YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6590 E.  ,  2024/7623 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2748 E., 2024/431 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/394 E., 2023/385 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının 15.01.2012-05.03.2012 ve 31.01.2014-01.02.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Kelepçe Yedek Parça Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. şirketi vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. ...' nin ... Bağlantı Teknolojileri ve Kalıp Sanayi Ticaret A.Ş. ile birleştiği anlaşılmıştır.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının iddialarının soyut olduğunu, çalıştığını ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 15.01.2012 ile 05.03.2012 tarihleri arasındaki 10.09.2018 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen 48 gün ve 01.02.2014-01.02.2016 tarihleri arasındaki 10.09.2018 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen 720 günlük süre içerisinde davacının toplamda 768 eksik prim gününün bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili, kabulüne karar verilen dönem yönünden fiili çalışmayı ispatlar nitelikte tanık beyanı olmadığını, Mahkemece gerekli araştırma ve inceleme yapmaksızın, davanın kısmen kabulüne karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın süresi içerisinde açılmadığını, tespiti istenilen süreler üzerinden uzun yıllar geçtiğini, bu itibarla zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden reddi gereken davanın kabulüne karar verilmesinin olanaksız olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, tanık beyanları, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 15.01.2012-05.03.2012 ve 31.01.2014-01.02.2016 2010 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosyadaki yazılara toplanan delillere göre, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

İnceleme konusu dosyada; davacının hizmet cetvelinde 16.10.1995-15.01.2012 tarihleri arasında davalı iş yerinden bildirimlerinin olduğu, 05.03.2012-31.01.2014 ve 01.02.2016-24.02.2017 tarihleri arasında SGDP tabi olarak davalı iş yerinden bildirimlerinin olduğu anlaşılmaktadır.

Somut dosyada davacı 20.09.2010 tarihinden itibaren Mısır'da çalıştığını, 15.01.2012 tarihinde emekli olduktan sonra 01.02.2016 tarihine kadar çalıştığını, emekli olduktan sonra bir kısım hizmetlerinin SGDP kapsamında bildirildiğini ancak eksik günlerinin olduğunu belirterek hizmet tespiti talebinde bulunmuş olup, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davacının yurt dışı giriş çıkış kayıtlarına göre inceleme yapılmamıştır. Bu nedenle yurt dışı giriş çıkış kayıtları incelenmek suretiyle yurt içinde bulunduğu dönemlerde izinli olup olmadığı araştırılmalı, bu sürelerin izin süresi olup olmadığı tespit edilmeli, bu dönemlerde izinli değilse yurt dışında bulunduğu sürelere göre karar verilmelidir. Ayrıca davacı emekli olduktan sonra SGDP'ye tabi olarak çalışması bildirildiğine göre davacının SGDP' ye tabi olarak çalıştığı yönünde hüküm tesis edilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan ... Kelepçe ve Yedek Parça San.Tic.Ltd.Şt. 31.03.2022 tarihinde ... Bağlantı Teknolojileri ve Kalıp San.Tic.A.Ş. ile birleşmek suretiyle tüzel kişiliği son bulduğundan birleşen şirketin ünvanının karar başlığında gösterilmesi yerinde değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.