YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6784 E.  ,  2024/8064 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/139 E., 2024/214 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/283 E., 2019/321 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların esastan reddine karar verişmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın davalı ... (... Ticaret) ünvanlı işyerine ait 25555.27 sicil nolu dosyasında işlem gören işyerinde 20.05.1985 ile 01.07.1998 tarihleri arasında aralıksız ve kesintisiz olarak çalıştığını, emeklilik işlemleri ile ilgili olarak SGK Kurumuna müracaat eden müvekkilinin emeklilik süresinin dolmadığını, zira 20.05.1985 ile 01.07.1998 tarihleri arasındaki çalışmalarına ait sigorta bildiriminin dava dışı ilgili Kuruma hiç bildirilmediği ya da eksik bildirildiğini öğrendiğini, dava konusu edilen dönemler yönünden iddianın aralıksız çalışma olduğu ve iş akdinin 1998 yılının Temmuz ayında sona erdiği dikkate alındığında 5 yıllık hak düşürücü sürenin çalışma dönemleri yönünden söz konusu olamayacağını, bu nedenlerle davacının davalıya ait işyerinde 20.05.1985-01.07.1998 tarihleri arasında bir fiil çalıştığının ve bu süre içerisinde kuruma bildirilmeyen ve eksik bildirilen dönemlerin tespiti ile müvekkilinin çalışmalarının sigortalı çalışma olduğunun tespitine ve Kurum kayıtlarının düzeltilmesine, eksik primlerin işverence tamamlattırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait işyerinde 20.05.1985-01.07.1998 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı iddiasının dayanaksız olduğunu, Kuruma bildirilmeyen bir çalışmasının söz konusu olmadığını, Kurum kayıtlarında görüleceği üzere davacının davalıya ait işyerinde ilk defa 20.05.1985 tarihinde çalışmaya başladığını ve bu çalışmasını 28.02.1987 tarihinde sona erdirdiğini, davalının 1991 yılında tekrar imalat işine başladığını, davacının da yukarıda arz olunduğu üzere ihtiyaç duyulduğunda ve davacının boşta olduğu zamanlarla sınırlı olmak üzere ikinci ve son kez 01.11.1991-02.04.1993 tarihleri arasında çalıştığını, davacının davalıya ait işyerinde 20.05.1985-01.07.1998 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı iddiasının emeklilik için gerekli prim gün sayısını tamamlamaya yönelik olduğunu, davacının davalıya ait işyerinde yukarıda belirtilen tarihler arasında Kuruma bildirilen süreler haricinde bir çalışmasının olmamakla birlikte bir çalışması olmuş ise dahi hak düşürücü süre nedeniyle tespitinin mümkün olmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin (506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi) gereğince iş bu davanın, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini, bu nedenle davanın hakdüşürücü süre yönünden de reddinin gerektiğini, yukarıda arz olunan yargılama sırasında ortaya çıkacak sair nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarının yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un mülga 79/10 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleri olduğunu, konuya ilişkin Yargıtay 10 ve (kapatılan) 21. Hukuk Dairelerinin emsal kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, (10. Hukuk Dairesinin 28.02.2006 tarih ve 2005/11870 Esas 2006/2054 Karar sayılı ilamı) bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğunu ve bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilerek davalı işverenin tek taraflı kabul beyanının hukuki sonuç doğurmayacağını, bu davaların 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi gereğince 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, bu nedenle hak düşürücü süre yönünden de reddini dilediklerini, işe giriş bildirgesi verilmiş olsa bile işe giriş bildirgesinden önceki sürelerle ilgili hak düşürücü sürenin işleyeceğinin göz önünde bulundurulması gerektiğinin, davacının çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığından Kurum kayıtları ile çelişen davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalıya ait 25555 sicil sayılı işyerinde 20.05.1985-28.02.1987, 01.09.1991-02.04.1993 tarihleri arasında hizmet akdine tabii olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen günlerin infazda nazara alınmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar vermiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dinlenen tanıkların, 28.02.1987 tarihinden sonra Mustafa Görür dışında davalı işyerinde çalışan olmadığı yönünde beyanda bulunduklarını ancak davacının da bu tarihten sonra davalı işyerinden bildirimleri olduğunu, bu sebeple tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini, hak düşürücü sürenin gerçekleşmediğini, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen Mahkeme kararının yerinde olmadığını davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; tanıkların bodro ve komşu işyeri tanığı olmadığını, fiili çalışmanın ispat edilemediğini, yeterli sayıda bodro ve komşu işyeri tanığı dinlenmesi gerektiğini, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen usul ve kanuna aykırı Mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.