YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/658 E.  ,  2024/3803 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2721 E., 2023/1782 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 7. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/152 E., 2023/151 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli asıl ve birleşen davalardan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen ilk davanın reddine birleşen ikinci dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
1.Davacı vekili 17.09.2021 havale tarihli dilekçesi ile; davalı Kurumca 11.08.2021 tarihli yazının 24.08.2021 tarihinde davacıya tebliğ edilerek, 04.09.2020 tarihli inceleme raporuna istinaden davacı şirketin 1167260.042 sicil numarasında işlem gören dosyasında 18.08.2020-21.08.2020 tarihleri arasında inceleme yapıldığından ve 01.04.2020-30.06.2020 tarihleri arasında İş-Kur'a hatalı bilgi ve belge verilmesi nedeniyle işçilere fazladan ödeme yapılmasına sebep verildiğinden bahisle fazla ödenen kısa çalışma ödeneklerinin Yönetmeliğinin 7/11 maddesine göre yasal faizi ile birlikte tahsil edilmesinin talep edildiğini, söz konusu yazı ekindeki tablolarda ise işyerinde isimleri yer alan işçilerin kısa çalışma ödeneği sürecinde tam süreli olarak çalıştığı, işverenlikçe ibraz edilen kayıt ve belgeler doğrultusunda ücretlerin eksik ödendiğinin tespit edildiğine kanat getirildiğini, bu tespitin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, nitekim davacıya ait Gencek-2 Mermer ocağında 2002/5 ayında 20 gün kısa çalışma başvurusu yapılarak işçilere 10 günlük ücretlerinin ödendiğini 10 günlük sigorta primi yapıldığını, 2020/6 ayında aynı şekilde 15 gün kısa çalışma 15 gün çalışma ve ücret ödemesi olduğunu, 2020/7 ayında 20 gün kısa çalışma 10 gün çalışma yapıldığını, düzenlenen tablolarda kısa çalışma başvurusunda bulunulmayan ve kısa çalışma ödeneği şartlarını sağlamayan ..., ... ...,... ... ve ... ...’ın emekli oldukları gözetilmeden kısa çalışma ödeneğinden faydalanmışçasına eksik ücret tahakkuku gösterildiğini,denetim raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, somut tespitin olmadığını belirterek kurum işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.

2.Davacı vekili Konya 1. İş Mahkemesinin 2021/865 esas sayılı birleşen dava dilekçesi ile 30.09.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olan E-92582944-404-00009694355 sayılı KÇÖ Fazla/Yersiz Ödeme İşkur No:10808726532 Borçlu No:3159910 Konulu 30.09.2021 tarihli idari işlemin iptaline ve haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3.Davacı vekili Konya 4. İş Mahkemesinin 2021/348 esas sayılı birleşen dava dilekçesi ile 26.10.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olan E-92582944-404-00009868647 sayılı kısa çalışma ödeneği fazla ödemesi hk. (işkur no:10808726532) konulu 18.10.2021 tarihli idari işlemin iptaline ve haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ile 18-21.08.2020 tarihlerinde yapılan teftişde, davacının 2020/5,6,7 ayları için kısa çalışma uygulama yönteminin işyerinin tamamında haftalık çalışma süresinin 45 saatten 15 saate indirecek şekilde uygulanacağını belirtmesine rağmen, haftalık çalışma süresinin azaltılmadığı, kısa çalışma uygulamasına aykırı şekilde işçilerin işyerinde tam süreli olarak çalıştırıldığı, buna rağmen kısa çalışma ödeneğinden yararlanıldığ, bu nedenle işçilere ödenen kısa çalışma ödeneklerinin işverenlikten tahsil edilmesi gerektiği hususlarının tespit edildiğini, gerek 4447 sayılı Kanun’da gerekse 4857 sayılı Kanunda müfettiş raporlarına karşı itiraz etme/dava açma hakkının bulunmadığını, yalnızca 4857 