YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6753 E.  ,  2024/7166 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/74 E., 2024/293 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/14 E., 2023/391 K.

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik oranının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davalı ...'in dava konusu olan maluliyet oranı ile ilgili Giresun İş Mahkemesinde görülmekte olan dava sırasında dava dosyasına çelişkili raporların girdiğini, Giresun Prof. Dr. A. ..... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 03.08.2018 tarihli Engelli Sağlık Kurulu Raporuna göre %65 olduğunu, (Raporun geçerlilik süresinin 1 yıl olduğunun tespit edildiğini) SGK İzmir Kurum Sağlık Kurulu'nun 19.10.2018 tarihli sağlık kurulu kararında kazalının sürekli iş göremezlik derecesinin (meslekten kazanma gücü kaybı oranı) %38 olduğunu (03.08.2020 tarihinde kontrol muayenesi gerektiğini) belirttiğini, her iki rapordaki maluliyet oranının gerçeği yansıtmadığını, davacının çalışmasını gerçekten engeller oranda maluliyeti bulunmadığını, maluliyeti varsa bile bu oranın söz konusu kurumlar tarafından tespit olunan orandan çok daha az olduğunu, ...'in maluliyet oranının tespiti hususunda Giresun İş Mahkemesinin 2017/196 Esas sayılı dosyasında yapılacak olan maddi tazminat hesabında da maluliyet oranının belirlenmesine ihtiyaç olduğunu belirterek davalı ...'in maluliyet oranının tespit edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1-Davalı Kurum vekili, davaya konu iş kazasının sigortalısının İzmir sigortalısı olduğu için tüm işlemlerinin İzmir SGM tarafından yürütüldüğünü, davalının Giresun İl Müdürlüğü bünyesinde bilgi ve belgesi olmadığını, Kurumca %38'lik maluliyet oranının Giresun Üniversitesi Prof. Dr. A...... Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 03.08.2020 günlü kontrol muayenesi sonrasında belirlendiğini, bu nedenle usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili, Mahkemenin 2017/196 Esas sayılı dosyasından alınan maluliyete ilişkin raporlardaki çelişkinin doğru olduğunu, maluliyetine ilişkin bilirkişi raporunun verilmesinden sonra rapora göre asgari maluliyet oranının %38 olarak belirlendiğini, %38 oranındaki maluliyete ilişkin olarak SGK tarafından karşılanamayan maddi zararın; 598,990,3 TL olarak belirlendiğini, bilirkişi raporunda ayrıca bir başka hastaneden alınan %65 maluliyet oranının belirten rapora göre de değerlendirme yapılarak maddi zararın 986.956,44TL olarak belirlendiğini, maluliyet oranına ilişkin itirazlar ve karşı tarafın itirazları sonucunda dosyanın Sosyal Sigortalar Kurumu Yüksek Sağlık Kuruluna gönderildiğini, davalının maluliyet oranının %23 olarak belirlendiğini, bu orana itiraz ettiklerini, dosyanın ATK'ya gönderilmesi gerektiğini, davalının iş kazası sonucu uğradığı çalışma kaybı ve ekonomik geleceğinin sarsılmasından kaynaklanan maddi zararların tazmini amacıyla 2017/196 Esas sayılı dosyasında görülen davalarının kabulüne iş bu davanın ise reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan ATK raporları ile davanın kabulüne, davalı ...'in 18.05.2017 tarihli iş kazası nedeniyle meslekte kazanma gücü kaybı oranının % 18 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı vekili, Mahkemenin kararında Adlî Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan 10.07.2023 tarihli rapora dayanıldığını, ATK'nın söz konusu raporunda belirlenen maluliyet oranının nasıl ve hangi gerekçe ile tespit edildiği net bir ifade ile belirtilmediği gibi Yüksek Sağlık Kurulu raporu sonrasındaki bir iyileşmenin söz konusu olup - olmadığı hususunun raporda yer almadığını, eksik inceleme ile hazırlanmış ATK raporuna dayanılarak karar verildiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili, Mahkemenin kararında her ne kadar Adlî Tıp 2. İhtisas Kurulu tarafından 10.07.2023 tanzim tarihli ATK raporuna dayanmış ise de 31.07.2023 tarihli ATK raporuna itirazlarını içerir dilekçede beyan olunan hususların hiç nazara almadan hüküm kurulduğunu, maluliyet oranının nasıl ve hangi gerekçe ile tespit olunduğu net bir ifade ile belirtilmediği gibi davacı ile Kurumun arasındaki uyuşmazlıkta dava açılmasına sebebiyet verilip - verilmediğinin de belirlenmesi adına iş bu orandaki düşüşün kurum YSK raporu sonrasındaki bir iyileşmeden mi kaynaklandığı hususunun raporda yer almadığını, eksik inceleme ile hazırlanmış ATK raporuna dayanılarak karar verildiğini, kabul anlamı taşımamak ile birlikte şayet Adlî Tıp 2. İhtisas Kurulu tarafından belirlenen maluliyet oranı doğru ise yukarıda ifade olunduğu üzere kurumca önce YSK tarafından 11.01.2019 'da davacının maluliyet oranı önce %25.2 daha sonra 15.12.2021 tarihinde ise %23.2 olarak tespit edildiğini, görüldüğü gibi davacının kaza tarihinden sonra maluliyet oranı değişmekte olup, en son YSK maluliyet tespiti üzerinden geçen zaman diliminde de maluliyet oranı değişmiş olabileceğinden, bu aşamada en son tespit olunan maluliyet raporu nazara alınarak Kurum tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık olduğu sonucuna varılamayacağını, her durumda Kurumun davanın açılmasına husumet yaratması söz konusu olamayacağından aleyhe hükmolunan vekalet ücreti ve yargılama giderinin de kabulünün söz konusu olmadığını belirterek, istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sigortalının, ATK raporları karşısında istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2- 01.10.2008 sonrası yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde de "İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendiren sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.

Sigortalının sürekli iş göremezlik geliri,
A) Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,

B) Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait sağlık kurulu raporu tarihini takip eden aybaşından başlar" hükmü getirilmiştir.

Anılan düzenlemeler uyarınca sigortalının sürekli iş göremezlik geliri alabilmesi için meslekte kazanma gücünün % 10 oranında azalmış olması ve azalma olan tarihin tespiti gerekmektedir;

3-Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol; 5510 sayılı Kanun'un “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95 inci maddesinde (506 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre Kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz hakları mevcuttur. Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’nın ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'nca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurulları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.