YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6848 E.  ,  2024/7243 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/615 E., 2024/313 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/486 E., 2021/525 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin 24.10.2016 tarihinden 30.10.2017 tarihine kadar davalı yanında çalıştığını, müvekkilinin çoğunlukla sigortasız olarak çalıştığını öğrendiğini, SGK'ya ihbar edilince davalının müvekkilini işten çıkardığını, müvekkilinin aylık 1.800.00 TL maaş ile Bulaşıkçı olarak çalıştığını ve günde 1 öğün yemekten yararlandığını, müvekkilinin dini ve milli bayramlarda çalıştığını ve haftada 6 gün çalıştığını, müvekkilinin çalışmalarının sigortalılık hizmetlerinden sayabilmesi için iş bu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, müvekkilniin davacının davalı yanda, yukarıda belirtilen tarihler arasında çalıştığının tespiti ile bu süreler içinde yatırılmayan primlerin davalı tarafından yatırılmasına karar verilmesini, dava konusu hizmetlerin ile müvekkilinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ve diğer masrafların davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davacının 14.11.2016 tarihinde müvekkil şirkette çalışmaya başladığını, 31.05.2017 tarihinde işten ayrıldığını, davacının 19.10.2017 tarihinde müvekkil şirkette tekrar işe girdiğini, 30.10.2017 tarihinde işten ayrıldığını, davacının işe girdiği 14.11.2016 tarihinden, işten ayrıldığı 31.05.2017 tarihine kadar sigorta kaydının yapıldığı ve sigorta primlerinin ödendiğine dair ve yine 19.10.2017 tarihinde işe girdiği ve 30.10.2017 tarihinde işten ayrıldığına dair ücret bordrolarının, işe giriş, işten çıkış ile ilgili belgeleri gönderdiğini, davacının iddia ettiği gibi 24.10.2016 tarihinde 30.10.2016 tarihine kadar çalışmadığını, çalıştığı döneme ait sigorta kaydının yapıldığını ve primlerinin ödendiğini, haksız davanın reddine, masrafların ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının, mahkemenizde açtığı dava ile işyerinde asgari ücretten daha yüksek ücretle çalıştığını prime esas kazancının bordrolarda görülenden daha yüksek olduğunu iddia ettiğini, öncelikle bordroların ve özellikle ücret bordrolarının celp edilmesini, bordrolardaki imzaların davacıya ait ise davanın reddolunmasını, Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesini, davalı işverenin ve davacının ... nezdindeki kayıtlarının getirtilmesini ve davacının iddialarının değerlendirilmesini, HMK'nın 200 üncü maddesi gereğince bu iddianın yazılı deliller ile ispatının gerektiğini, ücret konusunda dinletilen tanık beyanlarının, çalışıldığı iddia edilen işyerinin kapasite ve niteliği gözetilerek değerlendirilmesinin gerektiğini, 6552 sayılı yasa gereğince müvekkilleri Kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, müvekkilleri kurumun ... Başkanlığı’nın “fer’i müdahil” sıfatı ile dava ve duruşmalara katılımına ve yargılama sonunda masraf ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Kadıköy SGM'nin 36292636-299-E.8700176 ve 36292636 sayılı yazısı, İstanbul Anadolu 21. İcra Dairesi'nin 2017/29183 sayılı icra dosyası, Kozyatağı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 86257026- 250.02194804603051- E.918381 sayılı yazısı, dosya arasına alınmış, bordro tanığı, kamu tanığı ve komşu iş yeri tanığı araştırması yapılmış, davacı tarafın dayandığı tüm deliller toplanmış, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan tespit davalarının kamu düzenine ilişkin oluşu, Anayasal bir hak olan sosyal güvenlik hakkının tesisi bakımından önem arz etmesi sebebiyle Kanun gereği resen araştırma ilkesi uygulanarak Yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda tüm deliller toplanmış, dosya bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim ettirilmiş, rapora yönelik itirazlar ve dosya arasına alınan yeni deliller doğrultusunda değerlendirme yapılmak üzere dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmekle ek rapor tanzim ettirilmiştir. Tüm dosya kapsamı ve bordrolu tanık olan ...'in beyanları ve davalı işyerindeki hizmet süresi (13.04.2016-31.01.2017) ve tanığın net beyanları göz önünde bulundurulmakla bu tanığın beyanlarına itibar edilerek, bilirkişi raporu ve ek raporda yer alan tespitler de nazara alındığında tespitlerin yerinde olduğu değerlendirmesi ile rapora ve ek rapora hizmet süreleri yönünden itibar edilmiştir. Sigorta primine esas kazancın tespitine ilişkin gerçek ücret iddiaları yönünden ise talebe konu ücret miktarının HMK ve Yargıtay içtihatları gereğince senetle ispat zorunluluğuna tabi olduğu, iddianın ancak banka kaydı, yazılı delil, belge, imzalı bordrolar, işyeri puantaj kayıt tabloları, işyeri defterleri gibi yazılı deliller ile veya yazılı delil başlangıcı sayılacak deliller ile birlikte tanık beyanı ile ispatlanabileceği göz önünde bulnudurulmakla davacının asgari ücret ile çalıştırıldığı yönünde değerlendirme yapılmış ve gerek hizmet sürelerine ilişkin tespit talebi gerekse sigorta primine esas kazanç tespiti talebi yönünden davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar vermek gerektiği" gerekçesiyle,

