YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/683 E.  ,  2024/3023 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1393 E., 2023/2611 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/10 E., 2023/90 K.

Taraflar arasındaki tespit istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davacı, davalı ... Grup Güv. ve Koruma Hizm. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı, davalı ... Grup Güv. ve Koruma Hizm. Ltd. Şti. ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 14.11.2009-11.06.2015 tarihleri arasında davalıya ait Libya Bingazi Rajma inşaat şantiyesindeki işyerinde güvenlik amiri olarak çalıştığını, alt işverenin ise ... Grup Güvenlik ve Koruma Hizmetleri olduğunu, ... Şirketinin, ... Şirketinin güvenlik işlerini yürüttüğünü, iş bu davaya konu sürenin dışındaki çalışmaya ait hizmet bildirimlerinin davalı tarafından yapıldığını, yıllık izin verildiği belirtilerek işverenler tarafından temin edilen uçak biletiyle müvekkilinin 11.06.2015 tarihinde Türkiye'ye geldiğini, ancak yıllık izin kullandırılmak yerine SGK kayıtlarından anlaşılacağı üzere verilen bildirge ile müvekkilinin işten çıkarıldığını, müvekkilinin aldığı son ücretin aylık net 2.100 USD olduğunu, müvekkilinin alacaklarının tahsili amacıyla Ankara 7. İş Mahkemesinde 2015/994 Esas sayılı dosya ile dava açtığını yargılamasının devam ettiğini, müvekkilinin çalıştığı sürede 14.11.2009-22.10.2011 tarihleri arasındaki hizmetlerinin Kuruma bildirilmediğini, tüm çalışma süresince SGK primlerinin gerçek kazançlar üzerinden ödenmediğini, bu davaya konu tarihler dışında kalan süreye ilişkin prime esas kazançların tespiti bakımından müvekkilinin dava açma haklarını saklı tuttuklarını belirterek başka dava açma ve talepte bulunmaya dair haklar saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin davalı işyerinde geçen 14.11.2009-22.10.2011 tarihleri arasındaki hizmetleriyle prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
1.Davalı ... İnşaat vekili; davacının müvekkili ... İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. nin çalışanı olmadığını, Libya'da yerel kanunlara göre kurulmuş "El Hadaf El Handese" şirketinin işçisi olduğunu, Türkiye'de ise "... Grup Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin çalışanı olduğunu, davacının 01.09.1985 tarihinde yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Sözleşmesine tabi olduğunu, davacının bu çalıştığı süreleri 3201 sayılı Kanun'a göre borçlanma hakkı bulunduğunu, Libya ile yapılan Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre davacının Türk işveren yanında çalışmaları bulunmaması sebebiyle 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesine göre çalışmalarının tespitinin mümkün olmadığını, davacının Türkiye'de ... Grup Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin işçisi olduğunun hem davacının hem de dava dışı şirketin kabulünde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... ... Ltd. Şti ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davalı ... Grup Güv. ve Koruma Ltd. Şti. istinaf başvurusunda; davacının Libya kanunlarına göre kurulmuş yabancı bir şirkette çalıştığını, hizmet tespiti talebinin bu nedenle reddi gerektiğini, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davacı vekili istinaf başvurusunda; müvekkilinin çalışma süresinin tamamında ... İnşaatın şantiyesinde çalıştığını, ... İnş AŞ asıl işveren olduğunu, onun yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

3.Fer'i müdahil vekili istinaf başvurusunda; çalışma ve ücret iddiasının kanıtlanamadığını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı, davalı ... ... Ltd. Şti ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... Grup Güv. ve Koruma Hizm. Ltd. Şti. istinaf başvurusunda istinaf nedenleri çerçevesinde kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davacı vekili istinaf başvurusunda;istinaf sebepleri gibi temyiz talebinde bulunmuştur.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda; istinaf nedenleri çerçevesinde kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı, davalı ... Grup Güv. ve Koruma Hizm. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin kararı temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.