2016 tarihleri arasında davalı iş yerinden bildirimlerinin olduğu, davacının 15.12.2010 tarihinden itibaren ayda 1.300 TL ücretle çalıştığının tespitini talep ettiği, Mahkemece 15.12.2010-15.12.2011 döneminde çalıştığının tespitine, prime esas kazanç talebinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosyada dinlenen bordro tanıkları davacının talep ettiği dönemde çalışmasının olduğu yönünde beyanda bulunmuşlar ise de çalışmanın başlangıcına ilişkin net bilgileri yoktur. Bu nedenle çalışmanın başlangıç tarihinin tespitine yönelik tanık beyanları alınmalı, iş yerinde çalışan ve dinlenmeyen bordro tanıkları tespit edilerek davacının işe başlama tarihi ve çalışmasının varlığı hususlarında bilgi ve görgülerine başvurulmalı, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.