"1-Davacı vekili tarafından açılan davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile; davacı ...'in davalı ...'nde;

01.06.2017-30.09.2017 tarihleri arasındaki dönemde 120 gün ve günlük 59,25 TL kazanç ile,

01.10.2017-18.10.2017 tarihleri arasındaki dönemde 18 gün ve günlük 83,93 TL kazanç ile,

19.10.2017-30.10.2017 tarihleri arasındaki dönemde günsüz ve günlük 83,93 TL kazanç ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin hizmet süreleri ve ücret talebinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı feri müdahil Kurum vekili; Kuruma bildirilen çalışmaları dışında çalışıldığı iddiasının yazılı delille ispatlanabileceğini, tanık beyanlarının hükme esas alınamayacağını, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını beyan ederek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde; 04.04.1966 doğum tarihli davacının hizmet cetvelinin incelenmesinde; 14.11.2016-31.05.2017, 19.10.2017-30.10.2017 tarihleri arasında 1357601 sicil numaralı, davalı şirket adına kayıtlı iş yerinden hizmet bildirimlerinin yapıldığı, tespiti talep edilen dönemde başka bir iş yerinden hizmet bildiriminin bulunmadığı, 1357601 sicil numaralı iş yerinin 11.09.2015 tarihinde Kanun kapsamına alındığı görülmüştür.

Davalı vekilince dosyaya ibraz edilen çarşaf bordroların incelenmesinde aylık ücretinin asgari ücret üzerinden düzenlendiği, hizmet bildirimi yapılan döneme ilişkin prime esas kazancın asgari ücret üzerinden Kuruma bildirildiği, davacı tarafça, davalı işverenliğe karşı, Ekim 2017 ayı ücret alacağı için 1.800,00 TL asıl alacak üzerinden İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğü'nün 2017/29183 E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleşerek 20.11.2017 tarihinde davalı tarafça ödemenin yapıldığı anlaşılmıştır.

Dosyada dinlenilen tanıklardan ...'in 14.11.2016-14.05.2018 tarihleri arasında, ...'in 13.04.2016-31.01.2017 tarihleri arasında davalı şirketten hizmet bildirimlerinin yapıldığı görülmüştür.

Somut olayda:
Hizmet tespiti talebi yönünden; davacının, 24.10.2016-30.10.2017 tarihleri arasında kesintisiz çalışıldığı iddia edilmekle dava tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin dolmadığı, her ne kadar davacının 24.10.2016 tarihinde çalışmaya başladığı iddia edilmiş ise de bu dönem çalışma kaydı bulunan tanık ...'in ifadesinde davacının hangi tarihte çalışmaya başladığını tam olarak hatırlayamadığını, 2016 yılı 10 veya 11 inci ayı olduğunu beyan ettiği, davacı tarafça 14.11.2016 tarihinden önce ki çalışma iddialarının ispatlanamadığı, tanık ...'in davacının çalıştığı döneme ilişkin beyanının net olduğu ve hizmet süresinin Kuruma bildirilmeyen 31.05.2017-19.10.2017 tarihleri arasını kapsadığı, bu dönem yönünden fiilen çalışma olgusunun ispatlandığı, İlk Derece Mahkemesi'nin hizmet tespitine ilişkin kararının dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Prime esas kazancın tespiti talebi yönünden; iddia edilen aylık net ücretin dönem tanıkla ispat sınırının üzerinde olduğu ve yazılı delille ispatlanması gerektiği, İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğü'nün 2017/29183 E sayılı dosyasına yapılan ödeme neticesinde 2017 yılı 10. Ay ücretinin net 1.800,00 TL olduğunun ispatlandığı ancak bu ödemenin önceki aylar prime esas kazancın tespitinde delil olarak değerlendirilemeyeceği göz önünde bulundurulduğunda İlk Derece Mahkemesi'nin 2017 yılı 10. ay ücretinin aylık net 1.800,00TL (brüt aylık 2.517,90 TL/30 gün=83,93 TL brüt günlük), 01.06.2017- 30.09.2017 tarihleri arası dönem ile davalı tarafça hizmet bildirimi yapılan dönem ücretinin ise dönem asgari ücreti üzerinden tespit edilmesi yerinde bulunmuştur.

Yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında, istinaf kanun yoluna başvuran taraf ve HMK'nın 355'inci maddesine göre istinaf sebepleri dikkate alınarak yapılan istinaf incelemesine göre, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, feri müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.