sayılı Kanun’un 92/3 üncü maddesine göre işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir hükmünün bulunduğunu, davacıya, müfettiş raporunun işçilik alacakları tespitini içeren kısmının 11.08.2021 tarihinde tebliğ edildiğinde ve davacı tarafından Konya 7. İş Mahkemesinin 2021/51 E.sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu,idari para cezalarına karşı ise sulh ceza mahkemelerine itirazda bulunulabileceğini, iptali talep edilen yazının kısa çalışma ödeneği yönünden yapılan tespitten işvereni haberdar etmek amacıyla yazılan ön bildirim yazısı olduğunu, idari para cezası veya idari bir yaptırım niteliğinde olmadğını, müfettiş raporunda; davacı işyerinde 2020/4 ayında 30 gün, Mayıs ayında 20 gün, Haziran ayında 15 gün, Temmuz ayında 20 gün kısa çalışma ödeneği ücretinden yararlandığının tespit edildiği, işverenlikçe; 2020/5 ayında; 04.05.2020 - 22.05.2020 döneminde 19 iş günü çalışılarak haftanın 6 günü 08:00-17:00 saatleri arasında bir saat ara dinlenmesi verilerek çalışıldığının beyan edildiği, Mayıs ayı ücret bordrosunda 10 günlük tahakkuk olduğu, 9 günlük çalışmaya karşılık ücret bordrolarında tahakkuk olmadığı, 2020/6 ayında;tam süreli olarak haftanın 6 günü 08:00-17:00 saatleri arasında bir saat ara dinlenmesi ile çalışıldığı ücret bordrosunda 15 günlük tahakkuk yapıldığı, işverenliğin bu ayda 15 gün kısa çalışma ödeneğinden yararlandığı, 2020/7 ayında 01.07.2020-31.07.2020 döneminde tam süreli olarak haftanın 6 günü 08:00-17:00 saatleri arasında bir saat ara dinlenmesi verilerek çalışıldığı, işverenliğin temmuz ayı için 20 gün kısa çalışma ödeneği ücretinden yararlandığı, 2020/5,6,7 aylarında kısa çalışma uygulama yönteminin iş yerinin tamamında haftalık çalışma süresinin 45 saatten 15 saate indirilecek şekilde belirtilmesine rağmen haftalık çalışma süresinin azaltılmadığı, kısa çalışma uygulamasına aykırı olarak işçilerin istihdam edildiğinin anlaşıldığını, kısa çalışma uygulamasının işveren tarafından kötüye kullanıldığını, 4447 sayılı Kanun’un 29ncu maddesine göre fazla ve yersiz ödemelerin terkinine karar verilmiş ise de işveren hatası olarak değerlendirilemeyecek hususlar olarak, denetim raporlarına istinaden oluşan fazla ve yersiz ödemeler ile 4857 sayılı Kanun’un 25/II maddesi hariç işverence işçi çıkartılmasından kaynaklanan fazla ve yersiz ödemelerin sayıldığını, davacı şirketin fazla ve yersiz ödemesinin müfettiş raporu ile tespit edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince; A- Asıl Dava Yönünden; 1- Davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle Reddine, B- Birleşen Dava Yönünden (Konya 4. İş Mh. 2021/348 Esas); 1- Davanın hukuki yarar yokluğundan Reddine, C- Birleşen Dava Yönünden ( Konya 1. İş Mh. 2021/865 Esas); 1- davanın terkin kapsamında konusuz kalması nedeniyle Karar Verilmesine Yer Olmadığına, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşen Konya 1. İş Mahkemesi 2021/865 Esas sayılı dosyada davanın konusuz kalmış olduğuna dair karar verilmiş olmasına rağmen aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bu yönden kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşen Konya 1. İş Mahkemesinin 2021/865 Esas sayılı davası menfi tespit niteliğinde olduğundan müvekkili kurum lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bu yönden incelenerek düzeltilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı ve davalı vekili
temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; istinaf sebepleri çerçevesinde temyiz talebinde bulunmuştur.
2.Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin kararı temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.