YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6874 E.  ,  2024/8749 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/387 E., 2024/856 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/413 E., 2023/463 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.04.2010 - 28.02.2017 tarihleri arasında davalılara ait odun-kömür işyerinde aralıksız olarak çalıştığını, ancak 01.04.2010-16.11.2012 tarihleri arasında geçen çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, tespiti talep edilen bu dönemde davalıların müvekkilini Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/133 Esas sayılı dosyasında tanık olarak gösterdikleri halde o tarihlerde işyerlerinde çalışmadıklarını iddia ettiklerini, ... ve ... sicil numaralı işyerlerinden çalışma bildirilmekle birlikte her iki davalının kardeş olduğunu, işyeri devri yapıldığını, işyerinin aynı faaliyet alanında hizmet göstermeye devam ettiğini beyanla, 01.04.2010-16.11.2012 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... ve ... vekili, davacının günlük geliri yüksek olan tarım işleri ile mevsimlik olarak defne toplama ve kendi adına satış işlerini yaptığını, bu işlerden elde ettiği kazancının başka bir iş yapmadan geçinmesine yetecek miktarda olduğunu, davacının müvekkili ...'a ait kereste ve odun atölyesinde 16.11.2012 - 26.11.2012, 05.06.2013 - 10.09.2015, 01.12.2015 - 31.01.2017 tarihleri arasında çalıştığını, işyerinin faaliyetini sonlandırması nedeniyle 31.01.2017 tarihinde istifa ederek ayrıldığını, ara dönemlerde kendi işini yaptığını, işyerinin 09.02.2017 tarihinden itibaren müvekkili ... tarafından işletilmeye başlandığını, davacının bu iş yerinde kendi isteği ile 10.02.2017 - 07.03.2017 tarihleri arasında çalıştığını, ... yanında geçen çalışma dönemlerine ilişkin haklarını alarak ibraname imzaladığını, Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/133 Esas sayılı dosyasında tanık olarak dinlendiği 20.10.2016 tarihli oturumda işyerindeki sigortalı çalışmasının devam ettiğini, ancak iş kazasının meydana geldiği 01.12.2010 tarihinde işyerinde çalışmadığını, işyerinde yapılan işin niteliği itibariyle davacının tüm çalışmalarının bildirildiğini, dava konusu işyerinin kereste ve odun imalatına yönelik işyeri olması, makinelerin yüksek devirli testere ile çalışması nedeniyle her an testere atması, kaynaktan kırılması veya ağırlığı fazla olan ağaç malzemenin elden kayarak iş kazasına sebebiyet vermesi ihtimali bulunduğundan sigortasız eleman çalıştırılmasının mümkün olmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, dava konusu 01.04.2010 - 16.11.2012 tarihleri arasında çalışmalarının tespiti talebinin kamu düzeni ile alakalı bir konu olduğu için davacının çalışmalarını ispat etmesi gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile iş yeri çalışanı ve bordro tanığı olan ...'ın 01.12.2010 tarihli yaralanmasına ilişkin yapılan Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/133 Esas sayılı dosyasında davacının davalı işveren tanığı olarak gösterilip yeminli beyanında kaza anında olay yerinde olduğunu belirtmesi, komşu iş yeri tanığı olan Hüsamettin'in tarihleri hatırlamasa da davacının çalışmasını doğrulaması, yine komşu iş yeri tanığı olan ...'nın 2011 Ağustos ayında iş yerini açtığını ve davacının çalışıyor olduğunu doğrulaması, istinaf kararı öncesinde beyanı alınan bordro tanığı ...'ın davacının çalışmasını doğrulayıp tanığın Kurum kayıtlarındaki hizmet döneminin 18.05.2010- 27.01.2011 olması, yine bordro tanığı Muhittin'in de davacının çalışmasını doğrulayıp resmi hizmet bildiriminin 19.03.2009- 25.06.2010 olması ve bu tanıkların davacının kendilerinden sonra da çalışmaya devam ettiğini beyan etmesi, bordro tanığı ...'ın davacı ile iki yıl kadar ara vermeden çalıştıklarını beyan edip davacının kendisinden sonra çalışmaya devam ettiğini beyan etmesi ve bu tanığın hizmet süresinin 01.08.2009- 25.07.2011 tarihleri arasında olması, istinaf kararı sonrasında daha önceden dinlenilmeyen bordro tanıklarının dinlenildiği kalanlara ulaşılamadığı, 28.02.2012- 08.03.2012 tarihleri arasında bildirimi bulunan ve beyanında müfettiş tespiti ile bu bildirimin yapıldığını söyleyen tanık Hüseyin'in davacının işe başladığında ve ayrıldığında çalıştığını doğrulaması, bordro tanığı ...'in 21.09.2012- 12.11.2012 tarihleri arasında bildirimi olmakla davacının bu sürelerde çalıştığını hatta 2010 yılında çalıştığını bildiğini beyan ederek yine başka bir bordro tanığı olan Halil'in de çalıştığını beyan etmesi tüm bu bordro tanıklarının davalı ...'a ait ... sicil numaralı iş yerine ait bildirimlerinin olması ve bazı tanıkların iş yerini daha sonra kardeş ...'nın devraldığını beyan etmesi birlikte değerlendirildiğinde, tüm çalışma dönemini kapsayan bordro tanıkları beyanı ile kazazede Mehmet'in tazminat davasında davacının davalı tanığı olarak gösterilmesi de birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı ...'na ait ... sicil numaralı iş yerinde talep gibi 01.04.2010- 16.11.2012 tarihleri arasında çalıştığı ancak bu çalışmaların Kurumu bildirilmediği sonraki çalışmaların bildirildiği tespitiyle davanın kabulüne davacının, davalı ...'na ait ... sicil numaralı iş yerinde 01.04.2010-16.11.2012 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının ve bu hizmetlerinin Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. İstinaf yoluna başvuran davalı ... vekili, gerek davacı tanıkları gerek bir kısım davalı tanıkları, davacının tespitini talep ettiği dönem yönünden ...'nın yanında çalıştığı yönünde beyanda bulunduklarını, bu dönemde ...'nın işyeri ile hiçbir ilişkisinin bulunmadığının sabit olduğunu, müvekkilinin ...'ndan işyerini 01.02.2017 tarihinde devraldığını, işletmeyi bu tarihten sonra çalıştırmaya başladığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak müvekkili ... yönünden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.İstinaf yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, davacının fiilen çalışmasının bulunmadığını, eksik inceleme sonucunda karar verildiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan incelemede, istinaf yoluna başvuranların dilekçelerinde yer verdikleri itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilileri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.